Кіріспе
Кастелл белгісі – спленомегалияны бағалауға арналған медициналық белгі және әдетте іш қуысының қарап тексеру бөлігі болып табылады. Бұл Траубе кеңістігін соғу арқылы тексеруге баламалы физикалық тексеру әдісі. Спленомегалия көптеген аурулармен байланысты болғанымен, іш қуысының физикалық тексерулерінде анықтау қиын жағдайлардың бірі болып табылады. Жұқпалы мононуклеоз, талассемия және бауыр циррозы сияқты жағдайлар спленомегалияға алып келуі мүмкін, сондықтан осы жағдаймен байланысты сенімді белгіні табу үшін көп ұрпақ ізденіс жүргізілді. Қазіргі уақытта спленомегалияны анықтауға арналған бірнеше белгілер бар, олардың тиімділігі медициналық әдебиеттерде талқыланған. Дегенмен, физикалық тексеру кезінде Кастелл белгісін және басқа да клиникалық мәліметтерді қолдану арқылы спленомегалияның бар-жоғын сенімді түрде анықтауға болады, бұл тесттің оң болжамдық құндылығын арттырады. Шешім қабылдау кезінде Кастелл белгісі қосымша зерттеулерді жүргізу қажеттігін анықтау үшін маңызды құралға айналады.
Castell's sign is a medical sign assessed to evaluate splenomegaly and typically part of an abdominal examination. It is an alternative physical examination maneuver to percussion over Traube's space. Splenomegaly, although associated with numerous diseases, remains one of the more elusive physical exam findings in the abdomen. Conditions such as infectious mononucleosis, thalassemia, and cirrhotic liver disease may all involve splenomegaly and as a result, the search for a reliable sign associated with this condition has been sought for generations. Currently, several such signs of splenomegaly exist, all of whose utility has been debated in medical literature. The presence or absence of splenomegaly, however, can be reliably appreciated on physical exam using Castell's sign in conjunction with other clinical information, increasing the positive predictive value of the test. When used in a decision making rubric, Castell's sign becomes a valuable part of deciding whether to pursue further imaging.
Техника
Кастеллдің әдісі науқасты алдымен үстін қарай жатқызуды білдіреді. Науқас толық дем алып, содан кейін толық дем шығарған кезде сол жақ алдыңғы қолтық сызығындағы ең төменгі қабырғааралық кеңістіктің (сегізінші немесе тоғызыншы) аймағын саусақпен соққылап тексеріңіз. Егер дыбыс толық дем шығарғанда резонансты болса, ал толық дем алғанда доңғалаққа ауысса, бұл белгі оң деп есептеледі. Толық дем шығарғанда естілетін резонансты дыбыс, ауа толған асқазанға немесе тоқ ішектің бүгілісіне байланысты болуы мүмкін. Науқас дем алғанда, көкбауыр артқы-жанама құрсақ қабырғасы бойымен төмен қарай жылжиды. Егер көкбауырдың төменгі бөлігі сегізінші немесе тоғызыншы қабырғааралық кеңістікке жетсе, доңғалақ дыбыс естіледі, бұл көкбауырдың үлкейгенін көрсетеді. Алайда, Кастелл өзінің алғашқы мақаласында бұл әдістің кейбір шектеулері туралы да хабарлаған. Біріншіден, көкбауырдың айқын үлкеюі немесе асқазан немесе тоқ ішекте көп мөлшерде сұйықтық болуы толық дем шығарғанда резонансты дыбыстың естілмеуіне әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, кейінгі мақалалар бұл процедураның сенімділігін, оның семіз адамдарға көбірек байланысты екенін және науқастың тамақтанғаннан кейінгі уақытына тәуелді екенін сынады.
Тарих
Дональд О. Кастелл өзінің белгісін алғаш рет 1967 жылы "Annals of Internal Medicine" журналында жарияланған "The Spleen Percussion Sign" атты мақаласында сипаттады. Джордж Вашингтон медицина мектебін бітірген Кастелл сонымен қатар теңіз күштерінде білім алған гастроэнтеролог. Кастелл Иллинойс штатының солтүстігіндегі Ұлы көлдердегі теңіз базасында қызмет еткен кезде 20 ер адамнан тұратын науқастар тобын зерттеді, олардың 10-ында перкуссиялық [Кастелл] белгісі оң болды, ал 10 науқас бақылау тобында перкуссиялық белгісі теріс болды. Әрбір науқастың көкбауыр мөлшері хромиймен белгіленген эритроциттерді пайдалану және көкбауырдың радиоизотоптық фотосканированиесі арқылы сандық түрде өлшенді. Кастелл бақылау тобындағы науқастардың көкбауырдың орташа мөлшері 75 см² құрады, диапазоны 57 см²-ден 75 см²-ге дейін, ал оң перкуссиялық белгісі бар науқастардың көкбауырдың орташа мөлшері 93 см² құрады, диапазоны 77 см²-ден 120 см²-ге дейін болды. Кастелл өз перкуссиялық әдісінің "көкбауырдың шағын немесе орташа дәрежеде үлғаюын" анықтауда тиімді екенін және оның нәтижесінде "құнды диагностикалық техника" екенін тұжырымдады.