Құдайдың «өсіп-көбейіп, жерді мекендеу» пәрмені – яғни «мәдени міндеттеме» діндерде маңызды орын алады. Оның мағынасы, түсіндірмелері мен тарихы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мәдени мандат
Cultural mandate
Иудаизм, христиандық және басқа да кейбір Ыбырайым діндерінде «өнімді болыңыздар және көбейіңдер» деген өсиет (христиандықтың кейбір тармақтарында «жаратылыс мандаты» деп аталады) – Жаратылыс кітабының 1:28 аятының бір бөлігін құрайтын Құдайдың бұйрығы. Онда Құдай әлемді және оның ішіндегі барлық нәрсені жаратқаннан кейін, адамзатқа жерді толтыру, бағындыру және үкім ету міндеттерін жүктейді. Мәдени мандатқа «өсіп-өніп, көбейіңдер және жерді толтырыңдар» деген сөздер кіреді. Бұл мәтінге Мысырдан шығу кітабының бірінші тарауында сілтеме жасалады, онда израильдіктер Мысырда «өнімді, көптеп көбейген, өте күшті болғандықтан, жер олармен толып кеткен» деп сипатталады. Ортодоксал иудаизмде «өнімді болыңыздар және көбейіңдер» деген бұйрық әрбір отбасыда кемінде бір ұл мен бір қыз болуын талап етеді деп түсіндіріледі. Басқа еврей топтары (мысалы, реформалық иудаизм) және жеке еврейлер бұл міндетті әртүрлі интерпретациялайды. Мысалы, Ричард Фридман «Тораға түсініктеме» (2001) еңбегінде «өнімді болыңыздар және жерді толтырыңдар» деген міндеттің «орындалғанын» айтады. Бұл мандат Талмудтың көптеген бөлімдерінде, мысалы, Кидушинде кеңінен түсіндірілген. Кейбір христиандық тармақтарының түсіндіруінше, олардың жаттықтаушылары бұл міндетті орындау үшін белсенді жұмыс істеуі керек.
In Judaism, Christianity, and some other Abrahamic religions, the commandment to "be fruitful and multiply" (referred to as the "creation mandate" in some denominations of Christianity) is the divine injunction which forms part of Genesis 1:28, in which God, after having created the world and all in it, ascribes to humankind the tasks of filling, subduing, and ruling over the earth. The cultural mandate includes the sentence "Be fruitful and multiply and fill the Earth." The text finds an immediate interpretation in the opening chapter of the book of Exodus as the description of the Israelites in Egypt are alluded to as, "fruitful, increased greatly, multiplied, and extremely strong, so that the land was filled with them." In Orthodox Judaism, the mandate to "be fruitful and multiply" is interpreted as requiring every couple to have at least a son and a daughter. Other Jewish groups (such as Reform Judaism) and individual Jews have interpreted this mandate differently. For example, Richard Friedman in his Commentary on the Torah (2001) claims that the mandate "be fruitful and multiply and fill the Earth" has "been fulfilled." The mandate is elaborated upon in numerous parts of the Talmud, for example in Kidushin. In the interpretation of some denominations of Christianity, adherents should actively work to fulfill the mandate.
Танымал мәдениетте
Төменде қазіргі заманғы БАҚ, музыка және әдебиетте бұл тыйым қолданылған кейбір мысалдардың тізімі келтірілген. 1999 жылы израильдік музыкалық комедия «Куни Лемл» актерлік құрамның альбомын шығарды, онда тыйымның атымен аталған ән он бесінші трек ретінде қосылған. 2005 жылы израильдік режиссер Шош Шламның деректі фильмі түсірілді және ол тыйымның атымен аталды. 2007 жылдың 29 қаңтарында америкалық ересектерге арналған телешоу «Moral Orel» эпизодының аты тыйыммен байланысты болды. 2009 жылдың 26 қыркүйегінде американдық қорқыныш жазушысы Стивен Кингтің «Көміршектің балалары» әңгімесі негізінде фильм шықты, онда тыйымға сілтеме жасайтын көрініс бейнеленген. 2011 жылдың 7 қазанында американдық госпел әншісі ВаШон Митчелл «Triumphant» альбомын шығарды, онда сегізінші трек ретінде «Be Fruitful» әні тыйымға сілтеме жасайды. 2013 жылдың 10 қыркүйегінде америкалық «Doomsday Castle» реалити-шоуының бір эпизоды тыйымның атымен аталды. 2023 жылдың 5 қарашасында жапондық аниме «Attack on Titan»-ның соңғы тақырыбы «Сізге 2000 немесе 20000 жылдан кейін» деп аталды, онда бесінші шумақта тыйымға сілтеме бар.
Below is a list of some instances where the injunction has been used in modern media, music, and literature. In 1999, the Israeli musical comedy Kuni Leml released a cast album including a song named after the injunction as track fifteen. In 2005, a documentary by Israeli director Shosh Shlam was produced and named after the injunction. On January 29, 2007, an episode of the American adult television show Moral Orel was named after the injunction. On September 26, 2009, a film based on the American horror author Stephen King's story Children of the Corn released, which depicts a scene referencing the injunction. On October 7, 2011, American gospel singer VaShawn Mitchell released his album "Triumphant" with the song on track eight titled "Be Fruitful," referencing the injunction. On September 10, 2013, an episode of the American reality television show Doomsday Castle was named after the injunction. On November 5, 2023, the final theme for the Japanese anime Attack on Titan titled "To You 2,000 or 20,000 Years From Now " included a line referencing the injunction in verse five.