Кіріспе

Дәстүрлі жапондық жылжымалы сақтау шкафтары (жапонша: 箪笥) – дәстүрлі жапондық жылжымалы сақтау шкафтары. Тансу көбінесе киім-кешек, әсіресе кимоно сақтау үшін қолданылады. Тансу алғаш рет Эдо дәуірінің (1603–1867) Генроку дәуірінде (1688–1704) тіркелген. Екі таңба (箪) және (笥) бастапқыда әртүрлі функцияларды атқаратын заттарды білдірген болуы мүмкін: азық-түлік сақтау және отын тасымалдау. Бұл таңбалардың екеуінде де бамбук (竹) радикалы кездесетіндіктен, тансу жасау үшін ағаш емес, бамбук қолданылған болуы мүмкін деп болжауға болады. Тансу жапон мәдениетінің және күнделікті өмірінің маңызды бөлігіне айналғандықтан, тансуя (тансу шеберлері) қатты және жұмсақ ағаштарды, көбінесе бір сандық үшін біріктіріп қолданды. Тансу жасауда жиі қолданылатын ағаштар: Зелькова серрата (қарағай); keyaki, жапондық каштан; kuri, қарағай; ezo matsu, Криптомерия (кедр); sugi, Пауловния томентоса; kiri және Chamaecyparis obtusa (кипарис); hinoki. Тансу коллекциялық зат, және көптеген коллекционерлер нақты антикалық тансуларды табуға тырысады. Материалдардың жоғары құны және қолданылған тансудың төмен бағасының салдарынан, классикалық антиквариаттарды қайта жасаумен айналысатын шеберханалардың саны аз. Ірі сандықтар, әсіресе фютондық сандықтар, баспалдақ сандықтар және терең тартылатын қораптары бар сандықтар көлемдік өлшемдері кішірейтилген. Кейбір көшірме тансулар Кореяда қарағай шпоны қолданылып жасалған.

Тарихи контекст

Тансулар тұрақты жиһаз ретінде сирек қолданылды. Дәстүрлі жапон интерьер дизайнымен үйлесімді, онда жылжымалы бөлімдер үй ішінде үлкен және кіші бөлмелер жасауға мүмкіндік берді, сондықтан тансу оңай тасымалданатын болуы керек еді және олар үй ішінде тек белгілі бір жағдайларда ғана көрінетін. Тансулар әдетте үйлер мен шаруашылықтардың жанындағы қоймаларда (kura), нандода (сақтау бөлмелерінде), оширеде (үй шкафтарының нишаларында) және чобада (дүкендегі көтерілген алапта) сақталады. Сондай-ақ, тансу кейбір сенгокубуне (жағалау кемелерінде) де сақталған. Оның жылдамдығына тіркелген дөңгелектер, темір тұтқалар немесе көтеруге арналған жоғарырақ шығып тұрған құрылымдық рельстер көмектесті. Эдо дәуірі феодалдық әлеуметтік-экономикалық құрылымға ие болғандықтан, тауарларға меншік құқығы туралы ережелер барлық таптарды – шаруалардан самурайларға дейін – басып тастады. Саяхат реттелді және тұтынуды шектеу заңдары арқылы әсемдікке тойымсыздыққа тыйым салынды. Осы кезеңдегі тансулар негізінен иесінің әлеуметтік статусы мен кәсібін көрсетеді, аймақтық ерекшеліктерге емес. 1868 жылы Мейдзи реставрациясымен императорлық биліктің қайта орнатылуы және қатаң таптық құрылымның біртіндеп ыдырауымен тансу құрылымы мен дизайнындағы ерекше аймақтық ерекшеліктер дами бастады.

Эдо кезеңі сыныппен анықталады

Эдо дәуірінде (1603–1867) адамның иеленген және қолданған тансу түрі көбінесе әлеуметтік жағдайымен анықталды.

Мэйдзи дәуірі аймақтық әртараптандыру

Мейдзи дәуірінде (1868–1911) тансу дизайны одан дамыды, Жапониядағы феодалдық жүйенің жойылуынан кейін өңірлік ерекшеліктер арта түсті.

Аяқтау

Тансу түстес бұйымдар екі санатқа бөлінеді: құрғақ және лакталған. Құрғақ өңдеу үшін, саз немесе бор ұнтағы жұмсақ ағаш бетіне (Паулония, Криптомерия немесе кипарис) ысқыланып, содан кейін Эулалия түбірінен жасалған щеткамен жылтыратылған. Лак (Rhus verniciflua) болса, ағашқа жақсы көрінетін өрнек беру үшін немесе мінсіз жабық бет жасау үшін қолданылуы мүмкін.