Кіріспе
Сиқырлы формулалық инвестициялау — Жоел Гринблатт ұсынған, құндылық инвестициялау қағидаларын пайдаланатын инвестициялық техника.
Формуласы
Базар капитализациясының ең төменгі шегін белгілеңіз (әдетте 50 миллион доллардан астам). Коммуналдық және қаржы секторының акцияларын қоспаңыз. Шетелдік компанияларды (Америкалық депозиттік бумаларын) қоспаңыз. Компанияның табыс беретіндігін анықтаңыз = EBIT / кәсіпорын құны. Компанияның капиталға қатысты табысы = EBIT / (таза бекітілген активтер + айналымдық капитал). Таңдалған нарықтық капитализациядан жоғары компанияларды табыс беретіндігі және капиталға қатысты табысы ең жоғарысы бойынша реттеңіз (пайыздық көрсеткіштермен). 20–30 ең жоғары рейтингтегі компанияға инвестиция жасаңыз, 12 ай ішінде ай сайын 2–3 позициядан жинақтаңыз. Портфельді жылына бір рет қайта теңгеріңіз, ұтылған акцияларды жылдық белгіге дейін бір апта бұрын сатыңыз, ал табысты акцияларды жылдық белгіден кейін бір аптада сатыңыз. Ұзақ мерзімді (5–10+ жыл) кезеңде жалғастырыңыз.
Әлемдегі талдаулар
Бірнеше зерттеулер Гринблаттың "сыйлы инвестициялау формуласын" әлемнің әртүрлі нарықтарында пайдалы екенін көрсетті. 2022 жылы Норвегия қор нарығын зерттеу нәтижесінде, сиқырлы формула тәуекелге сәйкес келетін артық кіріс әкелетіні анықталды. (2003-2022 жылдар аралығында) стратегияның күрделі годовой өсім көрсеткіші 21,56% құрады. Дегенмен, транзакциялық шығындардың әсерінен осындай кірістер нақты жағдайда қол жетімсіз болуы мүмкін. Зерттеу сондай-ақ EBIT орнына операциялық ақша ағындарын пайдалану арқылы сиқырлы формуланы жақсартуға болатынын көрсетті. 2009 жылы Скандинавия елдерінің қор нарықтарын (1998-2008 жылдар) зерттеу Гринблат формуласының нарықтың орташа көрсеткіштерінен жоғары нәтижелерге қол жеткізгенін көрсетті. Алайда, авторлар осы формуланы тек іріктеу құралы ретінде пайдалануды және оны догматикалық түрде қолданбауды кеңес берді, себебі Гринблат формуласымен байланысты артық кірістілік капитал активтерін бағалау моделі және Fama–French үш факторлы моделіндегі деректермен түсіндірілуі мүмкін. 2016 жылы Финляндия қор нарығында жүргізілген зерттеу "сыйлы формуланың" "орташа есеппен тәуекелге байланысты жоғары кіріс әкелетінін" анықтады. Авторлар сондай-ақ Greenblatt стратегиясының өзгертілген түрі, орташадан жақсы еркін ақша ағыны бар компанияларға баса назар аударатын түрі, өркендеу нарықтарына ең қолайлы екенін ұсынды. 2016 жылғы зерттеу Гринблат формуласының Бразилия қор нарығында расталуы мүмкін екенін көрсетті, бірақ "стратегияның альфа генераторы екеніне және нәтижелеріміздің кездейсоқтыққа байланысты еместігіне біз жоғары деңгейде сенімді бола алмаймыз" деп ескертті. 2017 жылы Швеция нарықтарында жүргізілген зерттеу Greenblatt формуласын қолданудың 2005-2015 және 2007-2017 жылдар аралығында нарықтың орташа көрсеткіштерінен ұзақ мерзімді артық кіріс әкелгенін көрсетті. Авторлар сондай-ақ "сыйлы формуланың" кейбір кезеңдерде қысқа мерзімді төмен өнімділікпен және айтарлықтай жоғары құбылмалылықпен байланысты екенін анықтады. Гонконг қор нарығын 2001-2014 жылдар аралығында талдау Гринблат формуласының компания мөлшеріне және басқа айнымалыларға байланысты нарықтың орташа көрсеткіштерінен 6-15% артық ұзақ мерзімді кіріс әкелетінін көрсетті. 2018 жылы кәсіби конференцияда ұсынылған мақала Гринблат формуласының Қытай қор нарығында жарамды екенін көрсетті. 1999-2019 жылдар аралығындағы француздық қор нарығының эмпирикалық зерттеуі Джоэл Гринблат формуласының әртүрлі сапалық анықтамаларды пайдаланып нарықты жылына 5-9% жеңе алатынын көрсетті. Бұл стратегия 2012 жылдың шілдесінен 2020 жылдың ақпанына дейінгі кезеңде Үндістан қор нарығында да жақсы нәтижелер көрсетті. Осы кезеңде 30 акциядан тұратын Magic Formula портфелінің орташа кірісі 13,9% құрады, ал BSE Sensex-тің кірісі 9,3% құрады.
Сиқырлы формуланы сынға алу
Тәуелсіз ғалым Роберт Эндрю Мартин 2020 жылдың маусым айында АҚШ нарығы үшін Гринблаттың сиқырлы инвестициялық формуласын кері сынақтан өткізді. Оның талдауы 2003 жылдан 2015 жылға дейін АҚШ акцияларына Гринблат формуласын қолдану жылдық орташа кірістілікті 11,4%-ға дейін жеткізгенін көрсетті. Бұл S&P 500-дің жылдық 8,7%-дық кірістілігінен жоғары болды. Дегенмен, Мартин формуланың 2007-2011 жылдар аралығында S&P 500-ден сәл нашар нәтиже көрсеткенін және қысқа мерзімде бұрынғыдан теріс мәнге ие болғанын анықтады. Сонымен қатар, 2003-2015 жылдар аралығында стратегия S&P 500 индексімен салыстырғанда жоғары құбылмалылық көрсетті. Мартин бағалауынша, шамамен 3%-дық артық кірістілік көзге түрісті болғанымен, ол Гринблаттың кітабында көрсетілген 30%-дық кірістілікке жетпеді. Әртүрлі кезеңдердегі сынақтар ескерілуі керек. Сонымен қатар, Мартин 2007-2008 жылдардағы қаржылық дағдарыстан кейін нашар нәтижелерге байланысты "маңызды психологиялық тәуекелдер" бар екенін атап өтті.