Кіріспе

Кеййо атауы Кениядағы Кеййо ауданына, Жапониядағы Кеййо темір жол желісіне немесе Эльгейо тік жарлығына қатысты болуы мүмкін. Эльгейо (кейде Кеййо деп те аталады) – нилот тектес, ірі Календжин этносының бір бөлігін құрайтын этностық топ. Олар Кенияның Эльдорет қаласының жанында, бұрынғы Кеййо ауданының таулы аймақтарында, қазіргі Эльгейо-Мараквет округінің құрамында тұрады. Эльгейо тайпасы бастапқыда Эльгейо тік жарлығының етегінде, шығысында Керио өзені мен батысында жардың арасындағы аймақта қоныстанған. Аңғардағы құрғақшылық пен ашаршылық салдарынан Кеййо тайпасы жарды басып, Уасин-Гишу платосының шығысындағы жоталы жерлерге қоныс аударды. Британдықтар келген кезде Кеййо тайпасын «резервациялар» деп аталатын шағын топтарға бөліп орналастырды. Кеййо тайпасы ұзақ қашықтыққа жүгіруде шебер марафоншыларға толы және Езекиел Кембой, Вивиан Черуйот сияқты әйгілі спортшыларды тәрбиеледі. Соңғы әлемдік рекорд иегері Кельвин Киптум да осы тайпадан шыққан.

Экономика

Кеййо тайпасы негізінен ірі қара, қой және ешкілерінен алынатын астық, сүт, қан және етпен күнекөреді.

Этимология

Кеййо және Эльгейо аттары жиі алмастырылып қолданылады. Бірінші атау екіншісінің бұрмаланған түрі деп саналады және оны 19-ғасырдың ортасында Uasin Gishu жазығының батыс жағында Keiyo тайпасының көршілері болған Uasin Gishu Масаи тайпасы тағайындаған.

Тарих

Кеййо тайпасы, Календжин тайпалары сияқты, солтүстіктегі Эметаб Бургей деп аталатын жерден шыққан. Бұл атау "ыстық ел" деген мағынаны білдіреді. Халық оңтүстікке қарай сапар шеккен, Календжин тілінде Тулветап Кони деп аталатын Елгон тауы арқылы өткен. Себеи тайпасы таудың беткейлерінде қоныстанса, қалғандары жақсы жер іздеп әрі сапарлады. Кеййо және Маракует тайпалары қазіргі Уасин-Гишу жазығында, Керио аңғарында және Черангани қыратында қоныс тепті. Тайпаның өсуі кезінде, соғысқан Уасин-Гишу масаиларының қазіргі Уасин-Гишу жазығына келуі Эльгейо тайпасын қазіргі Керио аңғарына көшіруге мәжбүр етті. Жайылымдық жерлерінің көп бөлігін жоғалту оларды мал басын азайтуға және көбірек ауыл шаруашылығына назар аударуға итерді. Халық санының артуына байланысты Кеййо қауымы біртіндеп қалаларға қоныс аударып, Эльдорет қаласы сияқты ірі қалалық орталықтарда жұмыс істей бастады. Олар Маракветтер, Нандилер және басқа да Календжин емес тайпалармен бірге кәсіппен белсенді түрде айналысады.

Тіл және лингвистика

Эльгейо халқы Каленжин/Кутит тілінде сөйлейді, бұл тіл Кипсигис, Нанди, Кеио, Оңтүстік Туген және Черангани топтарына жатады.

Әлеуметтік топтар

Кеййо диалектісінде басты төрт поддиалект бар. Олар – Иронг, Мутей, Маричор және Меткей. Эльгейо халқы өз жерлерін 21 шығыс-батысқа қарай созылған бөліктерге бөлген. Бұл, әр тайпаның аралас некелерін бақылау және басқа тайпалардың бірін-бірі ығыстыруын болдырмау үшін жасалған. Сондай-ақ, олар тотемдер жүйесін қабылдады. Жер осылай бөлінгендіктен, әр топ Керио өзенінің жағалауына қол жеткізе алды, ал тотемдер өзенге перпендикуляр бағытта орналасқан. Оңтүстіктен солтүстікке қарай тайпалардың тізімі: Меткей, Капквон, Маои, Тумеййо, Ковочи, Мвен, Чооп, Мороп, Самич, Капсиро, Кененей Кипкинг'во, Сего, Эпке, Чангач, Рокочо, Мутей, Маам, Иронг', Каптани және Капчемутва. Жер әр тайпаның мүшелеріне бөлініп, Koiwek деп аталатын тас тізбегімен белгіленген.