Кіріспе

Шығыс У мемлекетінің шенеунігі (245 жылы қайтыс болды)

У Кан (245 жылы қайтыс болды), ол Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдарында кедей отбасында дүниеге келді, әкесі У Канның өлімі ерте келді. Ол кішкентай кезінде бір әйел оны көріп, анасына: «Сіздің ұлыңыз болашақта жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер болады» деді.

190 жылдар шамасында У Кан Цзяндун аймағындағы көптеген аумақтар мен У округін басқарған Сун Цэнің туысы, Куэ округінің басшысы (長) Сун Хе (孫河) қол астында кіші лауазымды офицер болып қызмет етті. Сунь Хе У Канның қабілетіне әсер еткендіктен, ол генерал дәрежесіне көтеріліп, жеке кеңсе құруға рұқсат алғанда, У Канды Куэ округінің көмекшісі (丞) етіп тағайындады, кейін бас хатшы (長史) қызметіне көтерді. Төменгі топтан шыққан болса да, У Кан міндеттерін өте жақсы орындағанымен танылды, оның даңқы Лу Сун және Бу Цзин (卜靜) сияқты У округінен шыққан басқа шенеуніктермен бірдей болды. Ол мінезді жақсы білетін Гу Шаоның назарына ілігіп, оның досы және физиономия саласындағы белгілі маман Чжэн Ю болды. Сун Цэ 200 жылы қайтыс болды, ал оның орнын Цзяндун жерлерін басқаруды жалғастырған кіші інісі Сун Кван иеленді.

Сун Кванның басқаруындағы қызмет

209 жылы Сунь Куан хан орталық үкіметімен ат арбалары мен ат әскерінің генералы (車騎將軍) болып тағайындалғаннан кейін, ол Ву Цанды өзінің тіркеушісі (主簿) етіп тағайындады. Кейіннен Ву Цанға үлкен жауапкершіліктер жүктелді, ол Шаньин округінің (山陰縣; қазіргі Шаосин, Чжэцзян) префекті (令) және армияға кеңесші полковник (參軍校尉) қызметтерін атқарды.

Донгоу шайқасы

222 жылы Ву Кан Шығыс Вудың қарсыласы Цао Вэйге қарсы Донгоу шайқасына қатысты. Ол Цао Шиу бастаған Вэй күштеріне қарсы тұру үшін Ву генералдары Лю Фан, Хе Ци және басқалармен бірге болды. Бұл кезде дауыл болғандықтан, Ву кемелерінің арасы ажырады, байланыс арқандары үзілді. Кейбір кемелер Вэй базасына қарай итеріліп, жауға түсіп қалды, ал басқалары батып, теңізшілерін теңізге лақтырып жіберді. Ву Кан және тағы бір офицер Хуан Юань (黃淵) дауылда сақталып қалған үлкен кемелердің бірінде болды. Кемедегі теңізшілер кемеге судан шыққан аман қалғандарды көндіргісі келмеді, себебі кеменің артық жүк көтеруден батып кетуінен қорқып, олар кемеге таласуға тырысқан аман қалғандарға қаруларын көрсетті. Бірақ Ву Кан мен Хуан Юань өз әскерлеріне мүмкіндігінше көп адамды құтқаруға бұйрық берді. Әскерлер жүк көтеруден қорқып, бұйрықты орындауға келіспегенде Ву Кан: "Егер кеме батса, бәріміз бірге өлеміз! Мұқтаж жандарды тастап кетпеуіміз керек" деді. Олардың күш-жігерінің арқасында Ву Кан мен Хуан Юань 100-ден астам аман қалғанды құтқаруға жетті.

Кейінгі мансап

Донгоу шайқасынан кейін Ву Кан Ханчжоу шығанағының оңтүстік жағалауындағы Куайджи округінің (太守) әкімшісі болып тағайындалды. Ол У үкіметінде қызмет ету үшін усақтап жасырынып жүрген Сэ Танды (謝譚) шақыруға тырысты, бірақ Тан ауырып қалғанын айтып бас тартты. Ву Кан: «Егер әйгілі болғысы келсең, құбыжықтай жасырынып неге алыс аспанда немесе теңіздің түбінде жасырыну керек?» деді. Көптеген әскер жинап, ол Даңқты Әділеттілік Үйінің генералы (昭義中郎將) болып тағайындалды және Лулингтен Ли Хуанды тұтқындауға көмектескен көтерілісшілерге қарсы шабуыл жасаған У генералы Лю Дайға қосылды. 229 жылы Сунь Куан өзін император деп жариялап, Шығыс У мемлекетін құрды. Өмірінің соңғы жылдары Ву Кан келесі лауазымдарды тікелей атқарды: Кавалерия гарнизонының полковнигі (屯騎校尉), Министр-қазынашы (少府) және Тақ мұрагерінің тәрбиешісі (太子太傅).

Құлау және өлім

240 жылдары Сунь Куаньдың ұлдары Сунь Хе мен Сунь Ба арасында билік күресі басталды; екеуі де әкесінің тағына мұрагер болу үшін таласты. У Цан Сунь Хе жағына шығып, оны заңды мұрагер деп есептеді. Ол Сунь Куанды Сунь Баны императорлық астана Цзяньеден Сиакоуға (夏口; қазіргі Ухань, Хубэй) көшіруге, ал Сунь Баны қолдаған Ян Чжу лауазымды адамын Цзяньеден тысқары басқа қызметке ауыстыруға көндіруге тырысты. У Цан сондай-ақ Вучан қаласында (武昌; қазіргі Эчжоу, Хубэй) орналасқан аға генерал Лу Сунмен тығыз байланыста болып, Лу Сунды оқиғалар туралы хабардар етіп отырды. Сунь Ба мен Ян Чжу өздерінің қызметтеріне төнген қауіпке жауап ретінде У Цанға шабуыл жасады, ол Лу Сунмен хат алмасып жүргендігі үшін тұтқындалып, түрмеге қамалды және ақырында жазаланды.

Бағалау

Үш патшалықтың жазбаларында Ву Канның өмірбаянын жазған Чэнь Шоу Ву мен Чжу Жуды былай деп бағалады: "Ву Кан мен Чжу Жу бақытсыз тағдырға ұшырап, адалдық жолында қаза тапты. Өте өкінішті!"