Кіріспе

Американдық жазушы

Каролина Паффорд Миллер (26 тамыз 1903 – 12 шілде 1992) – американдық романист. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басында туған штаты Грузиядағы ауылдық қауымдарды аралап, олардың халық аңыздарын, әңгімелерін және ескіше диалекттерін жинады. Оларды өзінің алғашқы романы «Қозының құшағында» (Lamb in His Bosom) романына енгізді, ол үшін 1934 жылы көркем әдебиет бойынша Пулитцер сыйлығын және 1935 жылы француз әдеби сыйлығы – Prix Femina Americain сыйлығын жеңіп алды. Ол жеті баланың ең кішісі болған. Әкесі – методист пасторы және мектеп мұғалімі, ол Каролина орта мектепте оқып жүргенде қайтыс болды. Ол сонымен қатар оның ағылшын тілі пәнінің мұғалімі болған. 1920 жылдардың соңында Бакслиге (Грузия штаты) көшіп келді, онда оның күйеуі Баксли ауданындағы мектептердің директоры болды. Кейін ол кешкі аспаздық үстелінде тыныш уақытта романын жазуын жалғастырды. «Қозының құшағында» – XIX ғасырдағы Оңтүстік Грузияның Wiregrass аймағындағы кедей ақ пионерлердің күресі туралы әңгіме. Бұл роман «Оңтүстік Жаңару дәуіріндегі ең маңызды алғашқы романдардың бірі» деп сипатталған. 1934 жылдың 7 мамырында Колумбия университетінде оған көркем әдебиет бойынша Пулитцер сыйлығы табысталды. Сөз сөйлеген Миллер өзін «Синдрелладай сезінгенін» және кітабының табысы «ертегідей көрінгенін» айтты. Жазушы Финис Фаррдың айтуынша, Миллердің романы Пулитцер сыйлығын жеңіп алғаннан кейін Macmillan Publishers редактор Харольд С. Латемді Оңтүстікке, оңтүстік авторларын іздеуге жіберді. Ол Маргарет Митчеллді тауып, кейін «Желмен бірге кеткендер» романын жариялады.

Ажырасу және қайта үйлену

Жаңа танымал болған, Пулитцер сыйлығының жаңа иегеріне мақтау да, салмақ та салған бұл жағдай, Грузияның ауылдық мектебінің директоры мен оның әйелі үшін үлкен стресске айналды. Каролинаға жүктелген міндеттер мен назар, оның атаққа ие болғанға дейін Уильяммен бірге өткізген тыныш, қарапайым өмірімен үйлеспеді. Миллерлер 1936 жылы ажырасып кетті. Бір жыл өткен соң Каролина антиквариат сатушы және гүл өсіруші Клайд Х. Рейдің кіші ұлына тұрмысқа шықты. Олар Солтүстік Каролина штатындағы Уэйнсвилл қаласына көшіп, онда Каролина отбасылық бизнесте жұмыс істеп, сонымен қатар Pictorial Review және Ladies' Home Journal сияқты газеттер мен журналдарға әңгімелер мен мақалалар жазуын жалғастырды. Олардың бір қызы мен ұлы болды.

Кейінгі жылдар

1944 жылы Миллер екінші романын, "Ливанды" аяқтады, ол сыншылардың аралас пікірлерін тудырды. Бұрынғы туындысы сияқты, Грузияның ауылдық жерінде оқиғасы өрбігенімен, жаңа романға романтикалық сюжет енгізілген, ол өте қиын және шынайы емес деп сынға ұшырады. Екінші күйеуі қайтыс болғаннан кейін Миллер шалғайдағы тау үйіне көшіп кетті. Ол үй "өте шалғай орналасқандықтан, келушілер сиыр жайылымынан өтуге мәжбүр болып, артынан көптеген қақпаларды жауып кететін" еді. Келесі онжылдықтарда Миллер бірнеше қолжазбаны аяқтады, бірақ оларды жариялауға ұмтылмады. Көбінесе ол Солтүстік Каролинаның батыс аймағындағы ауылдық үйінде тыныш, жеке өмір сүрді.

Өлім және мұра

1992 жылдың 12 шілдесінде Миллер 88 жасында Солтүстік Каролина штатының Уэйнсвилл қаласында қайтыс болды. Ол Грин-Хилл зиратында жерленген. Одан қызы және төрт ұлының үшеуі тірі қалды. Оның алғашқы романы оның қайтысынан кейін бір жыл өткен соң қайта танымал болды, сол кезде Peachtree Publishers (Атланта) баспасы тарихшы Элизабет Фокс Женовезе жазған жаңа сөзбен «Lamb in His Bosom» романын қайта басып шығарды. Миллердің өзінің айтуынша, ол романистке берілетін ең үлкен сыйлыққа қол жеткізді: «Адам өлгеннен кейін өзінің ең жақсы жағын қалдыра білуі». Миллер Джорджия жазушыларының даңқ залына енгізілгенде құрметке ие болды. 1991 жылы Баксли қаласы оның құрметіне Каролина Миллер күнін белгіледі.