Кіріспе

Америкалық ғылым тарихшысы (1942–2023)

Рональд Лесли Нумерс (3 маусым 1942 – 24 шілде 2023) – американдық ғылым тарихшысы. Ол 2008 жылы Ғылым тарихы қоғамының Джордж Сартон медалімен, «өмірінің бойындағы ерекше ғылыми жетістіктері үшін, көрнекті ғалым ретінде» марапатталды.

Өмірбаян

Рональд Лесли Нумберс фундаменталистік жетінші күндік адвентистік уағыздаушының ұлы болды және жетінші күндік адвентистік дінде және колледжге дейін осы діннің мектептерінде тәрбиеленді. Ол ғылым мен дін тарихында жетекші ғалымға және креационизм мен креационизм ғылымы тарихының сарапшысына айналды. Нумберс Оңтүстік миссионерлік колледжінде білім алып, Флорида мемлекеттік университетінде магистр дәрежесін алды. 1969 жылы ол Калифорния университетінде (Беркли) ғылым тарихы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Висконсин университетінде (Мэдисон) Ғылым және медицина тарихының Хиллдейл және Уильям Коулман профессоры болды. 1989 жылдан 1993 жылға дейін ол ғылым тарихы жөніндегі халықаралық «Isis» журналының редакторы болды. Дэвид Линдбергпен бірлесіп дін мен ғылым арасындағы қарым-қатынас туралы екі антологияны шығарды. Сондай-ақ Линдбергпен бірге ол сегіз томдық Кембридж ғылым тарихын редакциялады. Рональд Нумберс 2023 жылдың 24 шілдесінде 81 жасында дүние салды.

Денсаулықтың пайғамбары

1976 жылы Лома-Линда университетінде лекция оқып жүрген кезінде ол "Денсаулық пайғамбары" кітабын жариялады. Бұл кітап жетінші күндік адвентистер шіркеуінің негізін қалаушы және пайғамбар Элен Г. Уайт пен оның кітаптарын жазу алдында Американың белгілі бір топтарында танымал болған денсаулық туралы идеялардың арақатынасын зерттейді.

Креационистер

1992 жылы ол "Креационистер: ғылыми креационизмнің эволюциясы" атты эволюцияға қарсылықтың қалыптасу тарихы туралы кітап жариялады. 2006 жылы кітап қайта жаңартылып, кеңейтілді, сонымен қатар тақырыбы "Ғылыми креационизмнен интеллектуалды жобалауға" деп өзгертілді. Бұл кітап "эволюцияға қарсылықтың ең толық тарихы" деп сипатталған. Ол ғылыми және діни қауымдардан жағымды пікірлер алды. Бұрынғы Йорк архиепискобы Джон Хабгуд "Таймс" газетінде жариялаған мақаласында бұл кітапты "өте жақсы құжатталған тарихи зерттеу" деп атап, оны "креационизмнің пайда болуы мен дамуын зерттеудегі шешуші еңбек" деп сипаттады.

Галилейдің түрмеге қалуы және ғылым мен дін туралы басқа да аңыздар

2009 жылы ол "Галилео түрмеге түсті және ғылым мен дін туралы басқа да мифтер" кітабының редакторы болды, онда кітап ғылым мен дін арасындағы кең таралған қате түсініктерге назар аударады. Басқа нәрселермен қатар, бұл жұмыс түрлі талаптарды жоққа шығаруға тырысады, мысалы, ортағасырлық христиан шіркеуі ғылымды басып тастады, ортағасырлық ислам мәдениеті ғылымға қарсы болды, шіркеу орта ғасырларда адам денесін кесуге толық тыйым салды, Галилео Галилей Коперник идеясын қолдағаны үшін түрмеге қамалып, азапталды, немесе жаратылыс теориясы (креационизм) тек американдық құбылыс екендігі туралы пікірлерді жоққа шығаруға көмектеседі.