Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Траутенау шайқасы (Schlacht bei Trautenau) немесе Трутнов шайқасы 1866 жылдың 27 маусымында Аустрия-Пруссия соғысы барысында өтті. Бұл соғыстағы Австрияның пруссиялықтарға қарсы жеңіске жеткен жалғыз шайқасы болды, бірақ ол үшін үлкен құн төледі.
The Battle of Trautenau (Schlacht bei Trautenau) or Battle of Trutnov was fought on 27 June 1866, during the Austro Prussian War. It was the only battle of the war that ended in an Austrian victory over the Prussians, but at a large cost.
Өмірбаян
Пруссияның екінші армиясы Богемияға басып кіргенде, Гигант тауларының қиын жолдарынан өту үшін бөлініп кетуге мәжбүр болды. Олар Богемия жағына шыққанда австриялық әскерлермен кездесті. Находта австриялықтар жеңіліске ұшырады, бірақ сол күні Адольф фон Бониннің I корпусы жолдардан шыққанда, Пилниковке қарай Траутенау арқылы жолда ашыққа шығып, Бірінші армиямен қосылуды жоспарлап отырды.
The Prussian Second Army invading Bohemia had to split up in order to negotiate the difficult passes of the Giant Mountains. As they emerged on the Bohemian side, they met Austrian forces. At Nachod the Austrians were soundly beaten, but on the same day, as Adolf von Bonin’s I Corps emerged from the passes it was caught in the open on its way through Trautenau towards Pilníkov, where it hoped to link up with the First Army.
Шайқас
Бониннің авангарды күштері таңның соңында өткелдерді тазалап, сағат 10:00-де Траутенауға енді. Людвиг фон Габленц басқарған австриялық X корпусы сағат 8:00-де лагерьді жинап, Бониннің ілгерілеуін тоқтату үшін Траутенауға қарай жорыққа шықты. Австриялық әскерлер Мондел бригадасымен бірге бөлігімен келді, бұл бригада корпустың негізгі бөлігі Траутенаудың артындағы биіктіктерге 7:45-те жеткенге дейін өз жорығын бастаған еді. Пруссиялықтардың алғы шебі қала алаңында демалып тұрғанда, австриялық жаяу әскерлері (Jäger) шабуыл жасады. Монделге бүкіл корпус жиналғанша жалпы шайқастан аулақ болуға бұйрық берілді, ол өз әскерлерін биіктікке шегіндірді. Монделдің артқы жасағы пруссиялықтарды түске дейін тоқтата алды. Сағат 12:00-ге қарай Бониннің 1-ші дивизиясы Монделді ығыстырып, Ной Рогниц (Novy Rokytnik) қаласына жетті, ал 2-ші дивизиясы биіктіктерді басып алып, Альт Рогниц (Stary Rokytnik) қаласы бағытында барлау жүргізді. Бұл пруссиялықтарға әскерлер мен артиллерияны биікке орналастыруға уақыт берді. Австриялық бригадалар келіп жеткен кезде Габленц екінші бригадаға (Вимпфен) Монделді айналып Йоханнесбергті басып алуға, ал үшінші бригадаға (Гривичич) пруссиялықтардың сол жағын қоршауға алып, Хопфенбергке шабуыл жасауға бұйрық берді. Шабуылға дайындалу үшін Габленц 40 зеңбіректерден тұратын үлкен артиллериялық батареяға пруссиялықтар басып алған биіктіктерге оқ атуды бұйырды. Осы ауыр бомбалаудан Бонин қорқып, өткелдерге қарай шегіне бастады. Алайда, шегінуге үлкермес бұрын, австриялықтар жартылай батальондармен шабуылға көшті. Гривичич пен Вимпфеннің шабуылдары үйлесімсіз болды және Дрейзе инелі мылтығынан атылған оқтарға тап келіп тоқтап қалды. Сөйтіп, артқы жасақтың төрт пруссиялық батальоны австриялық бригадаларды тоқтата алды. Сағат 17:00-ге қарай Габленцтің төртінші бригадасы (Кнебель) келді және бастапқыда резервке қойылды. Гривичич пен Вимпфен бригадаларының қиындыққа тап болғанын көрген Кнебель бұйрықтарды елемеді, Вимпфенмен бірлесіп шабуыл жасап, биіктіктерді басып алды, осы шабуылда 900 сарбаз жоғалды және Бониннің артқы жасағын ығыстырып шығарды.
Bonin's vanguard cleared the passes during the late morning and entered Trautenau at 10:00. The Austrian X Corps, led by Ludwig von Gablenz, had broken camp at 8:00 and marched towards Trautenau to stop Bonin's advance. The Austrian troops arrived piecemeal with the Mondel brigade – which had started its march before the bulk of the Corps – being in position on the heights behind Trautenau at 7:45. The advance guard of the Prussians was attacked by skirmishing Austrian Jäger when resting in the town square. Mondel, who had been ordered to avoid a general engagement until the whole Corps had assembled, pulled back his troops to the heights. Mondel's rear guard managed to hold up the Prussians until noon. By 12:00 Bonin's 1st division had driven off Mondel and pushed up to the town of Neu Rognitz (Novy Rokytnik), his 2nd division had taken the heights and was scouting in the direction of the town of Alt Rognitz (Stary Rokytnik). This gave the Prussians the time to move troops and guns up the commanding heights. As the Austrian brigades started arriving, Gablenz ordered a second brigade (Wimpffen) to pass Mondel and take the Johannesberg, while a third brigade (Grivicic) was to envelop the Prussian left and storm the Hopfenberg. To prepare the attack, Gablenz ordered a grand battery of 40 guns to open up fire on the Prussian held heights. Upon this heavy bombardment Bonin panicked and started to withdraw back towards the passes. Before this retreat could be enacted, the Austrians attacked in half battalion masses. The Austrian attacks of Grivicic and Wimpffen were uncoordinated and stalled against the Prussian fire from the Dreyse needle gun. Four Prussian battalions from the rear guard thus managed to hold up the Austrian brigades. By 17:00 Gablenz fourth brigade (Knebel) had arrived and was originally placed in reserve. When he saw Grivicic's and Wimpffen's brigades struggling, Knebel disregarded orders and attacked and took the heights in conjunction with Wimpffen, losing 900 men in the process, to drive off Bonin's rear guard.
Нәтиже
Австрия жеңіске жетсе де, бұл жеңіс қымбатқа түсті. Австриялықтар шамамен 5 мың әскерін жоғалтты, ал пруссиялықтардың жоғалғаны – 1400 адам болды. Пруссияның I корпусы кері шегінгенмен, Габленцтің позициясы тұрақсыз болып қалды. Оның сол жағында Штайнметцтің V корпусы Наход қаласын бұзып өтті, ал оң жағында Пруссия гвардиялық корпусы Уписке жақындап, екі жағынан да қауіп төндірді (қашықтық картасы). Габленц келесі күні пруссиялық гвардияның қоршауынан құтылуға тырысты, бірақ шегіну үшін Гривичич бригадасының көп бөлігін Буркерсдорф және Рудерсдорф маңында құрбан етуге мәжбүр болды, бригада дерлік талқандалды. 1868 жылы Траутенауда шайқасты еске алу үшін 50 тонналық обелиск орнатылды. Ескерткіштің ашылуына Траутенаудағы қымбатқа түскен жеңіске жеткен, бірақ кейін соғыстың жеңіліске ұшырауына кінәлі деп танылған генерал Габленц қатысты. Габленц 1874 жылы қайтыс болды және ескерткіштің астына жерленді.
Although an Austrian victory, the cost had been high. The Austrians lost about 5,000 men to the Prussians’ 1,400. Although the Prussian I Corps had been driven back, Gablenz's position had become untenable. To his left Steinmetz's V Corps had broken through at Nachod and to his right the Prussian Guard Corps was nearing Úpice, threatening both his flanks (distance map). The following day Gablenz tried to evade encirclement by the Prussian Guards but he had to sacrifice most of Grivicic's brigade, which was nearly destroyed, at Burkersdorf and Rudersdorf, to enable his retreat. A fifty ton obelisk was erected in Trautenau in 1868 to commemorate the battle. Attending the monument's opening ceremony was General Gablenz, who had obtained the costly victory at Trautenau and was afterwards blamed for losing the war. Gablenz died in 1874 and was buried beneath the monument.