Кіріспе

Ежелгі Македония қаласы

Раввин Зейра, семиха алғанға дейін Рав Зейра деп белгілі болған және Иерусалим Талмудында раввин Зей’ера деп аталған, Израиль жерінде өмір сүрген амарайлардың үшінші буынынан шыққан еврей Талмудист.

Өмірбаян

Ол Бабылде туып, жастық шағын сонда өткізді. Ол Ḥисда, Хуна, Хамнуна және Шешеттің шәкірті болды, олар оны ұлы адам деп атады. Киелі жерге деген құштарлығы оны туған елінен кетіп, Израильге көшіп баруға итермеледі. Бірақ ол бұл ниетін ұстазы Яһудадан жасырды, өйткені Яһуда Бабылден кетуге қарсы болды. Кетуге дайындық жасай тұрып, ол Яһуданың жуынып жатқанын көріп қалды және сол кезде естіген сөздерін құнды естелік ретінде өзімен бірге алып кетті. Оған күнәлары кешірілгенін жеткізген жақсы арман, Киелі жерге сапарға шығуға оны ынталандырды. Сапарға шығар алдында, Бабыл мектептеріндегі диалектикалық оқыту әдісін ұмыту үшін жүз күн ораза ұстады, бұл оның Израильдегі жұмысына кедергі келтірмеуі үшін жасалды. Оның жолы Акрокония арқылы өтті, онда ол Ḥийя бар Ашимен кездесті, содан кейін Сура арқылы өтті.

Исраил еліне кіру

Зейраның Исраил еліне келуі және оның алғашқы тәжірибелері әртүрлі әңгімелерде қалдырылған. Ол бойы шағын, қараңғы терілі болғандықтан, Асси оны "Қара құмыра" деп атаған, бұл ат оның діттегенше сөйлеу манеріне байланысты болуы мүмкін. Мүмкін, аяқтарының кемістігіне байланысты, оны "жанып кеткен кішкентай" немесе "жанып кеткен, қараңғы, жуан аяқты" деп атаған. Бірақ, Бава Метзия 85а-да басқаша түсіндірме берілген, онда ол Геенна отынан қорғану үшін ораза ұстаған және содан кейін өзін әр отыз күнде отқа отырып сынаған, ешқандай зиян келтірмей. Бір күні даналар оны алаңдатып (көздерін тіккен), аяқтары күйіп кеткен. Осылайша, осы лақап аттар Зейраның сопылық құдайшылдығын көрсетеді. Одан Зейра құнды нақылы алған. Оның ең жақын достары рабби Асси және Хия бар Абба болды. Ассимен әңгімелескенде, көбінесе ол сұрақтар қоятын, ал бірде Асси Зейраның бір сұрағына: "Дұрыс айтасың, бабылдық; дұрыс түсіндің", - деп мақұлдаған. Зейра әсіресе Тиберия мектебінің басшысы Аммидің билігін құрметтеген, және ол Аммиден өзіне қойылған діни заңнамаға қатысты сұрақтарды шешуді сұраған. Зейраны Кесариядағы ректор Аббаху жоғары бағалаған, және ол өзін Аббахудың шәкірті санайтын. Ол раввин дәрежесін алудан бастап бас тартса да, кейіннен осы мәртебенің күнәларды кешіру қабілетімен байланысты екенін білген соң қабылдады. Зейраның раввин болу жолы қиын болғандықтан, оны діни қызметкер етіп тағайындаған кезде, заңгерлер оның алдында әзілдеп: "Көзін сүрмемен боямаса да, екі бетін қызылға боямаса да, шашын өрмелеп тақпаса да, ол әдемі келіншек!", - деген сөздерді айтқан. Бұл сөздер әдетте тойларда айтылады. Семиха алғаннан кейін, оның атағы Равтан Раббиге өзгерді.

Әлеуметтік жағдайы және отбасылық өмірі

Зейраның жеке кәсібі туралы белгілі деректер аз ғана: ол бір кезде зығыр матасымен сауда жасаған және тауарларының сыртқы түрін жақсартуда қаншалықты шамадан асып кетсе, алаяқтыққа ұшырамастайтыны туралы Аббахудан сұраған. Оның отбасылық байланыстары туралы мәліметтер де өте сирек; ол ерте жасында жетім қалған, үйлену тойы Суккот мерекесінде болған және Ахав немесе Ахва есімді бір ұлы болған, ол түрлі аггадикалық нақылдар арқылы танымал болды. Ол ұзақ өмір сүргенімен белгілі. Зейраның биік моральдық қасиеттері мен құдайшылдығы үшін оны "иманды бабылдық" деп атаған. Оның көршілерінде зұлымдықтарымен танымал бірнеше адам болған, бірақ Зейра оларды мейіріммен қабылдап, жақсылыққа шақырып, оларды түзетуге тырысқан. Ол қайтыс болғанда, олар: "Бүгінгі күнге дейін Зейра біз үшін дұға етіп келді, енді бізге кім дұға етеді?" деді. Бұл ой олардың жүрегіне тиіп, оларды шын ниетпен тәубе етуге жетеледі. Зейраның замандастарының құрметі оның өліміне арналған бір эпитафияда көрініс тапқан: "Бабыл оны дүниеге келтірді, Палестина тәрбиеледі. 'Қайғы, менің қайғым!' деді Тиверия, өйткені ол бағалы мүсішін жоғалтты".