Кіріспе

Британдық романист және драматург (1860–1937)

Сэр Джеймс Мэтью Барри, 1-ші барон, (/'//b//æ//r//i/; 9 мамыр 1860 – 19 маусым 1937) – шотландтық романист және драматург, ең әйгілісі – Питер Пэннің авторы. Ол Шотландияда туып, білім алған, содан кейін Лондонға көшіп, бірнеше сәтті роман мен пьеса жазды. Ол жерде Льюэллин Дэвис ұлдарымен танысты, олар оған Кенсингтон бағындағы сиқырлы оқиғаларға толы сәби туралы жазуға шабыттандырды (бұл алғаш рет Барридің 1902 жылғы ересектер романы «Ақ құстың кішкентайында» жарияланды), содан кейін «Питер Пэн, немесе Өспейтін бала» пьесасын жазды. Бұл 1904 жылы Вест-Эндте қойылған, мәңгі жас бала мен Уэнди есімді қарапайым қыздың Neverland әлеміндегі оқиғаларын баяндайтын «ертегі пьесасы» болды. Ол жазуда сәтті бола бергенімен, Питер Пэн оның басқа шығармаларын қалыпқа келтірді және Венди есімін танымал етті. Барри Дэвис ұлдарының ата-анасы қайтыс болғаннан кейін оларды ресми түрде асырап алмаса да, оларға қамқорлық жасады. 1913 жылғы 14 маусымда Джордж V оны барондыққа көтерді, ал 1922 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетуде Ардагерлік орденінің мүшесі етті. Өмірінің соңында ол Питер Пэн шығармаларына құқықтарды Лондонның Great Ormond Street балалар ауруханасына сыйлады, ол осы құқықтардан әлі де пайда көруде.

Балалық шағы мен жасөспірім шағы

Джеймс Мэтью Барри Кирримуирде, Ангуста, консервативті кальвинист отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Дэвид Барри – шамалы табысқа жеткен тоқымашы. Оның анасы Маргарет Огилви сегіз жасында қайтыс болған анасының үй шаруасын өз мойнына алды. Барри он баланың тоғызыншысы болды (екісі оның туылмай тұрып қайтыс болды), олардың барлығы мүмкін болатын кәсіби мансапқа дайындық үшін кем дегенде үш R-ді меңгерді. Ол кішкентай бала болғандықтан, әңгіме айту арқылы назар аударды. 1934 жылғы паспортына сәйкес, оның бойы 161 см (5 фут 31/2 дюйм) болған. Джеймс Барри алты жаста болғанда, оның үлкен ағасы Дэвид (анасының сүйіктісі) 14 жасқа толуға бір күн қалғанда мұз тебу кезінде қайтыс болды. Бұл оның анасын қатты күйретіп, Барри Дэвидтің орнын толтыруға тырысты, тіпті Дэвидтің киімдерін киіп, оның әдетінше ысқырығын қайталап жасады. Бір күні Барри оның бөлмесіне кіргенде, анасы: «Сен бе?» – деп сұрағанын естіді. «Мен ол қайтыс болған баламен сөйлесіп жатыр деп ойладым», – деп жазды Барри анасы Маргарет Огилви туралы (1896) өзінің өмірбаянында, «және мен кішкентай, жалғыз дауыспен: «Жоқ, ол емес, мен ғанамын», – дедім». Барридің анасы өлген ұлының мәңгілікке дейін бала болып қалатынына, ешқашан үлкейіп, оны тастап кетпейтініне көңіл көшірді. Соңында Барри мен оның анасы оның қысқа ғана балалық шағы туралы әңгімелермен және Робинзон Крузо, шотландтық Уолтер Скотттың шығармалары мен «Қажылардың жолы» сияқты кітаптармен көңіл көтерді. Сегіз жасында Барри Глазго академиясына, мектепте сабақ беретін үлкен ағалары Александр мен Мэри Энннің қамқорлығына жіберілді. 10 жасында ол үйіне оралып, Форфар академиясында білімін жалғастырды. 14 жасында ол үйден Думфрис академиясына кетті, тағы да Александр мен Мэри Энннің бақылауында болды. Ол көп оқыды және «пеннилік қорқыныштарды» және Роберт Майкл Баллантайн мен Джеймс Фенимор Купердің шығармаларын жақсы көретін. Думфрис қаласында ол достарымен бірге Моат Брей үйінің бағында уақыт өткізіп, «кейіннен Питер Пэн пьесасына айналған Одиссея сияқты» пираттарды ойнады. Олар драмалық үйірме құрып, оның алғашқы «Банделеро Бандит» пьесасын қойды, бұл мектептің басқару кеңесіндегі дін қызметкерінің қатал айыптауынан кейін шағын дау тудырды. Сондай-ақ «Кішкентай министр» (1891) пьесасын жазды. Бұл әңгімелерде оның атасы бір кезде қатысқан қатал діни секта – «Алд Лайттар» бейнеленген. Осы ерте туындыларға қазіргі заманғы әдеби сыншылар жағымсыз пікір білдірді, оларды Каильярд мектебі деп аталатын сипатқа ие деп санайды, индустрияландырылған 19 ғасырдың шындығынан алыс, провинциалды Шотландияның сезімтал және ностальгиялық бейнесі ретінде қарастырды. Осыған қарамастан немесе осыған байланысты, олар сол кезде Барриді табысты жазушы ретінде танытуға жеткілікті болды. Осы табыстан кейін ол «Better Dead» (1888) романын жеке және өз қаражаты есебінен жариялады, бірақ ол сатылмай қалды. Оның «Томми» романдары, «Сезімтал Томми» (1896) және «Томми мен Гризель» (1900) балалық қиялға беріліп, бақытсыз аяқталатын бала мен жас жігіт туралы болды. Ағылшын жазушысы Джордж Гиссинг 1896 жылғы қарашада біріншісін оқып, «оны жақтырмайтынын» жазды. Осы арада Барридің назары театрға арналған туындыларға көбірек аударылды, Бари мен Х. Б. Марриотт Уотсон жазған Ричард Савиджтің өмірбаянымен басталды; ол тек бір рет қойылды және сынға алынды. Ол дереу Ибсеннің «Адамдық рух» немесе «Қазіргі уақытқа дейін» (1891) драмасын шығарды, ол Хенрик Ибсеннің «Хедда Габлер» және «Жындылар» драмаларының пародиясы болды. 1914 жылға дейін Ұлыбританияда пьесаларға лицензия берілмеген, бірақ сол кезде бір «клуб» қойылымынан сенсация тудырған. Ибсеннің «Адам кейпі» қойылымын Лондондағы «Тул» театрында Уильям Арчер, Ибсеннің шығармаларын ағылшын тіліне аударған адам, көрді. Ол пародияға ыңғайлы болғандықтан, пьесаның әзіл-сықағын ұнатып, басқаларға да ұсынды. Барридің үшінші пьесасы «Уокер, Лондон» (1892) нәтижесінде ол Мэри Анселл есімді жас актрисамен танысты. Ол оған ұсыныс жасады және олар 1894 жылғы 9 шілдеде үйленді. Барри оған 1902 жылғы «Кішкентай ақ құс» романында рөл атқарған Портос деген киелі Бернард шұңқырын сатып алды. Ол өзінің романдарындағы көптеген кейіпкерлерге Анселлдің есімін қолданды. Барри сонымен қатар Ричард Д’Ойли Карте үшін «Джейн Энни» (1893) комикалық операсын жазды, ол сәтсіз болды; ол Артур Конан Дойлді оны қайта қарап, аяқтау үшін көндірді. 1901 және 1902 жылдары ол қатарынан екі сәтті туынды жасады: «Quality Street» пьесасы – соғыстан оралған бұрынғы сүйіктісінің назарын аудару үшін өзінің тартымды қызының рөлін сомдайтын сыйлы, жауапты ескі қыз туралы, ал «The Admirable Crichton» – әйгілі сахналық қойылыммен әлеуметтік мәселелерді көтеріп, шөл даладағы апаттан кейін әлеуметтік тәртібі өзгеретін аристократтық отбасы және олардың қызметшілері туралы әңгіме. Макс Бирбом оны «менің уақытымда британдық театр үшін жасалған ең жақсы туынды» деп атады. «Питер Пэн» кейіпкері алғаш рет «Кішкентай ақ құс» романында пайда болды. Роман 1902 жылы Ұлыбританияда «Hodder & Stoughton» баспасынан, ал АҚШ-та сол жылы «Scribner’s Magazine» журналында жарияланды. Барридің ең танымал және ұзаққа созылған туындысы «Питер Пэн, немесе Өспейтін бала» 1904 жылғы 27 желтоқсанда Уэст-Эндтегі «Duke of York’s Theatre» театрында алғаш рет қойылды. Бұл пьеса көрермендерге Венди есімін таныстырды; ол «Friendy» деп атап, әріптерін дұрыс айта алмайтын Маргарет Хенли есімді қызға шабыттанды. Блумсбери сахналары кеш Виктория және Эдуард дәуіріндегі орта таптың тұрмыстық жағдайының шектеулерін, моральдың күмәнді болатын «Neverland» әлемімен салыстырады. Джордж Бернард Шоу пьесаны «көбінесе балаларға арналған мерекелік ойын-сауық, бірақ шындығында ересектерге арналған пьеса» деп сипаттады, Питер Пэнда терең әлеуметтік метафоралар бар екенін ұсынды. Барри Питер Пэннен кейін сахнада көптеген сәтті туындылар жасады, олардың көптегісі әлеуметтік мәселелерді талқылады, Барри өзінің туындыларын және сенімдерін біріктіре берді. «The Twelve Pound Look» (1910) пьесасы – тәуелсіз табысқа ие болғаннан кейін «типикалық» күйеуін тастап кеткен әйел туралы. «Mary Rose» (1920) және «Dear Brutus» (1917) сияқты басқа пьесалар да мәңгі жас бала туралы идеяны және параллель әлемдерді қайта қарастырады. Барри 1909 және 1911 жылдары лорд-камергердің цензурасына қарсы күреске қатысты, оған көптеген драматургтер қосылды. 1911 жылы Барри «Питер Пэн» пьесасын «Peter and Wendy» романына айналдырды. 1929 жылғы сәуірде Барри «Питер Пэн» туындыларының авторлық құқығын Лондонның жетекші балалар ауруханасы – Great Ormond Street Hospital-ге сыйлады. Авторлық құқықтың қазіргі жағдайы біршама күрделі. Оның соңғы пьесасы «The Boy David» (1936) болды, ол патша Саул мен жас Давидтың Библиядағы оқиғасын бейнелейді. Питер Пэн рөлі сияқты, Давид рөлін де Элизабет Бергнер сомдады, оған арнап Барри осы пьесаны жазды.

Әлеуметтік байланыстар

Барри әдеби ортада жүріп, кәсіби әріптестерінен басқа көптеген танымал достары болды. Романшы Джордж Мередит ертедегі әлеуметтік демеушісі болды. Ол сол кезде Самоада тұратын шотландтық Роберт Луис Стивенсонмен ұзақ хат алмасып жүрді. Стивенсон Барриді қонаққа шақырды, бірақ екеуі ешқашан кездеспеді. Барри шотландтық тамырына берік байланысты болды және өз туған қаласы Киримуирге өз қамқорларымен бірге жиі баратын. Барри алғашқы жеке хатшысын таңдағанда, американдық тегі арқылы шотландтық тамыры бар Элизабет Лукасты, Э. В. Лукастың әйелін таңдады. Элизабет Лукас Парижге (Франция) көшкеннен кейін, Барри Синтия Асквитті жеке хатшысы етіп таңдады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Барри Глостерширдегі Стэнвей ауылының жанындағы Стэнвей үйінде қонақтап тұратын. Ол Стэнвейдегі крикет алаңындағы павильонның құнын төледі. 1887 жылы ол ұқсас шектеулі ойын тәжірибесі бар достары үшін әуесқой крикет командасын құрды және оны "Алла акбарри" деп атады, "Алла акбар" сөзінің "Құдай ұлы" екеніне қате түсінікпен (оны "Бізге жәрдем берсін" деп санады). Заманағы ең танымал британдық авторлардың көптегені әр түрлі уақытта командада ойнады, олардың ішінде Х. Г. Уэллс, Рудьярд Киплинг, Артур Конан Дойл, П. Г. Вудхаус, Джером К. Джером, Г. К. Честертон, А. А. Милн, Э. В. Хорнунг, А. Э. В. Мейсон, Уолтер Рэли, Э. В. Лукас, Морис Хьюлетт, Оуэн Семан (Punch редакторы), Бернард Партридж, Джордж Сесил Айвс, Джордж Льюэллин Дэвис (төменде қараңыз) және Альфред Теннисонның ұлы болды. 1891 жылы Барри жаңа құрылған Авторлар крикет клубына қосылды және Дойл, Вудхаус және Милнмен бірге оның крикет командасы - Авторлар XI үшін ойнады. "Алла акбаррилер" мен Авторлар XI 1912 жылға дейін бірге өмір сүрді. Барри Африканы зерттеуші Джозеф Томсонмен және Антарктиканы зерттеуші Роберт Фалькон Скоттпен дос болды. Ол Скотттың ұлы Питердің куәсі болды және Скотттың Оңтүстік полюске жасаған экспедициясының соңғы сағаттарында әйелі Кэтлин мен ұлы Питерге қамқорлық жасауды сұрап, Барриге хат жазған жеті адамның бірі болды. Барри осы хаттан қатты мақтан тұтып, оны өмірінің соңына дейін өзімен бірге алып жүрді. 1896 жылы оның агенті Аддисон Брайт оны Бродвей продюсері Чарльз Фроманмен кездесуге көндірді, ол оның қаржылық демеушісі және жақын досы болды. Фроман Англияда да, АҚШ-та да "Питер Пэннің" тұңғыш қойылымын, сондай-ақ Барридің басқа да пьесаларын қоюға жауапты болды. Ол Солтүстік Атлантикада неміс суасты қайығымен батып кеткен "Люзитания" кемесінде құтқару шөлмегінен бас тартқаны мәлім. Актриса Рита Джоливет Фроман, Джордж Вернон және капитан Алик Скоттпен бірге "Люзитанияның" батып кетуіне куә болды, бірақ ол апаттан аман қалды және Фроманның "Питер Пэннен" цитата келтіргенін еске алды: "Неліктен өлімнен қорқамыз? Бұл өмірдің бізге сыйлайтын ең әдемі оқиғасы". Оның 1917 жылдан бергі хатшысы Синтия Асквит 1908 жылдан 1916 жылға дейін Ұлыбританияның премьер-министрі болған Х. Х. Асквиттің келіні болды. Онымен кездескен соң үш жасар Маргарет ханшайым: "Ол менің ең жақын досым, мен де оның ең жақын досымын", - деп мәлімдеді.

Неке

Барри 1891 жылы актриса Мэри Анселлмен танысты, ол өзінің досы Джером К. Джеромнан өзінің "Уокер, Лондон" пьесасында ойнау үшін әдемі актрисаны сұрады. Екеуі дос болып, 1893 және 1894 жылдары ол қатты ауырғанда оның отбасына күтім жасауға көмектесті. Барри жазылғаннан кейін көп ұзамай Мэри сахнадан кетті. Той ата-анасының үйінде шотландтық дәстүр бойынша өтті. Олардың қарым-қатынасы толыққанды болмады және балалары жоқ. 1895 жылы Баррилер Оңтүстік Кенсингтондағы Глостер жолында үй сатып алды. Барри жақын жердегі Кенсингтон бағында көп серуендеді, ал 1900 жылы жұбайлар 100 Бейсвотер жолындағы баққа тікелей қараған үйге көшті. Мэри интерьер дизайнына бейім болды және екі үлкен қабылдау бөлмесін боялған панельдермен және консерватория сияқты сәнді элементтермен жасап, үйдің бірінші қабатын өзгертуге кірісті. Сол жылы Мэри Суррейдегі Фарнхэмдегі Блэк Лейк Коттеджін тапты, ол жұбайлардың "жасырын орны" болды, онда Барри крикетші достарын және Льюэллин Дэвис отбасын көңіл көтеруге болатын. 1908 жылдың ортасынан бастап Мэри Гилберт Каннанмен (одан жиырма жас кіші және Барридің цензураға қарсы қызметіндегі әріптесі) қарым-қатынаста болды, оның ішінде үй қызметкерлеріне ғана белгілі болған Блэк Лейк Коттеджіне бірге сапар жасады. 1909 жылдың шілдесінде Барри осы қарым-қатынас туралы білгенде, оны тоқтатуды талап етті, бірақ ол бас тартты. Ажырасудың қысымын болдырмау үшін ол Каннанмен енді көріспеуге келіскен жағдайда заңды түрде бөлісуді ұсынды, бірақ ол әлі де бас тартты. Барри адалсыздық негізімен ажырасуға талап етті; ажырасу 1909 жылдың қазан айында мақұлданды. Барри үшін ажырасудың қаншалықты ауыртпалық болғанын білген достары бірнеше газет редакторларына оқиғаны жарияламауды сұрап хат жазды. Нәтижесінде тек үш газет ғана жариялады. Барри Мэриге жыл сайынғы жәрдемақы беріп, тіпті ол Каннанға үйленгеннен кейін де оны қаржылай қолдауын жалғастырды, ол олардың үйлену тойына арналған жеке кешкі ас кезінде тапсырылды. және олардың бес ұлы: Джордж (1893–1915), Джон (Джек) (1894–1959), Питер (1897–1960), Майкл (1900–1921) және Николас (Нико) (1903–1980). Барри 1897 жылы Джордж пен Джек (және кішкентай Питер) және олардың күтімшісі (бала күтушісі) Мэри Ходжсонмен Лондонның Кенсингтон бағында кездесіп, отбасымен танысты. Ол жақын жерде тұрды және жиі өзінің Портос атты киелі Бернард итімен саябақта серуендеді. Ол балаларды құлағын және қастарын қимылдату қабілетімен және әңгімелерімен үнемі көңіл көтертті. Ол Сильвиямен желтоқсан айындағы кешкі ас кезінде ғана кездесті. Ол Барриге Питерге оның әкесінің "Питер Иббетсон" романының басты кейіпкерінің құрметіне есім қойылғанын айтты. Барри Дейвис отбасының тұрақты қонағы және Сильвия мен оның ұлдарының серігі болды, өйткені екеуі де басқа адамдарға үйленген. Қолжазбаның жалғыз сақталған данасы Йель университетінің Бейнеке сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында сақталады. Питер Пэн кейіпкері Джордж пен Джек көңіл көтеру үшін ойлап табылған. Барри оларды қуанту үшін кішкентай інісі Питер ұша алатынын айтатын. Ол сәбилер туғанға дейін құс болған деді; ата-аналар балалардың ұшып кетпеуі үшін балалар бөлмесінің терезелеріне тосқауылдар қояды. Бұл ұшып кеткен сәби туралы әңгімеге айналды. Артур Льюэллин Дэвис 1907 жылы қайтыс болды, ал "Джим аға" Дэвис отбасына одан да көп араласып, оларға қаржылай көмек көрсетті. (Питер Пэн және басқа да шығармалардан түскен табысы олардың күнкөрісі мен біліміне жеткілікті болды.) 1910 жылы Сильвия қайтыс болғаннан кейін Барри олардың жақында үйленуге бел байлағанын мәлімдеді. Оның өсиеті мұндай ниетті көрсетпеді, бірақ ол "Дж. М. Б." балалардың қамқоршысы және қамқоршысы болсын деді, оның анасы Эмма, інісі Гай дю Мориер және Артурдың інісі Комптонмен бірге. Ол Барриге балалардың күтіміне сенім білдірді және "балалар оған (және олардың ағаларына) толық сеніммен және ашық-жарқын қарым-қатынас жасасын және онымен барлық нәрсе туралы сөйлесін" деген тілегін білдірді. Бірнеше айдан кейін Сильвияның отбасы үшін өсиетті бейресми көшіріп жатқанда, Барри өзін басқа жерге енгізді: Сильвия Мэри Ходжсонның, балалардың күтімшісі, оларға қамқорлық жасауды жалғастыра беруін және "Дженни" (Ходжсонның әпкесіне сілтеме жасап) келіп, оған көмектесуін қалаған; Барри оның орнына "Джимми" деп жазды (Сильвияның лақап аты). Барри мен Ходжсон жақсы қарым-қатынаста болмады, бірақ балалар есейгенге дейін бірлесіп күтім жасады. Барри Дэвис ұлдарымен және одан кейін де басқа балалармен достық қарым-қатынаста болды, және Барри педофил болды деген негізсіз болжамдар пайда болды. Бұл болжамдардың бір көзі "Ақ құс" романындағы бір эпизод, онда басты кейіпкер кішкентай ұлға төсекке киінуге көмектеседі және ұлдың өтініші бойынша бір төсекке жатады. Алайда, Барридің балалармен сексуалдық қарым-қатынас жасағанына немесе сол кезде оның күдік тудырғанына ешқандай дәлел жоқ. Ұлдардың ең кішісі Нико есейгенде Барри ешқашан дұрыс емес әрекет жасаған жоқ деп мәлімдеді. "Менің ойымша, Джим аға ешқашан ешкімге - еркекке, әйелге немесе балаға - 'төменде қозғалыс' сезінген жоқ", - деді ол. "Ол таза адам болды - сондықтан ол Питер Пэнды жаза алды." Оның Дэвис отбасының аман қалған ұлдарымен қарым-қатынасы олардың балалық шағы мен жасөспірім кезеңінен әрі жалғасты. 1912 жылы мамыр айында Кенсингтон бағындағы Питер Пэн мүсіні түнгі уақытта құпия түрде орнатылды және Майклдың кейіпкер ретіндегі ескі суреттерінен жасалуы керек еді. Алайда, мүсінші, сэр Джордж Фрамптон, басқа баладан үлгі алды, Барриді нәтижесімен көңілі толмады. "Бұл Питердегі шайтанды көрсетпейді", - деді ол. Барри ұлдармен байланысты қайғылы оқиғаларға тап болды, олардың екеуі жиырма жасқа толмас бұрын қайтыс болды. Джордж 1915 жылы Бірінші дүниелік соғыста қаза тапты. Майкл, Барри мектепте және университетте оқып жүргенде күнделікті хат алмасып тұрған, 1921 жылы Оксфордқа жақын Санфорд Лок қауіпті жерінде достасы Руперт Бакстонмен бірге суға батып қайтыс болды, 21 жасқа толуына бір ай қалғанда. Барри қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң Питер отбасылық хаттар мен құжаттардан "Морг" құрастырып, отбасы және Барримен қарым-қатынасы туралы өз ойларын қосты. Питер 1960 жылы Слоун Сквер станциясындағы метроның алдына өзін тастап қайтыс болды.

Өлім

Барри 1937 жылғы 19 маусымда Манчестер көшесіндегі қарттар үйінде пневмониядан қайтыс болды. Ол Кириемуирде ата-анасымен және екі бауырының қасында жерленген. Оның 9 Brechin Road мекеніндегі туған үйі Шотландияның Ұлттық қорымен мұражай ретінде сақталып келеді. Барри өзінің мүлкінің көп бөлігін хатшысы Леди Синтия Асквитке қалдырды, бірақ барлық «Питер Пэн» туындыларына құқықтарды қоспады (оларға «Кішкентай ақ құс», «Кенсингтон бағындағы Питер Пэн», «Питер Пэн, немесе өспейтін бала» пьесасы және «Питер мен Венди» романы кірді). Оның авторлық құқығын ол бұрын Лондондағы Грейт Ормонд Стрит ауруханасына берген еді. Льюэллин Дэвистің қалған ұлдарына мұра қалдырылып, бұрынғы әйелі Мэри Анселлге өмір бойына жыл сайынғы төлем алуға мүмкіндік жасады. Джеймс пен оның ағасы Уильям Уинтер (сондай-ақ еркін шіркеудің пасторы) екеуі де Кортахиде дүниеге келді. Кортахи Кириемуирдің батысында орналасқан, ал Уинтерлер Огилви отбасымен тығыз байланыста болған.

Кино, теледидар және сахна

Жоғалған жігіттер (1978). Иан Холм (Дж. М. Барри рөлінде), Эндрю Биркин (авторы). BBC. "The Man Who Was Peter Pan" (1998) – Аллан Книдің пьесасы, Барридің өмірі мен Льюэллин-Дэвис отбасымен арақатынасының жартылай өмірбаяндық нұсқасы. "Finding Neverland" (2004) Джонни Депппен (Дж. М. Барри рөлінде), Кейт Уинслетпен (Силвия Ллевелин-Дэвис рөлінде), Марк Форстердің (режиссер) түсірілімінде, Аллан Книдің пьесасы негізінде. "The Boy James" (2012) – Александр Райттың (Belt Up Theatre) бір актілі пьесасы, оның өмірі мен шығармашылығынан шабыттанған. "Finding Neverland" (2012) – Диана Паулюс қойған, фильм негізіндегі және Мэтью Моррисон мен Лора Мишель Келлидің қатысуымен "Питер Пэннің жаратылуы" мюзиклі.

Жеке

1913 жылы король Георг V Барриді барондыққа тағайындады. 1922 жылы ол "Еңбек ордені" орденінің мүшесі аталды. 1919 жылы ол үш жылдық мерзімге Сент-Эндрюс университетінің ректоры болып сайланды. 1922 жылы ол Сент-Эндрюсте батылдық туралы атақты ректорлық лекциясын оқыды және Дандидегі Университет колледжіне граф Хейгпен бірге жаңа ойын алаңдарын ашуға барды, онда Барри Хейгке бірнеше доп лақтырды. Ол 1930 жылдан 1937 жылға дейін Эдинбург университетінің канцлері қызметін атқарды. Барри 1930 жылдың 7 маусымында Кириэмуир қаласында өткен салтанатты шарада Кириэмуирдің құрметті азаматы атағын алған жалғыз адам болды, оған бостандық туралы жазылған құжатты сақтаған күміс сандық табыс етілді. Сандық 1929 жылы Эдинбургтегі Брук және Ұлы күміс шеберлері жасаған және Барри үшін маңызды естеліктер сақталған Кириэмуир қалалық үйі, Стратвью, "Трумс терезесі", Кенсингтон бақшасындағы Питер Пэн ескерткіші және Барри крикет павильоны сияқты суреттермен әсемделген. Сандық Кириэмуир қалалық үйіндегі Гленс мұражайына кіретін есікте орналасқан.

Мұра

Лондонның оңтүстік-батысындағы Уандсворттағы Сэр Джеймс Барри атындағы бастауыш мектеп оның құрметіне аталған. Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласындағы Барри мектебі де оның құрметіне аталған.

Құрметтеулер

2010 жылдың 9 мамырында Google J. M. Barrie-нің 150 жылдығын doodle арқылы тойлады.

Мұрағаттық жинақтар

Ж.М. Барри жинағы Бейнеке Сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасында
Ж.М. Барри жинағы Гарри Рэнсом орталығында