1976 ж. түсірілген «Coup de Grâce» фильмі – Маргарит Юрсенар романы негізіндегі соғыс драмасы. Латвиядағы саяси шиеленіс, махаббат және неміс әскерлері туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Coup de Grâce (неміс, француз) – 1976 жылы режиссері Волкер Шлёндорфтың Батыс Германияда түсірілген соғыс драмасы. Француз жазушысы Маргарита Юрсенардың "Coup de Grâce" романы бойынша түсірілген бұл фильм, саяси мәселелерге толы тұста құмарлықты зерттейді. Атауы француз тілінен алынған, "аяқтау соққысы" деген мағынаны білдіреді. Фильмнің басындағы титр Жан Пьер Мелвиллге арналған, өйткені Шлёндорф оның режиссерлік көмекшісі болып жұмыс істеген.
Coup de Grâce (German: Der Fangschuss, French: Le Coup de grâce) is a 1976 West German drama war film directed by Volker Schlöndorff. Adapted from the novel Coup de Grâce by the French author Marguerite Yourcenar, the war film explores passion amid underlying political tones. The title comes from the French expression, meaning "finishing blow". An opening title dedicates the film to Jean Pierre Melville, for whom Schlöndorff had worked as an assistant director.
Сюжет
1919 жылы Латвияда неміс фрейкорпсы жасағының жасағы Кратовице деп аталатын, Ригадан алыс емес жердегі ауыл шатырына орналасады. Бұл жерде большевиктер Бойжеткен соғысына қарсы күресу үшін Латвияның Тәуелсіздік соғысына қатысады. Эрих фон Ломонд бастаған сарбаздарды сарай тұрғындары, соның ішінде графиня София фон Реваль, оның жартылай қартайған еврей әпкесі Прасковия және кейбір қызметшілері ашық қолмен қарсы алады. Көріп отырғанымыздай, бұл сарайда сарбаздардың басшысы Конрад фон Реваль, Софидің інісі тұрады екен. Эрих Конрад пен Софидің балалық шақтағы досы болды, енді ол өзін оған ғашық болып жатқанын байқады. Алдыңғы көріністерде Эрихтің Конрадты жақсы көретіні туралы уәделер бар, бірақ бұл біраз уақытқа дейін расталмаған. Софи жақын маңдағы большевик күштермен, әсіресе еврей тігіншісі Григорий Лоевпен байланыста, Софи одан большевиктер оқу материалдарын алады. Басында, қазір большевиктер үшін соғысып жатқан бір неміс соғыс ардагері тұтқындалады, тергеледі және атылатын отряд жазасын тартқызады. Сол арада Софи мен оның әпкесі сыртқы көріністі сақтап қалуға тырысады, кешкі ас ұйымдастырып, офицерлерді көңіл көтереді, олар тамақ пен сусынның азаюына қарамастан. Кейде олар Ригадағы немесе басқа бір жердегі бас басқармаға барып, тамақ пен сыйлық әкеліп тұрады. Эрих, басқа да өз қол астындағылар сияқты, Фрейкорптарға қосылды, өйткені Германияның Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңілгенінен кейін өмірде басқа перспективалар мен мақсаттар жоқ. Кейде Конрад пен Софимен араласа бастаса да, ол әдетте әскери кәсібилік пен эмоционалдық оқшаулануды сақтайды (мысалы, Софиді темекі шегу үшін сөгіп). Софидің еркіндігі дәрігердің Эрикке оның бұдан бұрын мас литвалық сарбаздың зорлағанын айтқанынан кейін бұрмаланады. Ол бірнеше рет Эрикті өзіне тартады және тіпті азғыруға тырысады, бірақ ол оның жақындауларын, әдетте, пассивті, бірақ кейде ашулы түрде қабылдамайды, мысалы, Софи мектептен Эриктің ескі досын еріксіз сүйгеннен кейін, Рождествода оны еменнің астына жұрт алдында шапалақпен шапқан кезде. Ол күйзеліске ұшырап, Эрихтің көз алдында басқа еркектермен жыныстық қатынасқа түседі. Ол сондай-ақ, ат үстінде жүгіріп, қараңғылық перделерін ашып, өзін қауіпке батырып алады. Соңғы жылдары Софимен қарым-қатынаста болған ер адамдардың кейбірі соғыста немесе қайтып келгеннен кейін қайтыс болады. Эрих пен басқаларға болшевиктерге қарсы бейқам коалицияның ыдырап жатқаны қазірдің өзінде анық. Қосалқы күш келмей, жаңа жылға дейін барлық неміс әскерлері кері шегінеді деп күтілуде деп хабарланғаннан кейін, Эрих шабуылға шығады, нәтижесінде жалғыз дәрігер қаза табады. Рождестводағы оқиғадан кейін Эриктің балалық шағындағы досы Софиге Эриктің Конрадқа деген қызығушылығы туралы айтады. Софи большевиктерге қосылу үшін кетеді. Конрад кері қайтқанда қаза табады. Соғыс артына кеткен сарбаздарға шабуыл жасап жатқанда Григорий өлтіріледі, Софи тұтқынға алынады. Эрих Софиге Германияға баруға ұсыныс жасайды; Софи Эриктің темекісін ұрлайды. Германияға баратын пойыз шабуылға ұшырағандықтан кешке дейін өздерін күшейтуге уақыт бар. Таңертең Софидің өлтіретін уақыты келгенде, ол Эриктің өзін өлтіруін талап етеді. Эрих оның басын тапаншасымен атып, өз адамдарымен бірге топтық суретке түседі, және күтіп тұрған әскер пойызына отырды, бәрі қысқаша.
In 1919 Latvia, a detachment of German Freikorps soldiers is stationed in a country chateau, referred to as Kratovice, not far from Riga, to fight Bolshevik guerrillas in the Latvian War of Independence, one element of the much broader Russian Civil War that followed the Bolshevik Revolution. The soldiers, led by Erich von Lhomond, are welcomed with open arms by the mansion's inhabitants, including Countess Sophie von Reval, her half senile Jewish aunt Praskovia, and some servants. The chateau, it turns out, is the home of the soldiers' leader, Konrad von Reval, Sophie's brother. Erich had also been a childhood friend of Konrad and Sophie, and she now finds herself falling in love with him. There are hints through the earlier scenes that Erich is in love with Konrad, but that is not confirmed for some time. Sophie has contacts with the nearby Bolshevik forces, especially with Jewish tailor Grigori Loew, from whom Sophie borrows some Bolshevik reading materials. Early on, one German war veteran who is now fighting for the Bolsheviks is captured, questioned, and summarily executed by a firing squad. In the meantime, Sophie and her aunt try to keep up appearances, holding dinners and providing entertainment for the officers as best as they can, with their supplies of food and drink dwindling. From time to time, Erich or some of his men go to their headquarters in Riga or elsewhere, sometimes returning with food or treats. Erich, like others under his command, has joined the Freikorps due to lacking any other prospects or purpose in life following Germany's defeat in World War I. Although he loosens up at times with Konrad and Sophie, he generally maintains an air of military professionalism and emotional detachment (such as scolding Sophie for smoking). Sophie's own apparent free spirit is belied when the medic tells Erich how she had been raped some time previously by a drunken Lithuanian soldier. She attempts several times to attract and even seduce Erich, but he rebuffs her advances, usually passively but sometimes with anger, as when he publicly slaps Sophie under the mistletoe at Christmas after she provocatively kisses an old friend of Erich's from school. Frustrated, she turns to other men in the unit, having sex with them while Erich is aware. She also willingly exposes herself to danger, riding on horseback and opening blackout curtains. Over time, some of the men with whom Sophie has been intimate die during battles or soon after their return. It is already clear to Erich and others that the uneasy anti Bolshevik coalition is falling apart. After being informed that no reinforcements are coming and all German troops are expected to withdraw by the New Year, Erich leads an offensive that results in the loss of the only medic. After the incident at Christmas, Erich's childhood friend tells Sophie of Erich's attraction to Konrad. Sophie leaves to join the Bolsheviks. Konrad is killed in the withdrawal. While ambushing the retreating soldiers, Grigori is killed and Sophie is captured. Erich offers to take Sophie to Germany; Sophie steals Erich's cigarettes. The train to Germany is delayed due to attack so everyone has the rest of the night to steel themselves. In the morning, when Sophie's time to be executed comes, she demands that Erich shoot her. Erich shoots her in the head with his pistol, poses with his men for a group photo, and boards the waiting troop train, all in summary fashion.
Киноның бейімделуі мен стилі
Маргарита Юрценардың "Күлік соққысы" (1939) романының оқиғалары солдат Эрих фон Ломондтың бірінші тұлғадан баяндалуымен көрініс береді. Фильмде Эрихтің дауыстық түсіндірмелерінің бір бөлігі басы мен соңында, сондай-ақ кейбір сахналарда естіледі. Дегенмен, фильмнің повестволық құрылымы мен визуальды шешімдері Маргарет фон Тротта ойнаған Софи фон Реваль кейіпкерін орталыққа қояды, ол сценарийді бірлесіп жазған. П.Ж.Р. Наир былай деп мәлімдейді: "Шлёндорф, іс жүзінде, повестволық жағдайдағы көзқарасты қайта құрастырды: Софи Эрихтің серік-кейіпкеріне айналады. Офицер мен оның естеліктерінің орнына, әйел адам эмоциялық қақтығыстармен, өз дәуірінің және қоршаған ортаның қайшылықтарымен бірге алдыңғы қатарға шығады. Адаптация процесінде Шлёндорф ерекше повестволық құрылымды құрды. Бір жағынан, ол еркек көзқарасын көрсететін кітапты алып отыр, ол соғыс фильмінің жанрын еске салады – бұл жанр әдетте еркек көзқарасымен сипатталады. Екінші жағынан, бірінші тұлғадағы ер адамнан ауытқу, соғыс фильмінің дәстүрлі еркек перспективасын бұзуды білдіреді". Сонымен қатар, соғыс романда тек қана сыртқы фон ретінде бейнеленсе, фильмде маңыздырақ роль атқарады. Алайда, оның салдары көбінесе кейін ғана көрінеді және ең қанаушылық көріністер көбінесе кадрдан тыс немесе визуалды түрде алыстатылған эпизодтарда орын алады. Бір сәтте большевик әскерлері Кратовице иелігін қоршап тұрған окопқа оқ жаудырады. Софи Эрихпен бірге осы майданға келді және миномет снарядтары жарылғанда дүркілдейді, бірақ олар кері шегінгенде, зақымданған адамдардың денелерінің бөліктерін ғана көреміз. Осы сахнаның басында Софидің физикалық көзқарасын бөлісеміз, ол Эрихтің телескоп арқылы шайқас алаңына қарайды және Григорийдің қарсы тараптың мүшесі екенін түсінгенде таңғалады, олар жараланған серігімен бірге шегінеді. Эрихке Софинің олар келгенге дейін сержантпен зорлағанын айтқанда, оның әдеттегі бейжай реакциясы оқиғаның айтылуы мен оның әскери санасы арасындағы қақтығысты көрсетеді. Кейбір маңызды кейіпкерлердің өлімі туралы біз олардың денелерін жолдастары тасып жатқанын көргенде ғана білеміз. Тіпті Софидің Техас есімді итінің, гранатаны қазып алып өлгені де, Эрих Софи итінің денесі қойылған шкафты ашқанда ғана белгілі болады. Ханс Бернард Моллер мен Джордж Леллис "Шлёндорфтың сыртқы реализмге қарсы келетін, бірақ нәзік әрекет ететін шеттету стратегияларын жинақтағанын айтуға болады. Бұл фильмнің повествосында көптеген олқылықтар мен эллипс бар, сондай-ақ кейіпкерлердің сыртқы мінез-құлқы арқылы дамытылатын, мотивациясы жасырын немесе екіұшты болатын көптеген орындар бар; мұның бәрі жоғалғанды толтыру үшін назарлы көрерменді қажет етеді". Сол сияқты, Винсент Канби Нью-Йорк Таймс газетінде жариялаған рецензиясында "Күлік соққысын" "өте зерттелген, қайғылы фильм деп сипаттайды, ол жақсы, суық қара-ақ түсті түсірілген, бұл оқиғаны біздің сезімдерімізден одан да алыстатудың маңызды әсерін тигізеді. Біз оған ішкі сезімдерімізбен жауап бермейміз. Біз оны белгілі бір деңгейдегі бейтараптықпен қарастырамыз". Актерлердің әдейі өшірілген ойындарына қоса, көріністердің жиі кенеттен аяқталуы, бұрынғы сахнадағы әңгімелер мен кездесулердің нәтижесін көрсетпей, басқа уақытқа немесе орынға тікелей кесілуі қашықтық әсерін күшейтеді. Кейбір сахналар әдейі визуалды стильде шешілген, әсіресе жау ұшағы түнде сарайдың үстінен ұшқан кезде. Әскерлердің Ригаға демалыс сапарынан оралған көлігін көргенде, стильдің одан да күрт өзгеруі орын алады. Сол кездегі әскерлердің мінез-құлқы, музыкасы және камера бұрышы сахнаны музыкалық комедиядан алынғандай көрсетеді.
The events of the novel, Marguerite Yourcenar's Coup de Grâce (1939), are narrated from the first person point of view of the soldier Erich von Lhomond. In the film, some voice over comments from Erich come at the beginning and end and in a few other scenes. However, the film's narrative structure and visuals make central the character of Sophie von Reval, played by Margarethe von Trotta, who co wrote the screenplay. P. J. R. Nair comments, "Schlöndorff has, in fact, reconfigured the point of view within the narrative situation: Sophie turns into Erich’s co protagonist. . instead of an officer and his memories, a woman moves to the forefront along with the conflicts of her emotions, her epoch, and her environment. In the adaptation process, Schlöndorff has set up an unusual narrative structure. On one hand, he is taking a book that features a male point of view and evokes the genre of the war film––a genre usually characterized by a male point of view. On the other hand, the shift away from a first person male narrator represents here a subverting of the war film’s usual masculine perspective." In addition, the war is only a vague backdrop in the novel but has a more significant presence in the film. However, its effects are often seen only after the fact and the most violent battle scenes often take place offscreen or in visually distanced vignettes. At one point, the Bolshevik forces shell a trench surrounding the Kratovice estate. Sophie has accompanied Erich to this battle line and flinches when mortar shells explode nearby, but we see only portions of the bodies of the men who were hit as she and Erich retreat. Earlier in that scene, we share Sophie's physical point of view as she looks across the battlefield through Erich's rangefinder and is startled to realize that Grigori is a member of the opposing force as they retreat with a wounded comrade. When Erich is told that Sophie herself had been raped by a sergeant before his group's arrival, his typically dispassionate response highlights the gap between the stated event and his military mindset. The deaths of some key characters become known only when we see their dead or wounded bodies being transported by their comrades. Even the death of Sophie's dog, named Texas, killed by digging up a grenade, is revealed only when Erich opens the closet where Sophie had placed the dog's body. Hans Bernard Moeller and George Lellis remark that "One can argue that Schlöndorff assembles an array of alienating strategies that operate subtly and scrape against the grain of a superficially realist narrative. This movie’s narrative contains many gaps and ellipses, as well as many places where, with characterizations developed only through externalized behavior, motivation is implicit or ambiguous; all of these require an alert viewer to fill in what is missing." Similarly, Vincent Canby, in his New York Times review, calls Coup de Grâce "an extremely studied, sorrowful movie, photographed in a fine, chilly black and white that has the important effect of removing the story even further away from our emotions. We don't respond to it viscerally. We contemplate it with a certain amount of detachment . In addition to deliberately muted performances by the actors, distancing effects are also enhanced when scenes often break off abruptly, cutting directly to another time or setting without revealing the outcome of conversations and encounters in the prior scene. Some scenes are deliberately stylized visually, notably when an enemy airplane appears above the manor at night. An even more abrupt change of style occurs when we see the car with soldiers returning from an "R&R" trip to Riga. The soldiers' behavior, music, and camera framing present the scene as though it were from a musical comedy.