Екінші дүниежүзілік соғысының асы Рэй Шуэй Уетмор

Кіріспе

Рей Шуи Уетмор (30 қыркүйек 1923 – 14 ақпан 1951) – Екінші дүниежүзілік соғысында Еуропа үстінде АҚШ Әскери-әуе күштерінің төрт еселік асы. Ол әуе шайқастарында 21,25 жеңіске жеткен. Ол Отис әуе базасында немесе оның жанында F-86 ұшағының апатқа ұшырауынан қаза тапты.

Ерте өмір

Калифорния штатының Керман қаласында туған Уетмор 1941 жылғы 24 қарашада АҚШ Әуе күштеріне қару-жарақ маманы ретінде қабылданды, 1942 жылғы 3 шілдеде авиация кадеттері бағдарламасына қатысты және 1943 жылғы 20 наурызда 2-ші лейтенант шеніне кіріп, ұшқыш белгісін алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1943 жылғы наурыз айында жаңа құрылған 359-шы истребительдер тобының құрамына кірді. 370-ші истребительдер эскадрильясының құрамында 1944 жылғы ақпан және наурыз айларында Уетмор Republic P-47 Thunderbolt ұшағында 4,25 ұшақты жойып, алғашқы жеңістерін тіркеді. Солтүстік Америкалық P-51 Mustang ұшағын басқаруға қайта оқытылғаннан кейін, Уетмор 1944 жылғы 19 мамырда екі Bf 109 истребителін атып түсіріп, «аса ұшқыш» атағына ие болды. Ол «Әкеңнің қызы» деген жазуы бар ұшақ ұштырды. Осы атаумен 359-шы истребительдер тобында бірнеше ұшақ болды. Ветмордың барлық ұшақтары – P-47D, P-51B және P-51D – осы атпен белгіленген. 1944 жылғы мамыр айының соңында Уетмордың жеңістерінің саны 8,25-ке жетті. Бір жылдан астам уақыт ішінде Ветмор 15 жау ұшағын атып түсіріп, капитан шеніне көтерілді. Екі рет әскери міндетін өтеген Уетмор Люфтваффе құлдырауына куә болды. 1944 жылғы 27 қарашада Ветмор мен лейтенант Р. Йорк Мюнстердің солтүстігінде шамамен жүзге жуық Bf.109 истребителімен қақтығысты. Ветмор кейінірек айтқандай: «Өзімізді қорғау үшін шабуылға өтуге мәжбүр болдық». Шайқаста үш Мессершмитт атып түсірілді. Американдықтар шығынсыз аман қалды. Уетмордың келесі табысы 1945 жылғы 14 қаңтарда болды, ол Дүммер көлі маңындағы әуежайдан шалқап, бір күні ішінде төрт Fw 190 ұшағын атып түсірді. Оның қанаттас серігі бесінші жау ұшағын құлатты. Жалпы, сол күні 359-шы истребительдер тобы 4,5 жеңіске жетті. Уетмор өзінің соңғы жеңісін 1945 жылғы 15 наурызда Виттенберг маңында Ме 163 зымырандық ұшағын жойып, тіркеді. Me 163-ті қуғанда, Ветмордың P-51D ұшағының жылдамдық көрсеткіші сағатына 600 мильді көрсетті. Барлығы, Ветмор Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шамамен 142 жауынгерлік ұшуды аяқтады. Оның соңғы көрсеткіші – 21,25 жойылған, әуе шайқасында біреуі зақымдалған және 2,33 жердегі жеңіс. Бұл 359-шы истребительдер тобындағы ең жоғары көрсеткіш және Еуропа театрларындағы барлық американдық «аса ұшқыштардың» сегізінші нәтижесі. Жеңіс күні ол 21 жастағы майор болды.

Upon commissioning in March 1943 he joined the new 359th Fighter Group which was sent to England in October that year. Flying with the 370th Fighter Squadron, in February and March 1944 Wetmore scored his first 4.25 victories flying the Republic P 47 Thunderbolt. After retraining to fly a North American P 51 Mustang, Wetmore achieved the title of ace, shooting down two Bf 109s on May 19, 1944. He flew an aircraft bearing the legend "Daddy's Girl". There were several planes with this title in the 359th Fighter Group at that time. All of Wetmore's fighters – a P 47D, a P 51B and a P 51D – bore this name. By the end of May 1944, the number of Wetmore's victories had reached 8.25. In a little over a year of military activities, Wetmore had shot down 15 enemy aircraft and been promoted to the rank of captain. The two tours of duty that Wetmore served made him a witness to the downfall of the Luftwaffe. On November 27, 1944, Wetmore and Lieutenant Р. York engaged in a skirmish with almost a hundred Bf.109 fighters to the north of Munster. As Wetmore himself said later: "To defend ourselves, we had to attack." Three Messerschmitts were shot down in the battle. The Americans escaped the battle without losses. Wetmore's next success was on January 14, 1945, when he shot down four Fw 190s in one day not far from the Dümmer lake airfield. His wingman took down a fifth enemy plane. In total on that day, the entire 359th Fighter Group recorded 4.5 victories. Wetmore achieved his last victory on March 15, 1945, near Wittenberg, destroying an Ме 163 rocket fighter. While he was chasing the Me 163, the air speed indicator on Wetmore's P 51D showed 600 miles per hour. In total, Wetmore completed around 142 combat flights throughout World War II. His final score was 21.25 destroyed, one damaged in aerial combat and 2.33 ground victories. It is the highest score in the 359th Fighter Group and eighth best of all American flying aces in the European Theater. On VE Day, he was a 21 year old major.

Соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін Уетмор 1945 жылдың желтоқсанынан 1946 жылдың қарашасына дейін Марч әуе базасындағы 1-ші истребитель тобында қызмет етті. Офицерлік электроника мектебін бітіргеннен кейін, ол 1947 жылдың қазан айынан 1949 жылдың наурызына дейін Доу әуе базасындағы 14-ші истребитель тобының 37-ші истребитель эскадрильясының операциялық офицері болып тағайындалды. Уетмор кейіннен 1-ші әуе күштеріне тағайындалды, онда ол 1949 жылдың наурыз айынан 1950 жылдың желтоқсанына дейін қызмет етті. Оның соңғы қызметі Отис әуе базасындағы 33-ші истребитель-интерцептор тобының 59-шы истребитель-интерцептор эскадрильясының командирі болды. Уетмор дереу қаза тапты. Ол ұшақты баяулата алмайтынын және катапульда жасай алмайтынын айтқан.