Сторожинець: Тарихы мен халқы

Кіріспе

Сторожинец (Сторожинець, ; Storojineț; басқа атаулар үшін төмендегіге қараңыз) – Украинаның батысындағы Черновцы облысының Черновцы ауданында орналасқан шағын қала, Румыния шекарасының солтүстігінде. Қала Сторожинец қалалық кеңесінің (hromada) әкімшілік орталығы болып табылады, ол Украинаның кеңестерінің бірі. Облыстың астанасы Черновцы қаласынан шамамен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Халық саны:

Сторожинец тарихи Буковина аймағында орналасқан. Бұл аймаққа Молдавия (1774 жылға дейін), Австрия империясы (1774–1918), Румыния (1918–1940 және 1941–1944), КСРО (1940–1941 және 1944–1991) және Украина (1991 жылдан бері) билік еткен.

Тарих

Сторожинец Молдавия княздығының бір бөлігі болды және алғаш рет 1448 жылы тарихқа енді. Алғашқы тұрғындары – ағаш кесушілердің қонысы болған. 1774 жылы аймақ Австрияға қосылып, Буковина герцогтығы құрамына кірді. Австриялықтар мен немістердің көптеп келуі үлкен өзгерістерге әкелді. Мектептерде неміс, румын және украин тілдерінде оқытылды. 19 ғасырдың екінші жартысынан бастап, қалаға еврейлер, сондай-ақ венгр және румын бизнесмендері, заңгерлер мен банк қызметкерлері келіп, халық саны қарқынды өсті, олардың көп бөлігі еврейлер болды. 1854 жылы Сторожинецке қала мәртебесі берілді. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қаланың халқының басым бөлігін еврейлер құрады. 1903 жылы Сторожинецте жеке мектеп ашылды. 1904 жылдың 21 мамырында Сторожинец ауданы құрылды. Сауда, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, ғылым, білім беру және мәдениет жылдам дамыды. 1918 жылдың 15/28 қарашасында, Бірінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан кейін, Буковинаның Румыниямен бірігуі Буковинаның Бас Конгресінде шешілді, және қала Румыния Корольдігінің құрамына енді. 1918 жылдың 18 желтоқсанында Сторожинец округі құрылды, оның орталығы Сторожинец болды. 1921 жылы румын тілі мемлекеттік тіл деп жарияланды, ал украин тілі әкімшілік іс жүргізуде қолданылмады. 1940 жылдың 28 маусымында Солтүстік Буковина Кеңес әскерлерімен басып алынды. 1941 жылдың маусымында Кеңес Одағына қарсы соғыс басталғаннан кейін Солтүстік Буковина Румыния Корольдігіне қайта қосылды. 1941 және 1943 жылдар аралығында еврей халқының көп бөлігі өлтірілді немесе Транснистриядағы концлагерьлерге жер аударылды. 1944 жылы аймақ қайтадан Кеңес Одағының бақылауына өтті. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Сторожинец Сторожинец ауданының әкімшілік орталығы болды. 2020 жылдың шілдесінде Украинаның әкімшілік реформасы аясында аудан таратылды, нәтижесінде Черновцы облысының аудандарының саны үшке дейін азайтылды. Сторожинец ауданының аумағы Черновцы ауданына қосылды.

Storozhynets was a part of the Principality of Moldavia and was first mentioned in 1448. The first inhabitants were a settlement of loggers. In 1774, the region was annexed by Austria, as the Duchy of Bukovina. It was marked with great changes as Austrians and Germans arrived en masse. There were schools with German, Romanian, and Ukrainian as their languages of instruction. Since the second half of the 19th century, a rapid population growth began with the arrival of Jews to the city, as well as Hungarian and Romanian businessmen, legal and banking officials most of whom were Jews. In 1854 Storozhynets received the status of city. By the end of the 19th century and early 20th century, the city was populated mainly by Jews. In 1903 in Storozhynets opened a private school. On May 21, 1904, the area around Storozhynets became a county. Trade, industry, agriculture, science, education, and culture developed at a rapid pace. On 15/28 November 1918, soon after the end World War I, the Union of Bukovina with Romania was decided by the General Congress of Bukovina, and the town became part of the Kingdom of Romania. On 18 December 1918, Storojineț County was created, with Storojineț as its capital. In 1921, Romanian became the official language, and the Ukrainian language was not used any more in the administration. On 28 June 1940, Northern Bukovina was occupied by Soviet troops. After the start of the war against the Soviet Union, in June 1941, Northern Bucovina was reintegrated into the Kingdom of Romania. Between 1941 and 1943, a great part of the Jewish population was killed or deported to concentration camps in Transnistria. In 1944, the area passed again under Soviet control. Until 18 July 2020, Storozhynets served as an administrative center of Storozhynets Raion. The raion was abolished in July 2020 as part of the administrative reform of Ukraine, which reduced the number of raions of Chernivtsi Oblast to three. The area of Storozhynets Raion was merged into Chernivtsi Raion.

1930 жылғы румын санағы

+ 1930 жылғы Румыния халық санағы Этностық топтар Халық саны Жалпы халыққа қатысты пайыздық үлес Румындар 3390 38,98% Еврейлер 2480 28,52% Поляктар 1017 11,69% Русиндер/Украиндер 853 9,81% Немістер 655 7,53% БАҒЫ: 8695 100%