Кіріспе

Cellardyke – Шотландияның Фиф округінің Шығыс Неук аймағындағы ауыл. Бұл ауыл Анструтердің шығысында, олардың арасы біріккен, және Килреннидің оңтүстігінде орналасқан.

Тарих

Cellardyke бұрын Nether Kilrenny (шотланд тілінде – Төменгі Килренни) немесе Sillerdyke деп аталатын, ал порты Skinfast Haven деп аталған, осы атауды бүгінде карталардан кездестіруге болады. Порт 16 ғасырда салынған және 1829–31 жылдары қайта жаңартылған. Қаланың қазіргі атауы Sillerdykes (ағылш. silverwalls – күміс қабырғалар) сөзінен пайда болған деп есептеледі, бұл күн сәулесінің балық қабыршақтарынан шағылысып, порттың жағасында кептірілген балық ауларына түсуіне байланысты айтылған. Cellardyke ресми түрде Килренни приходының бір бөлігі болып қала береді, сонымен қатар Анструтер балық аулау аймағының құрамына кіреді, оның өркендеуі балық аулау саудасымен байланысты. 19 ғасырда халық саны тез өсті және 1860 жылдары Cellardyke өркендеген қалаға айналды, онда жыл бойы елуден астам қайық иесі мен капитаны болды, ал жылдық ламас фестивалі қарсаңында өткізілетін ламас балық аулауына немесе ламас тартылысына жүзден астам басқа капитан қосылды. Сондай-ақ, ақпан айында балық аулау маусымы күшейді, осы кезде саң балықтар Форт фиордысына келіп толады. Cellardyke-тің балық өңдеушілері Анструтерден әкелген балықты және өз балықтарын тұздап, түтіндей отырып, оның бір бөлігін Лондонға, ал кейбіреулерін Батыс Индияға дейін жіберді. Балық аулау қауіпті кәсіп болғандықтан, жылдар бойы Cellardyke-ден шыққан бірнеше қайықтар жоғалып кетті. 1814 жылдың 30 желтоқсанында үш адамнан тұратын экипажбен бірге қайық Бёрнтисландқа жол тартқанда жапа шекті, үш жолаушының барлығы қаза тапты. 1826 жылдың 6 сәуірінде қайық жоғалып кетті, экипаждың жеті мүшесі мерт болды, ал біреуі аман қалды. 1844 жылдың 28 мамырында сегіз экипаж мүшесі бар қайық ізсіз жоғалып кетті. Екі жыл өткен соң, 1846 жылдың 23 сәуірінде жеті экипаж мүшесі бар қайық суға батты. 1848 жылдың 3 қарашасында сегіз экипаж мүшесі бар қайық жоғалып кетті. Келесі қайғылы оқиға 1865 жылдың 10 мамырында болды, осы күні сегіз экипаж мүшесі бар қайық жоғалып кетті. 1910 жылы Питтенвеемнен келген қайық Cellardyke жағалауында батып, үш адамның өмірін қиды, бір адам аман қалды. Сонымен қатар, 1837 жылдың 1 шілдесінде Cellardyke-тен Май аралына саяхатқа шыққан адамдарды тасымалдаған қайық селинг балық аулау маусымының басталуына арналған той кезінде апатқа ұшырады. Оқиға салдарынан он жеті әйел мен бала қаза тапты. Cellardyke қалалық әкімшілік ғимаратын Генри мен Холл жобалап, 1883 жылы құрылысын аяқтады.

Порт аумағы

Шотландиядағы көптеген порты сияқты, бұл портында бұрын орналасқан балық аулау флотының көп бөлігі демалыс кемелерімен алмастырылды. Бұрын мұнда 200-ге жуық балық аулау қайығы тіршілік еткен, бірақ 1898 жылы болған дауыл флоттың көп бөлігін қиратты, қалғандарының көпшілігі жағалау бойындағы жақын маңдағы Анструтерге көшті. Қазір Селардайк портында бірнеше шағын қапшық (крейлер) және демалыс қайықтары бар.

Құс тұмауы

Селлардайк Ұлыбританияда А вирусының H5N1 субтипінен туындаған құс тұмауының алғаш рет анықталған жері болды. 2006 жылдың 29 наурызында Cellardyke портында жүзіп жүрген өлі аққу табылды, кейіннен оны Қоршаған орта, тағам және ауыл шаруашылығы департаменті жинап алды. Ветеринариялық зертханалар агенттігі (VLA) 2006 жылдың 3 сәуірінде жабайы аққудан алынған қан үлгілерін тексеруге кірісті. Шотландия үкіметі 2006 жылдың 5 сәуірінде қан үлгілерінің тестілеу нәтижесінің оң болғанын хабарлады, ал 2006 жылдың 6 сәуірінде штаммның жоғары патогенді H5N1 түрі екені анықталды. Осы оқиға Селлардайкке ерекше назар аударды, ал оқиға туралы хабарлар кішкентай порттан дүниежүзілік бұқаралық ақпарат құралдары арқылы таратылды. Бұл аққу – қыс айларында шамамен 7500 данасы Ұлыбританияға келетін үлкен аққудың бір данасы. Олар Исландия, Скандинавия және Солтүстік Ресейден көшіп келеді. Кейбір сарапшылар бұл аққудың басқа елде өлген болуы мүмкін екенін және жағаға соғылған болуы мүмкін екенін болжайды.