Кіріспе

Венгр музыкалық өнершісі (1858–1937)

Енё Хубай, Енё Хубай фон Салатна, Салатнай Хубай Енё (15 қыркүйек 1858 – 12 наурыз 1937), сонымен қатар неміс тілінде Эуген Хубер деп те белгілі, венгр скрипкашысы, композитор және музыка мұғалімі болған.

Ерте өмір

Хубай Венгрияның Пест қаласында музыканттар отбасында дүниеге келді. Ол жиырма жасында, француз тілді елдерде тұрғанда, өзінің есімінің венгрше нұсқасын – Йено Хубайды қабылдады. Хубайды әкесі (Карло Хубер, кейіннен) Варьяштан, Венгрия Корольдік опера үйінің концертмейстері және Будапешт музыка колледжінің оқытушысы скрипка мен музыкаға баулыды. Оның анасы итальяндық тегінен еді. Ол он бір жасында концерт орындап, алғашқы рет сахнаға шықты. Он үш жасында Хубай Берлинде оқуға түсті. Ол онда бес жыл бойы Иосиф Иоахимнан сабақ алды. 1878 жылы Франц Листтің кеңесімен Парижде дебют жасады, ол үлкен сәтті әкелді. Көрермендердің арасында Анри Вьёкстемп отырды, ол Хубаймен жақын дос болып, одан тәлім алды. 1882 жылы Хубай Брюссель музыка институтында скрипка бөлімінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. 1886 жылы Венгрияға оралғаннан кейін ол әкесінен кейін Лист академиясының директоры болды. Сол жылы ол әріптесі, виолончельші Давид Поппермен бірге Будапешт квартетін құрды.

Оқыту

Хубайдың негізгі шәкірттері, Джозеф Сигети мен Андре Гертлерден басқа, кейіннен дирижерлікке көшкен Юджин Орманди және Юджин Лехнерді де қамтыды. Ол көптеген әйел скрипкашыларға, оның ішінде Стефи Гейерге, Джелли д’Араниге және Илона Фехерге сабақ берді. Басқа шәкірттерінің арасында Франц фон Векси, Эмиль Тельмани, Карл фон Гарагули, Золтан Секели, Тибор Варга, Герхард Ташнер, Эде Затурецкий және итальяндықтар Джанни Павович пен Ванда Луццато болды. Ол сондай-ақ афроамерикалық джаз скрипкашысы Эдди Саутқа да сабақ берді.

Өнер көрсету

Солист ретінде Хубай Вьётемпс, Йоханнес Брамс және тағы да көптеген музыканттардың мақтауына ие болды. Камералық музыкант ретінде ол екі скрипкалық квартет құрды, біреуін Брюссельде жүргенде, екіншісін Дэвид Поппермен Будапештте (Будапешт квартеті) өткен жылдары құрды. Поппермен бірге ол Брамспен бірнеше рет камералық музыка орындады, соның ішінде Брамстың до минор тонындағы №3 фортепиано триосының, Op. 101 премьерасын өткізді. Оның ең алғашқы жазбаларының арасында 1910 жылы жазылған он дюймдік акустикалық дискілер бар, онда оған композитор Зигмонд Винце сүйемелдеді.

Композициялар

Хубай төрт скрипкалық концерт және көптеген бис-нөмірлерін жазды. Оның концерттері венгр музыкасының мотивтерін қамтиды, ал камералық музыкадағы серігі Дэвид Поппердің композициялық стиліне ұқсас "жеңіл жел" шығармалары Феликс Мендельсон және Роберт Шуман сияқты неміс романтизмінің дәстүрін жалғастырады. Хубайдың туындыларында бірнеше опера бар, олардың ішінде "Милоның Венерасы", "Кремона скрипкашысы", "Маска" және Лев Толстойдың "Анна Каренинасы". "Милоның Венерасының" басы, ежелгі ортаны білдіру үшін арналған бүтін тонды шкалалар мен архаизмдерге негізделген.