Кіріспе

Валерий (ағылш. Saint Walaric, қазіргі французша Valery, 620 жылы қайтыс болған) – франк монахы, кейін шөлге кетіп, өз дін үйін (монастырын) құрған. Оның қадірленуі Нормандия және Англияда танылды.

Өмір

Валарик Овернь аймағында шаруа отбасында дүниеге келген. Жасынан оқуға үйренген ол, қой бағушылық кәсібін тастап, Аутумо аббаттығына қосылды. Кейін Сен-Жермен-д'Оксерр аббаттығына, ал соңында атақты аббат Колумбан басқаратын Люксель аббаттығына көшті. Люксельде ол бағбандық шеберлігімен көзге түсті. Оның көкөністерін жәндіктерден қорғау қабілеті керемет деп есептелді. Бургундия королі Теодерик II Колумбанды өзінің иелігінен қуғанда, Валарик пен Вальдолан атты монахтар патшалықтан Неустрияға және дәстүр бойынша Па-де-Кале аймағына Евангелиені уағыздау үшін кетіп қалды. Соңында ол Сомма өзенінің құйылысына жақын Лёконе деген жерде жалғыз өмір сүрді. Оның төңірегінде шәкірттер қауымы қалыптасты. Оның қайтысынан кейін, ізбасары Блитмунд (Блимонт) қауым үшін монастырь салды, ол Валариктің есімін алды. Монастырь маңында пайда болған ауыл әлі де сол атаумен аталады: Сент-Валери-сюр-Сомме. Валариктің қабірінен ерте заманнан бері ем-дом іздеушілер келіпті. Нормандия герцогы Вильгельм II Валариктің қабірлерін көпшіққа көрсетіп, Англияға жорық жасағанда жақсы жел тілеу үшін оның атын дұғасында айтқан. 1066 жылы шабуыл жасау армиясы Сент-Валери-сюр-Соммеден жолға шықты. Осылайша Валариктің құлшынысы Англияға да тарады. 12 ғасырда Альмауттағы шапель оған арналды. Оның мерекесі 1 сәуірде Честер және Кройленд аббаттықтарында тойланды. Англия королі Ричард I оның қабірлерін Сент-Валери-сюр-Соммеден Сент-Валери-ан-Коға көшірді. Оның қабірлерін көшіруі (ауыстыруы) 12 желтоқсанда Честер мен Кройлендте тойланды. Бірақ кейіннен оның қабірлері Сент-Валери-сюр-Соммедегі аббаттықта қайта табылды. Хинтон-Волдрист ауылының аты 12 ғасырдағы Томас де Сент-Валери есімді феодалдың құрметіне берілген.