Кіріспе

Бас сүйегінің негізінде, сфеноидтық сүйектің үлкен қанаттарында, овалдық тесікке медиалды жағында, кейде кішкентай апертура – сфеноидтық эмиссарлық тесік байқалуы мүмкін (көбінесе ол жоқ). Егер болса, ол қанаттық ойысқа жақын, төменгі жағынан ашылады. Везалий бұл тесікті алғаш сипаттап, суреттеген, сондықтан ол Везалий тесігі деп те аталады. Басқа атаулары: foramen venosum және canaliculus sphenoidalis.

Маңыздылық

Егер бар болса, сфеноидты эмиссарлық тесік шағын тамырға (Везалий тамыры) жол береді, ол птеригоидты торлы құрылымды каверноздық синуспен байланыстырады. Бұл тесіктің маңыздылығы инфицирленген тромбтың бас сүйегінің сыртынан каверноздық синусқа жету мүмкіндігінде жатыр. Тағы бір зерттеуде оң және сол жақ арасындағы, сондай-ақ ер және әйел арасындағы айырмашылықтар анықталды. Қарастырылған 70 жақтың (барлығы 35 бас сүйек) ішінде, сфеноидты эмиссарлық тесік 32,85% жағдайда кездесті (20,0% оң жақта, 12,85% сол жақта). Екі жақты және бір жақты сфеноидты эмиссарлық тесіктердің кездесу жиілігі тиісінше 22,85% (35 бас сүйектің 8-еуі) және 20% (35 бас сүйектің 7-еуі) болды. Ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылықтарға қатысты ерекше айырмашылықтар байқалған жоқ, бірақ тесіктің пайда болуы әйелдерде ерлерге қарағанда жиірек болды (әйелдерде 13 жақта, ал ерлерде 10 жақта табылған). Бір тесігі бар бас сүйектері ең көп кездеседі; екі тесігі барлар одан кейін келеді, ал 3 тесігі барлар (сфеноидты эмиссарлық) ең сирек кездеседі. Ланг (1983) өз материалының шамамен 40% -ында сфеноидты эмиссарлық тесік бар екенін хабарлады. Ол оң жақта 49% жағдайда, сол жақта 36% жағдайда анықталды. Жаңа туған нәрестеде тесіктің ұзындығы шамамен 1,0 мм, ересектерде оң жақта 2 мм, сол жақта 1,4 мм. Ені оң жақта 1,0-дан 1,14 мм-ге дейін, сол жақта 1,0-дан 1,3 мм-ге дейін артады.

Асимметрия

Сфеноидты эмиссарлық тесік кішкентай және өзгергіш болғанымен, ол әрдайым симметриялы болады. Бас сүйектің негізін зерттеген 50 жоғары ажыратымды КТ сканеріне негізделген зерттеуде асимметрияның маңыздылығы қарастырылды. Көптеген жағдайларда тесік өте симметриялы болды, ал асимметрия байқалған алты жағдайдың төртеуінде бұл патологияны көрсетті. Асимметрияға себеп болатын патологиялық жағдайлар: мұрын-жұтқыншақ меланомасы, ангиофиброма, эмиссарлық веналар арқылы дренажға ие каротидтік-үңгірлі фистула және нейрофиброматоз. Осылайша, әдетте симметриялы болатын сфеноидты эмиссарлық тесікте асимметрия қалыпты вариацияға қарағанда патологиялық процестің салдары болуы мүмкін. Гинзберг, Пруэт, Чен және Эльстер 123 КТ зерттеуіне сүйенген зерттеуде асимметрияның ауруды көрсетпейтінін анықтады.