Кіріспе

Panhard 178 – бәсекелес компаниялардың бірі – Renault, Berliet және Latil сияқты компаниялар ұсынған жобалардың ішінде Panhard-қа прототип жасауға рұқсат берілді. Басқа компанияларға да прототиптер жасау тапсырылды: Renault екі Renault VZ көлігін, оның ішінде бронетранспортер нұсқасын жасады, Berliet бір Berliet VUB, ал Latil 1934 жылдың сәуірінде жобасын кешіктіріп ұсынды. Panhard көлігі 1933 жылдың қазанында дайын болды және 1934 жылдың қаңтарында Vincennes комиссиясына Panhard voiture spéciale тип 178 деген атпен ұсынылды. Онда Vincennes шеберханасының (Avis) 13,2 мм пулемет мұнарасы орнатылған, себебі жоспарланған мұнара әлі дайын болмаған еді. 1934 жылдың 9 қаңтары мен 2 ақпаны аралығында сынақтан өткеннен кейін, үлгі, белгіленген өлшемдерден үлкен болғандықтан және төрт тоннадан аса салмақ тартқандықтан, комиссия 15 ақпанда шағын түзетулер енгізу шартымен қабылдады. Бәсекелес жобалардың ішінде ең жақсысы деп танылды: мысалы, Berliet VUB сенімді болғанымен, тым ауыр және консервативті еді; Latil нұсқасының жолдан тыс жүру қабілеті болмады. Күзде жетілдірілген прототип, енді түпнұсқаның төменгі табанды бөліктерізсіз, кавалерия тарапынан сынақтан өтті. 1934 жылдың соңында тип AMD Panhard Modèle 1935 деген атпен қабылданды. Сол сияқты, Atelier de construction de Rueil (ARL) құрастырған, қару-жарағымен жабдықталған мұнара да субподрядшылар, негізінен Denain қаласындағы Société française de constructions mécaniques (немесе "Cail") компаниясы арқылы жасалды. Мұнаралардың өндірісі корпус өндірісінен қалып қоятын. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде бұл тапсырыс 35 данаға жетті; бұл мәселені шешуге үміт аз екендігі 1939 жылдың 28 қазанында 1940 жылдың көктеміне жоспарланған өндірістен көрінді: айына қырық мұнараға қарсы елу корпус. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде 219 көлік, оның ішінде прототиптер тапсырылды, 71 данасы кешіктірілді. Дегенмен, өндіріс көлемінің артуы Panhard-қа кем дегенде корпус өндірісіндегі артта қалуды азайтуға мүмкіндік берді. Желтоқсаннан бастап екі кезеңдегі тапсырыстардан көліктер шығарылды: 1938 жылдың 18 қаңтарында жасалған қырық даналық жетінші тапсырыс және 1939 жылдың желтоқсаны мен 1940 жылдың сәуірінде аяқталған сексен даналық сегізінші тапсырыс. Ай сайынғы жеткізілімдер: 1939 жылдың қыркүйегінде тоғыз, қазанда он бір, қарашада он сегіз, желтоқсанда жиырма екі, 1940 жылдың қаңтарында жиырма бес, ақпанда сегіз, наурызда он алты, сәуірде отыз төрт және 1940 жылдың мамырында соңғы отыз дана. Осылайша, Франция үшін AMD 35 стандартты нұсқасының толық өндірілген көлігінің жалпы саны 339 болды. Алайда, үлкен Panhard 178 отбасының барлық көліктерінің жалпы өндірісі одан да жоғары болды, себебі бірнеше стандартты емес нұсқалар болды және Франция үшін барлық өндіріс аяқталмады. Біріншіден, радиолық басқару нұсқасы болды, оның он екі данасы 1937 және 1938 жылдары тапсырыс берілді, хабарламасы 1938 жылдың 9 желтоқсанында шығарылды, 24 көлік 1939 жылдың қазан және желтоқсан айлары аралығында жеткізілді. Келесі нұсқасы – отарлық нұсқасы, оның сегіз данасы өндірілді. Ең маңызды қосымша Солтүстік Африкаға арналған 128 модификацияланған көлікке тапсырыс беруден тұрады. Сонымен қатар, стандартты нұсқаның соңғы екі тапсырысы болды, біреуі 1939 жылдың 22 шілдесінде хабарланды, екіншісі 1939 жылдың 27 қыркүйегінде жасалды, олардың екеуі де Франция үшін тек он төрт корпус жасалатын болды. Соғыстан кейін тағы 176 данасы дайын бөлшектерден Германияның жаулап алушылары үшін құрастырылды, барлығы 729 данаға жетті. Кейінгі болжамдар одан да пессимистік болды: осыған сәйкес, сол күні хабарланған 657 көлік құралына қоса, 1940 жылдың 15 сәуірінде тағы 450 данаға тапсырыс берілді, олардың үштен бірі радиолық нұсқасы, жалпы тапсырыстарды 1107 данаға жеткізді. Көліктің екі бөлігі отқа төзімді қалқамен бөлінген. Жүргізуші алдыңғы бөлігінде, сегіз жылдамдықты беріліс қорабымен және стандартты рульмен орналасқан. Рульді кері бағыттау мүмкін болды, бұл көмекші жүргізушіге артқа қарап отырып, басқаруға мүмкіндік берді. 270-ші көліктен бастап, қозғалтқыш бөлімінің сүйір пішінін жасыратын артқы қанаттарда сақтау жәшіктері орнатылды. Соңғы мұнараларда командирдің қарау тесігі орнына артқа қарайтын эпископ орнатылды.

Пайдалану тарихы

Алғашқы он тоғыз көлігі 1937 жылғы сәуір айында 6e Cuirassiers эскадроны қабылдауға алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, он бір эскадрильяға 218 көлік берілді. 1940 жылдың көктемінде 21e Escadron d'AMD 35 алдымен Финляндияға және Қысқы соғысқа жіберу жоспарланған, бірақ кейіннен Narvik қаласына Норвегияға Weserübung операциясы кезінде көмек көрсету үшін аттанды. Бұл, шындығында, 5 мамырда бұрынғы 15th Механикаландырылған жаяу әскер дивизиясының сол атаумен жаңа бірлігімен алмастырылатын 4e GRDI эскадроны болды және он үш Panhard 178 көлігімен жабдықталды. 1940 жылғы 10 мамырда Франция шайқасы барысында қолданысқа енген 370-ке жуық дайын көлік болды, ал 15 қыркүйекте Бордодан шыққан Panhard 178 прототипінің алғашқы үлгісі жасалды. 1939 жылдың күзінде жеткілікті моторизацияланған танкіге қарсы құралдары болмағандықтан, бірнеше танк жойғыштарын жасау мәселесі қарастырылды. 1940 жылғы сәуірде Panhard өзінің Voiture spéciale 207 үлгісін ұсынды, ол негізінен артқы бөлігіне қуатты 47 мм SA 37 зеңбірегі орнатылған Panhard 178 көлігі болды. Бұл үлгі әлі де дамып жатқан кезде, мамыр айындағы жағдай және APX3 мұнараларының жетіспеушілігі (Cail зауыты басылып алынғандықтан, көптеген көліктерді "мұнарасыз AMD" түрінде әскерге жеткізу туралы шешім қабылданды) қалған корпусқа жаңа мұнара орнату бойынша жедел бағдарламаны іске қосуға әкелді. 1940 жылғы 29 мамырда Renault компаниясымен байланыс орнатылып, 25 мм зеңбірек үшін ашық мұнара жасау туралы алғашқы идеялар тез арада инженер Жозеф Рестанидің жобалаған, стандартты 47 мм SA 35 танк зеңбірегін орнатуға қабілетті жаңа жабық мұнараға ұласты, оның алғашқы нұсқасы 31 мамырда аяқталды. Үлкен зеңбірекпен жұмыс істеуге жеткілікті орын беру үшін жаңа сегізбұрышты мұнараның артқы бөлігі көтерілді, нәтижесінде ерекше үшбұрышты пішін пайда болды. Қорғаныс қабаты бүкіл периметрі бойынша 25 мм дәнекерленген пластиналардан тұрды және алдыңғы бөлігі кеңістіктік қорғаныспен күшейтілді. Жаңа мұнара, жаңа төрт цилиндрлі қозғалтқыш және EM3/R61 радиостанциясы Panhard 178B деп аталды және Firminy қаласында өндіріске енгізілді; 1945 жылғы 5 қаңтарда 150 данадан алғашқы тапсырыс берілді және 1945 жылғы 31 шілдеде расталды. Алайда, өндіріс басталғанға дейін, кіші 47 мм SA35 зеңбірегі мен пулемет орнату туралы шешім қабылданды. Барлығы 414 көлік құралдары жасалды, осылайша Panhard 178 көліктерінің жалпы саны 1143-ке жетті. Panhard 178B-ге қарамастан, ескі көліктер кейде Panhard 178"A" деп аталады, бірақ бұл атау сол кезде қолданылмаған. B үлгісі Францияда және Сирия, Таити, Мадагаскар және Вьетнам сияқты отарларда қолданылды. Француз әскерлері соңғы рет 1960 жылы Джибутиде 15e Escadron Blindé d'Infanterie de Marine эскадронымен қолданды; Сирия 1964 жылғы ақпанда Дамаск қаласындағы көтеріліс кезінде осы үлгіні пайдаланды.