Кіріспе

Польша ақсұлуы және генералы (1761–1821)

Станислав Мокроновский (1761–1821) – Богрия елтаңбасының поляк жер иелерінің көрнекті өкілі. Польша армиясының генералы және король сарайының кеңесшісі Мокроновский 1792 жылғы Польша-Ресей соғысына (Конституцияны қорғау соғысы) және 1794 жылғы Костюшко көтерілісіне қатысты.

Ерте өмір

Станислав Мокроновский 1761 жылы Людвик Мокроновский мен Жозефа Чосновска отбасында дүниеге келді. Иезуиттерде білім алған ол кейін Варшавадағы Szkoła Rycerska (Шыбайлар мектебі, сондай-ақ кадеттер корпусы деп те аталады) мен Парижде оқыды. Ол Польша әскеріне қадам басқанымен, бірнеше жыл француз әскерінде қызмет етті.

Төрт жылдық Сейм

Ол 1788 жылы Польшаға оралды және Вишогрод жеріндегі сеймикте ұлттық сеймге (парламентке) депутат болып сайланды, осылайша әйгілі Ұлы сеймнің мүшесі атанды. Ол Пониатовскийлер отбасымен байланыс орнатты. 1792 жылы Конституцияны қорғау соғысы кезінде вицебригадир (вицебригадир) шеніне ие болды, ал Зеленце шайқасында көрсеткен батылдығы үшін генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Зеленце шайқасынан кейін Мокроновский принц Йозеф Пониатовский, Тадеуш Костюшко және Михал Вильхорскийден кейін Virtuti Militari орденін алған төртінші адам болды.

Костюшко көтерілісі

1794 жылы ол Варшавадағы поляк әскерлерінің командирі болды және қаланы басып алған орыс гарнизонына қарсы Варшава көтерілісіне қатысты. Орыстар екі күн ішінде жеңіліп, қаладан ауыр зиянмен шегінді. Көтеріліс барысында ол Варшава қаласының және Мазовия Герцогтығының Ұлттық күштерінің (komendant miasta Warszawy i Siły Zbrojnej Księstwa Mazowieckiego) командирі болды. Ол Уақытша Кеңеске (полякша: Rada Zastępcza Tymczasowa) сайланды, бірақ Тадеуш Костюшконы сынағандықтан саяси органнан алынды. Әскери командир ретінде ол Варшаваны қорғауда (Блонье шайқасындағы қорғаныс командирі) және Литвада маңызды рөл атқарды, онда ол одақтас әскерлерді Варшаваға қайтаруға жетекшілік етті. Князь Йозеф Понятовский, Михал Вильхорский және Евстахий Сангушкомен бірге ол көтерілісшілер арасындағы "сарбаздық" топтың ядросын құрады. Көтеріліс жеңілгеннен кейін ол Италияға кетіп қалды.

Польшадағы конгресс

Ол қайтыс болғанға аздан бұрын Польшаға оралды. Варшавадағы Юзеф Пониатовский ескерткішінің салынуымен айналысты.

Отбасы

1793 жылы Мария Марианна Сангушко Ковельскаяға үйленді. 1804 жылы оның қызы Антония Мокроновская дүниеге келді.