Кіріспе
Британдық екінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш
Адриан "Уорби" Уорбертон (10 наурыз 1918 – 12 сәуір 1944) – Корольдік әуе күштерінің (RAF) ұшқышы және Екінші дүниежүзілік соғыстағы үздік ұшқыш. Ол Мальтаны қорғаудағы рөлімен RAF-те аңызға айналды және сол кездегі Таяу Шығыс әуе күштерінің бас қолбасшысы, әуе маршалы сэр Артур Теддер оны "RAF-тің ең маңызды ұшқышы" деп сипаттады. Уорбертонға АҚШ-тың DFC ордені де берілді. "Алты медальді Уорбертон" деп аталған Уорбидің барлық батылдық наградалары Мальтадан ұшқан кезде алынған. Ол барлық уақыттағы RAF-тің ең жоғары наградаланған фоторазведка ұшқышы болып қала береді. Оның өмірі мен еңбегі Тони Спунердің "Уорбертонның соғысы" және Пол Макдональдтың "Мальтаның үлкен қоршауы және Адриан Уорбертон" DSO* DFC** DFC (АҚШ) кітаптарында бейнеленген. Уорбертон сонымен қатар BBC Timewatch құжаттық фильмінің "Жоғалған үздік ұшқыштың құпиясы" тақырыбы болды. 1953 жылғы "Мальта тарихы" фильмінде Уорбертонның прототипі болуы мүмкін фоторазведка ұшқышы бейнеленген.
Ерте өмір
Адриан Уорбертон 1918 жылдың 10 наурызында Миддлсбро қаласында дүниеге келді. Ол өте беделді RN теңізшісі, командир Джеффри Уорбертонның жалғыз ұлы және Мюриэл Уорбертонның (құрметті әкесі Дэвидсон) қызы. Адриан Мальтаның Валетта қаласындағы Гранд-Харбор портындағы су асты кемесінде крещениеден өтті. Уорбертон Оксфордтағы Сент-Эдвард мектебінде білім алды. Ұшқыштар дайындығы кезінде Уорбертон ең төменгі деңгейге жеткізуге күресті. Дегенмен, 1939 жылдың мамырында ол ұшқыштар белгісімен марапатталды. Ұшақтың шассиін сәтті емес қондыру кезінде жарамсыз қылғанына қарамастан, ол жоғары деңгейдегі ұшу дайындығын сәтті аяқтады және 1939 жылдың тамыз айының соңында Хэмпширдегі Госпорттағы торпедалық оқу курсына жіберілді. Содан кейін ол 1939 жылдың 12 қазанында RAF Торни аралындағы №22 эскадрильясына жіберілді, ол көне, бір қозғалтқышты Vickers Vildebeest екіұшақтарын пайдаланды. Эскадрильяға жаңа үлгідегі Bristol Beaufort торпедалық бомбалаушы ұшақтары берілді. Уорбертонның екі қозғалтқышты ұшақтағы нашарлығы анық байқалды және оны Beaufort-қа ауыстыруға тырысылмады. 1940 жылдың сәуірінде 22 эскадрилья Линкольнширдегі RAF Норт-Коутсқа көшті және мина қою операцияларына, жау порттарын түнде бомбалауға және мамыр айында неміс блицкригінің қарқынын тоқтатуға бағытталған күндізгі рейдтерге қатысты. Эскадрилья командирі тапсырмадан оралмады. Уорбертон операциялық ұшуға қатыспады, оның ұшу сағаттары көбінесе Vildebeest және Audax арасында бөлінді. Содан кейін ол Блэкпулдегі RAF Squire's Gate-те навигациялық және барлау курсына жіберілді, ол 1940 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты. RAF Норт-Коутсқа оралғаннан кейін оның жаңа эскадрилья командирі, қанат командирі Джос Брейтуайт Уорбертонның болашағы туралы ойланып отырды. Бұл тек Уорбертонның әуедегі қиындықтарымен байланысты емес. Брейтуайт Уорбертонның қарызы бар екенін және "әйелдермен мәселесі" туралы әңгімелерді естіген болуы мүмкін, бірақ ол Уорбертонның алдауының ауқымын білмеді. 1939 жылдың қазан айында Уорбертон заңға қайшы түрде жасырын үйленді. Бұл мәселені шешудің бір жолы табылды. Австралиялық лейтенант "Тич" Уайтли Мальтаға үш американдық Martin Maryland ұшағын барлау үшін жеткізуді тапсырды. Әр ұшақтың үш адамнан тұратын экипажы болды: ұшқыш, бақылаушы немесе навигатор және сымсыз оператор/әуе артиллериялық (WOp/AG). Арнайы навигаторлар жеткіліксіз болғандықтан, навигациялық дайындықтан өткен ұшқыштар қарастырылды. Олардың бірі Уорбертон, екіншісі Пэдди Девайн. Екі навигатордың орнына екі ұшқыштың тағайындалуы Тичке көбірек икемділік берді. Бұл сәтті шешім болды. Тич кейін былай деді: "Уорбертон маған өзінің қабілетті және сенімді офицер екенін көрсетті, ол тек жаңа міндеттерді іздеді". Жаңа құрылған бөлімше 431-ұшу болып құрылды. Үш ұшақ 6 қыркүйекте Мальтаға аттанды, екінші ұшақта Уорбертон навигатор болды. Келесі Maryland Мальтаға қазан айында ғана жетті. Бесіншісі қараша айында жол жүрісінде атып түсірілді. Операциялармен қатар қарқынды жаттығулар бірден басталды. Бірінші операциялық миссия Триполиге, Уорбертон навигатор ретінде. Тич кейін Девайн мен Уорбертонды Maryland ұшқыштары ретінде оқыта бастады, бұл тапсырма оңай болды, өйткені навигатор ұшқыштың алдында отырды және ұшуды басқару құралдарына ие болды. Девайн тез арада іске қосылды, бірақ Уорбертон ұшу мен қонуда қиындықтарға тап болды. Бірінші жеке ұшу кезінде ол желдің қарсы бағытынан қонды, RAF Луканың қоршауынан сымды сүйреп әкелді. Содан кейін ол бақыланбай 360 градусқа айналып, жерге түсіп қалды. Бұл оқиғаға ашуланған қанат командирі куә болды, Тич қымбат ұшақты осындай "шеберліксіз" ұшқышқа тапсырғаны үшін қатаң сөгіс алды. Уорбертон қайтадан навигаторлық орындығына оралды. Екі 431 ұшқышы "Мальта итінен" зардап шекті, бұл іштің дизентерияға ұқсас ауруы. Тичтің Уорбертонды пайдаланудан басқа амалы қалмады. Оның ұшып кетуі соншалықты нашар болды, ол ұшақтың (AR712) дөңгелегін жыртып, дереу апаттық қонуға мәжбүр етті. Тич содан кейін байқаушы сержант Фрэнк Бастард пен WOp/AG сержант Пэдди Мореннен Уорбертонмен ұшуды жалғастыруға дайын екендерін сұрады. Олар оның батыл екенін біліп, келісті. Бірнеше жылдамдықпен такси жүргізу тәжірибесінен кейін Уорбертон үш күн ішінде Фрэнк пен Пэддимен бірге ұшқыш ретінде ұша бастады. Ол қазан айында 20 рет ұшуға шықты. 30 қазанда ол итальяндық гидроұшақты атып түсірді. Тичтің сынына көпшілік наразылық білдірді, өйткені Уорбертон қымбат рейдтік ұшақты тәуекелге тікті, бірақ жеке өмірде ол қуанышты болды. RAF Бертонвудта Maryland ұшақтарын құрастыратын қызметкерлерді жігерлендіру үшін Тич оларға мынадай хабарлама жолдады: "Сіздің досыңыз мырза Мартин мұнда жақсы жағдайға ие. Кеше бокспен айналыстым және нокаутпен жеңдім". Екі күннен кейін, тағы бір итальяндық гидроұшақ пен үш итальяндық истребительмен болған шайқаста, оқ Уорбертонның приборлық тақтасына тиді, содан кейін оның қауіпсіздік белдеуін тесіп, кеудесіне кірді. Бір қозғалтқыш өртенді. Бірақ гидроұшақ жойылды, ал бір истребитель атып түсірілді. Уорбертон Луқаға қайта оралғанда оқты алып, одан білезік жасады. "Уорби" деп танылған адам қалыптаса бастады. 431-ұшу Жерорта теңізінің Бас қолбасшысы (C in C) адмирал Каннингемнің Мальтаға жіберу туралы талабына байланысты Мальтаға жіберілді, ол итальяндық жауынгерлік флоттың "көзін" қадағалауды қалады. Каннингем итальяндықтарға Оңтүстік Италиядағы Таранто базасында соққы беруді жоспарлады, бірақ бұл үшін алдымен жаңа мәліметтер қажет болды. Сондықтан қараша айы 431-ұшу үшін өте қарбалас болды, Тарантоға күніне екі рет Maryland миссиялары ұшырылды. 3 қарашада 431 Тарантода үш жауынгерлік кемені хабарлады; төрт күннен кейін төрт кеме болды. Ең маңызды миссиялар 10 және 11 қарашада, күніне екі рет орындалды. Тич 10 қарашада бірінші ұшуды жасады, Уорбертон екінші ұшуды жасады. Уорбертонның ұшағына қарсы күшті зениттік оқ атылды және итальяндық CR.42 истребителі ұшып келді, одан құтылуға жиырма минут кетті. Фрэнк Бастард осы миссия кезінде итальяндық флоттың суреттері түсірілгенін растады. Бұл өте маңызды болды: "Illustrious ұшағы Мальтадан жұмыс істеп, жаудың орналасуының толық суретін түсірді, соның ішінде торпедалық желілер мен ауа шарының суреттері болды, және Swordfish экипаждары шабуылды жоспарлағанда осы мәліметтерді пайдаланды". 11 қарашадағы таңғы миссияны Пэдди Девайн жүзеге асырды. Осы күні кешке Уорбертон Джон Спайрспен бірге навигатор ретінде ұшты. Миссия төменгі бұлттылық салдарынан сәтсіз аяқталды, бірақ бұл Уорбертонды тоқтатпады. Жылдар өткен соң Спайрс Уорбертон оған олардың жерге жақын ұшуға баруын және кемелерді портының картасына түсіру үшін қалам мен қағаз дайындауын айтқанын есіне алды. Спайрс пен WOp/AG олардың жауабын бір сөзбен білдірді. "Ауа райы соншалықты нашар болды, құстар жүріп, балықтар жағаға шықты. Бірақ Уорби қалаған нәрсенің алдында ештеңе тұра алмады". Олар төменгі бұлттың итальяндықтарды ауа шарын көтеруден тоқтатып, толық жасырындықпен ұшты. Maryland экипажы басты кемелерді санап, атауларын жазып, зардапсыз қайтып келді, портының сыртында екі рет айналып ұшты. Алынған мәліметтерді салыстырғанда, кемелердің санында қарама-қайшылық болды: олар алты кеме санады, ал онда бес кеме болуы керек еді. Фотосуреттік дәлелдер болмағандықтан, Уорбертон қайтадан ұшуға шешім қабылдады. Бірақ олар жасырындықты жоғалтқандықтан, оларды тез арада байқады. Күшті зениттік оққа қарамастан, олар бес кемеге келісті, соның ішінде 14 крейсер мен 27 эсминецтер олардың осал Maryland ұшағын атып түсіруге тырысты. Соңынан Флоттық әуе күштері шабуыл жасады. Бұл Таранто шайқасы деп аталды. Шайқастан кейін таңда Тич Уайтли, жаңадан қанат командирі болып тағайындалған, бір жауынгерлік кемені жартылай суға батқан және екіншісі жағаға тірелгенін хабарлады. Көптеген кемелерден мұнай құйылып жатты және порт хаоста болды. Адмирал Каннингем 14 қарашада Мальтаның Әуе күштерінің командирі, Әуе комиссары Мейнардқа алғыс айтып хат жазды:
Мен сізге бір жол жазуға асығып тұрмын...
I hasten to write you a line to thank you for the most valuable reconnaissance work carried out by your squadrons, without which the successful attack on Taranto would have been impossible. I well know what long monotonous flying time they have to put in and I am very grateful to them. The work over Taranto has been particularly valuable and gave us all we wanted to know. Good luck and my grateful thanks again for your cooperation
In a single stroke, the balance of power in the Mediterranean had been altered. Announcing news to the House of Commons, Churchill spoke of "this glorious episode". Cunningham's despatch on the operation, published in 1947, said the success of the Fleet Air Arm attack was due in no small part to the excellent reconnaissances carried out by 431 Flight, under very difficult conditions and often in the face of fighter opposition. Warburton played an important part over Taranto, but some accounts unnecessarily embellish his involvement at the expense of the other crews. The success was that of 431 Flight, led by Tich Whiteley. Nevertheless, his performance formed the basis of a growing reputation. This gave his confidence an enormous boost. A legend began to develop and, from then on, it appeared as though Warburton could do no wrong. In mid December he attacked a surfaced U boat, and on Christmas Eve he shot down an Italian SM.75. On 27 December, he was awarded a Distinguished Flying Cross (DFC) and his two sergeants, Frank Bastard and Paddy Moren, were each awarded Distinguished Flying Medals (DFMs).
1941 жыл
1941 жылдың 3 қаңтарында Уорбертон ұшу офицері болып тағайындалды. 1941 жылдың 10 қаңтарында 431-ші ұшу эскадрильясы 69-шы эскадрилья болып қайта аталды, оған Тич Уайтли басшылық етті. Қағаз бойынша эскадрильяда он екі «Мэриленд» ұшағы болды, бірақ қосалқы бөлшектер жетіспеді және кейбір күндері ұшуға дайын болған бір ғана ұшақ болды. Сол айдың соңында Лондон газетінде Уорбертонның «Дистингвишд Флаинг Кросс» (DFC) орденімен марапатталуы жарияланды: «Бұл офицер көптеген ұзақ қашықтыққа барлау рейстерін орындады және сегіз әуе шайқасына қатысты. 1940 жылдың қазан айында ол бір ұшақты жойды, ал желтоқсанның басында жаудың отқа оранған бомбалаушы ұшағын атып түсірді. Ұшу офицері Уорбертон әрқашан міндетіне деген адалдығын көрсетті». Көптеген барлау ұшақтары жылдамдық пен биіктікке арналғандықтан, салмақты азайту үшін қарусыз жасалған. Бірақ негізінен жеңіл бомбалаушы ретінде салынған американдық «Мэриленд» ұшағы алдыңғы және артқы бөліктерінде пулеметтерімен жабдықталған, бұл Уорбертон мен оның экипажының әуе шайқасында сәттілікке жетуіне мүмкіндік берді. Ақпан айында ол өзінің 50-ші операциялық миссиясын орындады. Оның әрқашан жақсы нәтижеге жету үшін тактикасын өзгертіп, арнайы тапсырмаларға іріктелетіні бұрыннан мәлім болған. Кейде ол биікке, ал кейде өте төмен ұшатын. Ол Италияның оңтүстігіндегі Калитри маңындағы Трагино виадугінің суретін түсірді, онда десантшылар тәжірибелік рейд жасады. Оның рейдке дейінгі және кейінгі суреттері 8 метрлік қауіпті биіктіктен түсірілді. Ол Солтүстік Африкадағы Оқпан әскерлерін жабдықтаған көптеген жау конвойларын анықтады. «Уорбидің сәттілігі» туралы көп әңгіме болды, бірақ бұл басқа да барлау көзінің – «Ultra» жүйесінің болуын жасыру үшін де пайдаланылды. Уорбертонның сөзіне әрқашан сеніп қоймайтын, құпиялылықтың жоғары деңгейі болғандықтан, мысалы, ол итальяндық кеме туралы атын және тоқтаған портын хабарлағанда. Әскери-теңіз күштері бұл есепті қабылдамады. Бірнеше күннен кейін ол кеменің суретін көрсетті, ол өте төмен және жақыннан түсірілген, кеменің атын анық оқуға болады. 69-шы эскадрильяның сыртқы келбеті мен киімі Тич Уайтли үшін маңызды болды, ол өз офицерлерінің дұрыс үлгі көрсетуі керек деп ойлады. Тич Мальтадан кеткеннен кейін жағдай өзгерді, өйткені киімнің қосалқы бөлшектерін алу мүмкін болмады. Уорбертонның киімі оның жеке басының көрінісі болды және ол көбінесе әскердің майданға арналған блузкасын киіп, иық табақтарында RAF дәрежесін көрсетті. Ол галстук емес, крават тағар еді және сирек киім киген аяқ киім тағар еді. Бұл тіпті Мальтадағы қиын күндерде де RAF «нормасына» қайшы келді. Ол Мальтаға келгеннен бастап әуешілермен ерекше, тіпті бірегей қарым-қатынас орнатуды жалғастырды. Тич ұшақ ұшқыштарын ұшақтарды жөндеуге көмектесуге шақыратын, бірақ Уорбертон одан да көп нәрсені жасады, көптеген адамдармен достық қарым-қатынас орнатты. Ол үшін ұшқыштар тең болды және олардың көбі оған адал болды. Ол Мысырға ұшқан сайын ұшқыштардан қайтып әкелгенге бірдеңесі бар ма деп сұрайтын. 1941 жылы оның жердегі экипажының бірі 20 жастағы Галифакстан келген жетекші ұшақшы (LAC) Джек Воулз болды. Уорби туралы Джек былай деді: «Ол мақтанышпен немесе күшпен сөйлемейтін, бірақ жалпы алғанда, ол ерекше адам еді». 1941 жылдың 14 сәуірінде Уорбертонның «Мэриленд» ұшағын Ju 88 деп қате қабылдап, ұшқыш офицер Иннес Вестмакотт ұшқан «Хуррикан» ұшағы шабуылдады. Уорби дөңгелектерін түсіріп, жерге қонуға мәжбүр болды. Кейіннен ол Бенгазиден Триполиге дейінгі жағалаудағы жолдың барлық 250 мильдік (402 км) ұзындығын суретке түсірді. Бұл тапсырманы орындау үшін алты рет ұшу керек деп есептелді. Уорбертон оны бір ретте орындады, әр метрді суретке түсіріп, ешқандай үзіліс болмады. Ұшу кезінде ол төрт рет жау ұшақтарымен теңізге қуылды, бірақ қуғыншыларын сүртіп тастағаннан кейін өз міндетіне оралды. Кейде Ju 88 деп қате қабылдауының да пайдасы бар еді. Сол миссияда ол Фрэнк Бастард пен Пэдди Моренмен бірге үш күн бұрын табылған Мисураттадағы жаңа осьтік әуежайға шабуыл жасады. Ол әуеге көтеріліп, қонуға рұқсат алды. Франктың айтуынша, олар әуежайдың үстінен 5 метр биіктікте ұшып, үш итальяндық бомбалаушыны отқа айналдырды. 1941 жылдың жазында Уорбертон өзінің жүйкелерімен өмір сүре бастады. Оны танымағандардың көбі оны офицерлердің арасына араласпайтын «жалғыз адам» деп санады. Бірақ оның ақшасы өте аз болды, өйткені Тичтің үгіт-насихаттары бойынша оның жалақысының көп бөлігі Ұлыбританияда жинаған қарыздарына жұмсалды. Көптеген адамдар Варбертонның жоғары офицерлерге қол жеткізуіне қызғанышпен қарады, әсіресе жаңа Әуе күштерінің Бас командирі, Әуе вице-маршалы Хью Ллойд, ол оған толық еркіндік берді. Кейбіреулер оны жауапсыз және бейхабар деп санады. Бірақ оның жоғары офицерлерге қол жеткізуі оның жұмысының құпиялылығына байланысты болды, ал оны білгендер оның қабылдаған тәуекелдері есептелгенін мойындады. 1941 жылдың қыркүйегінде Уорбертонның DFC орденіне тағы бір тақта қосылды. Ол және сержанттар Бастард пен Морен Египетке демалысқа жіберілді, 1941 жылдың 1 қазанында Мальтадан кетті. Сол кезде ол 116 операциялық миссия орындаған еді. Ол қайтып келеді. 1942 жылғы Жаңа жылды Мальтада «Бристол Бофайтер» ұшағында, сондай-ақ ұшу офицері дәрежесінде қарсы алады.
This officer has carried out numerous long distance reconnaissance flights and has taken part in eight air combats. In October, 1940, he destroyed an aircraft, and again, early in December, he shot down an enemy bomber in flames. Flying Officer Warburton has at all times displayed a fine sense of devotion to duty. Most reconnaissance aircraft, built for speed and a high ceiling, were unarmed to reduce weight. But the American Maryland, built primarily as a light bomber, had forward and rear facing guns, enabling Warburton and his crew's success in air combat. He achieved his 50th operational mission in February. His reputation of always returning with the goods was now well established, and he was often selected for special tasks, constantly varying his tactics to achieve the best results. Sometimes he flew at height, and on others extremely low. He took photographs of the Tragino viaduct near Calitri in southern Italy, the target for an experimental raid by paratroopers. Some of his photographs before and after the raid were taken from the near suicidal height of 25 feet (8 m). He located numerous enemy convoys supplying Axis forces in North Africa. Much was made of "Warby’s luck", but it was also used to protect the existence of another intelligence source: Ultra. Warburton was not always taken at his word, so heavy was the layer of secrecy, as illustrated when he reported an Italian ship by name and the harbour in which it was berthed. The RN did not accept the report. A few days later, he presented the senior service with a photograph of the ship, taken so low and at such close range its name could clearly be read. Personal appearance and dress on 69 Squadron were important to Tich Whiteley, who thought his officers should set the right example. After Tich left Malta, things changed, as it became nearly impossible to obtain replacement items of uniform. Warburton's attire became an expression of his individuality and he often wore an army battledress blouse with his RAF rank on slides on the shoulder tabs. He wore a cravat rather than a tie, and rarely wore uniform shoes. This was very much against the RAF "norm", even in those testing days in Malta. He continued to foster a special, almost unique, relationship with the airmen, which he had begun as soon as he arrived in Malta. Tich had always encouraged his aircrew to help in servicing their aircraft, but Warburton went further, befriending many. To him, the airmen were equals and, in their turn, many became devoted to him. Whenever he flew to Egypt, he invariably asked the airmen if there was anything they wanted him to bring back. One of his ground crew in 1941 was 20 year old Leading Aircraftman (LAC) Jack Vowles from Halifax. Of Warby, Jack said, "He wasn't boastful or overpowering but overall, he was a most exceptional man." On 14 April 1941, Warburton's Maryland was mistaken for a Ju 88 and attacked by a Hurricane flown by Flying Officer Innes Westmacott. Warby had to force land wheels up. Later, he photographed the entire 250 mile (402 km) length of the coast road from Benghazi to Tripoli. It was thought the task would take six sorties to complete. Warburton did it in one, with every yard photographed and no breaks in coverage. During the flight, he was chased out to sea four times by enemy fighters, but returned to his task after shaking off his pursuers. Being mistaken for a Ju 88 sometimes had its advantages. On the same mission, with Frank Bastard and Paddy Moren, he also attacked a new Axis airstrip at Misurata they had discovered three days earlier. He first joined the traffic pattern and was given a "green" to land. According to Frank, they overflew the airstrip at a height of 15 feet (5 m), leaving three Italian bombers in flames. By the summer of 1941, Warburton was living on his nerves. He was also perceived by many who did not know him as a "loner" who did not mix in the officers' mess. But he was desperately short of money, as, at Tich's instigation, much of his pay was going toward debts he had run up in the UK. Many were jealous of Warburton's access to senior officers, and in particular the new AOC, Air Vice Marshal Hugh Lloyd, who gave him free rein. Some considered him irresponsible and reckless. But his access to senior officers was because of the secret nature of his work, while those who knew him recognised the risks he took were calculated. In September 1941, Warburton was awarded a Bar to his DFC. He and Sergeants Bastard and Moren were then posted to Egypt for a rest, leaving Malta on 1 October 1941. By then, he had flown 116 operational missions. He would be back. He would see in New Year 1942 in Malta in a Bristol Beaufighter, and as a war substantive flight lieutenant.
1942 жыл
"Тынығу сапарында" Уорбидің лауазымы дереу No. 233-ші эскадрильядан, оқу бөлімінен, No. 2 Фотобарлау бөліміне (PRU) ауыстырылды. 2 PRU екі Beaufighter ұшағын алғанда, оның командирі, эскадрилья басшысы Хью МакФайл, олардың жылдамдығы мен биіктігін арттыру үшін қару-жарақтарын, зеңбіректерiн және басқа да жабдықтарын алып тастады. Қарашаның ортасында Уорбертон Криттегі операцияларға қатысты. Екі ұшақ та Мальтаға жөнелтілді. 24 сағат ішінде ол Триполи, Сицилия және Оңтүстік Италияны, бұрынғы орналасқан жерлерін қайтадан, әуе вице-маршалы Хью Ллойдтың тікелей бақылауында зерттеді. Кейін Ллойд Уорбертонды "фотобарлаудың абсолютті патшасы, Жерорта теңізінің інжуі" деп сипаттады. Ол әуе лейтенанты болып бар болғаны екі ай ғана болған еді. Екі оператор – капрал Рон Хадден және жетекші ұшақшы Норман Ширли – DFM орденімен марапатталды, олардың ұшақ экипажы еместігіне қарамастан, бұл оларды ерекшелендірді. Оның екінші "тынығу кезеңі" де біріншісінен көп ерекшеленбеді. Ескі бипланмен ұшып бара жатқанда, ұшақтың қозғалтқышы шөлде істен шықты. Уорбертон мәжбүрлі түрде қонды, содан кейін жаяу шығып кетті, сол жақ кеуде қалтасында "ұшақ етігінің" ресми емес белгісін тақты. Ұшақтармен жабдықталған 2 PRU-дың бірінші PR Spitfire ұшағымен жасаған ұшуы үлкен маңызға ие болды. Мамырдан бастап ол Грекия мен Критті, сондай-ақ көптеген грек аралдарын аралап, оларды тек қана осы ұшақтармен ұшты. Ол Роммельдің Мысырға қарай жылжуындағы жағалау жолын да жиі суретке түсірді. 11 тамызда ол PR Spitfire ұшағымен Мальтаға қайтып келді. Ол Мальта үшін өте маңызды "Педестал" операциясының ортасына келді. Келесі күні ол Тарантодағы итальяндық флотты екі жеке миссияда тексерді. Эскадрилья командирі болып тағайындалып, 69-шы эскадрильяның басқаруын алды. Жаңа ӘҚК, әуе вице-маршалы Кит Парк басшылығымен, 69-шы эскадрилья үш топқа бөлінді, әрқайсысы әртүрлі ұшақ түрлерін пайдаланды: Baltimore, Spitfire және Wellington. Уорбертон қазан айында DFC орденіне екінші табанды алды. 15 қарашада Уорбертон Тунис үстінде атып түсірілді. Одақтастар үш күн бұрын басып алған Бонаға мәжбүрлі түрде қонды. Оны 111-ші эскадрильяның жаңадан келген Spitfire ұшқыштары күтіп алды. Олардың эскадрилья командирі ұзын шашты, әсем киінген, шен-қызметін көрсетпеген, бірақ кез келген ұшқышты ерекшелендіретін ордендері бар барлаушы ұшқышына таң қалды. Гибралтарға жеткен соң, Уорбертон зақымдалмаған камера журналын алу үшін Бонаға ұшып қайту үшін Spitfire истребителін қарызға алды. Ол Лукаға қайтып бара жатқанда Ju 88 ұшағын атып түсірді. 21 қарашада келген кезде оны Лука станциясының командирі, топ капитаны Ле Мэй қарсы алды. Уорбертон кешіккені үшін кешірім сұрады. Ле Мэй оған командашы болып тағайындалғанын айтты. Ол 24 жаста болды және үш ай ғана эскадрилья командирі болып қызмет еткен еді. Уорбертон өзінің түсірілген фильмін алғашқы миссиясына шыққаннан кейін алты күннен кейін дамытуға тапсырды.
1943 жыл
1943 жылға қарай жаңа Уорбертон қалыптасты. Оның регламенттен ұзын шашы жоғалып, кем дегенде жерде, оның әсем киімі де өткеннің бір бөлігіне айналды. Ақпан айына қарай 69-шы эскадрилья өте үлкен болып, үш эскадрильяға бөлінді. PR тобы 683-ші эскадрилья болып қайта құрылды, оған ол командир болып тағайындалды. Ұзақ өтпей ол АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельттің ұлы Эллиот Рузвельтпен танысты. Эллиот Солтүстік Африкадағы АҚШ-тың барлық фоторазведка бөлімшелеріне жетекшілік етті, ол мен Уорби жақын достық қарым-қатынас орнатты. Бұл тағдырлы салдарға әкелді. Уорбертон эскадрильясына жаңа келгендердің бірі – 20 жасар канадалық Уильям Кир Карр, оны Билл деп атады. Ол Уорбертонға есеп бергенде, оны әуешілердің арасында шай ішіп отырған үйдің ішінде тапты. Карр көп ұзамай Уорбертонның басшылық қабілетін шабыттандыратын деп таныды. Ол енді Мальтадағы алғашқы күндеріндегідей жалғыз емес еді. Ол жеке өзі Пантеллерия аралын қорғауға бағытталған барлық миссияларды орындады. Кейіннен 683-ші эскадрильяның ұшқышы Кит Дэрбридж Уорбертонның жоғарыдан әуеге қарсы артиллериядан атылған жалғыз ұшқыш екенін айтты. Оның түсірген суреттері одақтас жоспарлаушыларға барлық қорғаныс орындарын анықтауға мүмкіндік берді, олар кейін аяусыз бомбалауға ұшырады. Шабуылдаушы күшті көрген соң Пантеллерия гарнизоны капитуляциялады. Уорби сонымен қатар Сицилияға одақтастардың шабуылы үшін жағажайлардың суреттерін түсірді. Ол барлық төрт миссияны 61 метр (200 фут) биіктіктен орындады. Хью О'Нил эскорт ұшағымен ұшып, Уорбертонның зениттік оқтан қорықпайтынын, керісінше, міндетін орындағанда үлкен сигаретаны тартатынын айтты. "Генерал Паттонның "операцияның сәттілігі үшін маңызды" деп бағалаған жағалаудың тік және төмен бұрышты суреттері бүкіл күш үшін ең құнды болды". Барлығын Уорбертон түсірген. Орта Шығыс аймағындағы бас қолбасшы, генерал Харольд Александр Мальтаға хабарлап, Уорбертонға жеке алғыс айтуды сұрады. Шілде айының соңында ол өзінің DSO орденіне қосымша тағы бір белгі алды. Бірақ басқалар оның өзгере бастағанын байқады. Ол әлі де эскадрилья командирінен артық ұшып, ең қауіпті миссияларды өз мойнына ала берді. Ол өзінің бағыныштыларына қатысты жауапкершілігін жақсы орындады, бірақ оған толыққанды демалысқа шығудың уақыты жеткен еді. Оның шаршап, қабаланғандығы байқалып тұрды. 10 қыркүйекте Италия флоты, оның суреттері көп рет түсірілген, Мальтаға ресми түрде капитуляциялау үшін келді. Бір аптадан кейін ол 683-ші эскадрильямен соңғы рет шеруге қатысты. Ол 1 қазан күні Мальтадан кетті, 14 ай бойы үздіксіз соғыс операцияларында эскадрильяға қолбасшылық еткен еді. Бұл өте ерекше жағдай еді. Бірақ оны демалысқа жіберген жоқ. Ол жаңадан құрылған Солтүстік Африкалық фоторазведка қанатының алғашқы командирі болды. Оның құрамына PR Spitfire ұшақтарымен жабдықталған 682 және 683 эскадрильялар, сондай-ақ PR Mosquito ұшақтарымен ұшуға арналған 60 (Оңтүстік Африка Әуе күштері) эскадрильясы кірді. Қанат Тунис жеріндегі Ла Марсада орналасқан. Ұзақ өтпей Уорбертон Пантеллерия және Сицилиядағы ерекше еңбегі үшін АҚШ-тың Ерекше ұшқыш айқасымен марапатталды, бірақ ол 1944 жылдың қаңтар айының ортасына дейін жарияланбады. 1943 жылдың 26 қарашасында Ла Марсада оның көлігін тоқтатпай кетіп қалған жүк көлігі соқты, ол ауыр жарақат алды, жамбас сүйегі сынды. Оның үш ай бойы ауруханада жатып, денесінің төменгі бөлігі гипске оралған күйде болатыны күтілді. 27 желтоқсанда, әлі де аурухана төсегінде жатқанда, ол 336-шы қанаттың қолбасшылық міндетінен босатылды.
1944 жыл
Уорби таптырмас жоспарлаушы еді. Ол әкесіне Эллиот Рузвельт басқа жұмысты бастайтынын және онымен бірге жүруге үміттене жатқанын айтты. Рузвельт 90-шы барлау қанатын (RAF тобының деңгейінде) басқарды, оның құрамында 336-шы қанат та болды. Бұл топ Италияның оңтүстігіндегі Фоггия жазығындағы Сан-Северо қаласына көшіп жатқан еді. 683-ші эскадрильядан канадалық Билл Карр Варбертонның содан кейін не істегенін былай сипаттады: төсекте жатып шаршағаннан кейін, ол терезенің арқылы шығып, көлікті "қарызға" алып, әуежайға бет түзеді. Әуежайда ол ескі достарын тауып, олар оған гипсті алып тастауға көмектесті. Ол шорт пен жейде, сондай-ақ достық эскадрилья командирінен Mark IX Spit ұшағын алып, бұрынғы эскадрильясына, қазір Италияда орналасқан, ұшып келді. Уорбертонның парашюты мен картасы болмады. Ұшақта оттегі де жоқ еді, бірақ ол 25000 фут (7620 м) биіктіктегі бұлттармен күресті. Келесі күні ол 683-ші эскадрильяның Сан-Северо қаласындағы ескі достарына барып қайтты. Біраз уақыттан кейін генерал Эйзенхауэр Эллиот Рузвельтті 90-шы қанаттың негізгі қызметкерлерімен бірге Англияға ауыстыруды сұрады, осылайша жаңа барлау қанатын құруға көмектеседі. Уорбертон да таңдаулылардың қатарында болды, бірақ ресми түрде ол әлі де "ауру" деп тізілген еді. Жаңа қанат – High Wycombe қаласындағы 8-ші армия әуе күштерінің штабында орналасқан 325-ші барлау қанаты. Оның бағынышты бөлімшелерінің бірі – Оксфорд маңындағы RAF Mount Farm әуе базасында орналасқан американдық 7-ші фотобарлау тобы (PRG) еді. 1944 жылдың 1 сәуірінде Уорби 7-ші PRG-ге RAF байланыс офицері болып тағайындалды. Америка билігі оның медициналық санаты туралы қаншалықты білгені белгісіз, өйткені ол қаңтардың соңынан бастап ақпанның басына дейін Mount Farm-да болған. Ол 1944 жылдың 12 сәуірінде таңертең Германиядағы нысаналарды суретке түсіру үшін Mount Farm-нан бірге ұшып шыққан екі Lockheed F 5B фотобарлау ұшағының (Lockheed P 38 Lightning истребительінің түрі) бірінің пилоты болды. Байланыс офицері ретінде Уорбертон ұшу операцияларына қатыспауы керек еді, және оның P 38 ұшағымен ұшуына 7-ші PRG командирі подполковник Джордж Лоусон қарсылық көрсеткенімен, Лоусонның жоғары лауазымды басшысы Эллиот Рузвельт оған рұқсат берді. Ұшақтар Мюнхеннен солтүстікке қарай шамамен 100 миль (161 км) қашықтықта бөлініп, әрқайсысы өз міндеттерін орындады; олар оңтүстікке қарай ұшу алдында қайтадан кездесуді жоспарлаған. Уорбертонды оның денесі мен ұшағының қирандылары Германияда 58 жылдан кейін табылғанға дейін ешкім көрген жоқ.
Growing tired of being bed ridden, he climbed out of the window, "borrowed" a vehicle, and made his way to the airport. There, he located some old friends who helped him cut off his cast. He borrowed shorts and a shirt, and a Mark IX Spit from a friendly squadron commander, and flew to see us of his old squadron, now located in Italy. Warburton had no parachute and no maps. The aircraft had no oxygen, yet he coped with clouds which topped out at 25000 feet (7620 m). The following day, he visited old friends on 683 Squadron at San Severo. Not long afterwards, General Eisenhower requested Elliot Roosevelt's transfer to England, along with key personnel from 90th Wing, to set up a new reconnaissance wing. Warburton was one of those chosen, although officially he was still listed as "sick". The new wing was the 325th Reconnaissance Wing based at the 8th Army Air Force HQ at High Wycombe. One of the subordinate units was the American 7th Photo Recce Group (PRG) at RAF Mount Farm near Oxford. On 1 April 1944, Warby was posted as the RAF Liaison Officer to the 7th PRG. It is unclear how much the American authorities had known of his medical category, as he had been at Mount Farm since late January or early February. He was the pilot of one of two Lockheed F 5B photo reconnaissance aircraft (a version of the Lockheed P 38 Lightning fighter) that took off together from Mount Farm on the morning of 12 April 1944 to photograph targets in Germany. Although, as a liaison officer, Warburton should not have been flying operations, and his flight in a P 38 had been opposed by 7th PRG's commander, Lieutenant Colonel George Lawson, it was approved by Lawson's superior, Elliot Roosevelt. The aircraft separated approximately 100 mile (161 km) north of Munich to carry out their respective tasks; it was planned that they would meet before heading south. Warburton would not be seen again until his body and the wreckage of his aircraft were finally unearthed in Germany, fifty eight years later.
Жеке өмір
Уорбертон 1939 жылғы 28 қазанда Эйлин Аделаида Митчеллге, Бетти деген атпен таныс, үйленді. Ол 21 жаста болды, ал әйелімен танысқанына бірнеше апта ғана болған еді. Ол 27 жаста, ажырасып кеткен, 9 жасар қызы бар еді, қызын ата-анасы тәрбиелеп отырды. Уорбертон неке туралы ата-анасына сол кезде де, кейін де айтпады, сондай-ақ, қағидаларды бұза отырып, RAF-қа хабарламады. Ол RAF-тың туысқандық ақпарат формасын өзгертпеді, онда әкесінің аты көрсетілген. Ол Торни аралының жанында бунгало жалдаса да, жаңа әйеліне көңіл бөлмеді, сирек барады, ал RAF ережелеріне сәйкес офицерлер клубында тұрды. Кейінірек миссис Уорбертон олар ешқашан бірге тұрмағанын айтты. 1940 жылдың шілдесінде ол Блэкпулда екенін естіп, ажырасуға келісу үшін ол жерге сапарлады. Олар кездесті, бірақ ажырасу туралы құжаттар берілген жоқ. Ол Уорбертонды енді ешқашан көрмеді. Уорбертон Солтүстік Коутске оралған кезде оның күрделі жеке өмірі қиын жағдайға түсті. Ол үлкен қарызға батып, офицерлік болашағы күңгірт болды. Содан кейін ол Мальтаға жіберілді. Дегенмен, RAF оның жағдайын назардан тыс қалдырмады. Мальтадағы командирі Тич Уайтли оның жалақысының бір бөлігін Ұлыбританияда тоқтатып, қарыздарын өтеуге бағыттады. Үш жылдан кейін Англияда демалыста болғанда Уорбертон Тичпен кездесіп, барлық қарыздары төленгенін ғана емес, сонымен қатар айтарлықтай қаржылық артықшылығы бар екенін білді. Ол қалған ақшаның жартысын Тичке, өзі кеткеннен кейін ашу үшін конвертке салып беруге тырысты. Тич ақшаны Уорбертонның банк шотына қайтарды. Уорбертон Кристина Ратклиффпен 1941 жылғы 24 қаңтарда Флорианада (Мальта) кездесті. Олар көп ұзамай Мальтаның "алтын жұбы" ретінде танылды. Ратклифф Мальтада қалып қойған биші және әскерлерді көңіл көтеру үшін құрылған Whizz Bangs концерттік тобының негізін қалаушы мүшесі болды. Ол RAF үшін азаматтық бақылаушы болып жұмыс істеді, кейіннен өз тобының капитаны және бақылаушының көмекшісі болды. 1943 жылы ол марапатталды. 1943 жылғы қазан айында Уорбертон Мальтадан кеткеннен кейін, ол оны ешқашан көрмеді. Ол Мальтада қалды, үйленбеді және 1988 жылы сол жерде қайтыс болды. 7-PRG-ге қолбасшылық еткен және Уорбертонның соңғы рейсіне қарсылық білдірген Джордж Лоусон: "Уорби маған Италиядағы Сан-Североға баратынын және Сардинияға бару ниеті жоқ екенін айтты. Ол Сан-Северодан Мальтаға қайтып, бұрынғы сүйіктісін көруді ойлаған болуы мүмкін". Кристинаның оқиғасы Филип Глассбороудың 2017 жылы Валлеттада көрсетілген "Страйт-стриттің жұлдызы" атты қысқа музыкалық пьесасында бейнеленген, ал ол 2018 жылы жарық көрген Пол Макдональдтың "Ласкаристің әйелдері" кітабының басты кейіпкері.