Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
977-983 жылдар аралығында құрастырылған қытай энциклопедиясы.
Chinese encyclopedia compiled between 977 and 983
Тайпин Юлан, «Императорлық оқырман» немесе «Тайпин дәуірінің оқулары» деп аударылатын бұл энциклопедия 977-983 жылдар аралығында ғалымдар тобымен құрастырылған алып қытай лейшу энциклопедиясы. Ол Сунь әулетінің императорлық сарайының тапсырысы бойынша Император Тайцзунның билік басындағы алғашқы кезеңінде жасалған. Энциклопедия 1000 томнан және 55 бөлімнен тұрады, оның құрамында шамамен 4,7 миллион қытай иероглифі бар. Оған кітаптар, поэзия, гимндер, мақал-мәтелдер, стелалар және түрлі еңбектерден алынған 2579-ға жуық түрлі құжаттардан цитаталар енгізілген. Аяқталғаннан кейін Император Тайцзун оны бір жылдың ішінде, күніне 3 томнан оқып бітірген деседі. Бұл «Сунь әулетінің төрт ұлы кітабының» бірі саналады. Тайпин Юланды құрастырушылар тобына: Тан Юэ (湯悅), Чжан Вэй (張洎), Сюй Сюань (徐鉉), Сун Бай (宋白), Сюй Ёнбин (徐用賓), Чэнь И (陳鄂), У Шу (吳淑), Шу Я (舒雅), Лю Вэньчжун (吕文仲), Руан Сидао (阮思道), Ху Мэн (扈蒙), Ли Фан (李昉) және тағы басқалар кірді. Бұл Мин және Цин дәуірінің ғалымдары Жинчудың жоғалған «Маусымдар тізімі» жазбасын қайта құру үшін пайдаланған маңызды дереккөздердің бірі.
The Taiping Yulan, translated as the Imperial Reader or Readings of the Taiping Era, is a massive Chinese leishu encyclopedia compiled by a team of scholars from 977 to 983. It was commissioned by the imperial court of the Song dynasty during the first era of the reign of Emperor Taizong. It is divided into 1,000 volumes and 55 sections, which consisted of about 4.7 million Chinese characters. It included citations from about 2,579 different kinds of documents spanning from books, poetry, odes, proverbs, steles to miscellaneous works. After its completion, the Emperor Taizong is said to have finished reading it within a year, going through 3 volumes per day. It is considered one of the Four Great Books of Song. The team who compiled the Taiping Yulan includes: Tang Yue (湯悅), Zhang Wei (張洎), Xu Xuan (徐鉉), Song Bai (宋白), Xu Yongbin (徐用賓), Chen E (陳鄂), Wu Shu (吳淑), Shu Ya (舒雅), Lü Wenzhong (吕文仲), Ruan Sidao (阮思道), Hu Meng (扈蒙), Li Fang (李昉), and others. It is one of the sources used by Ming and Qing scholars to reconstruct the lost Record of the Seasons of Jingchu.
Елеулі қолжазбалар
Тайпин Юланының осындай бір данасы Жапонияның Киото қаласындағы Тофуку-дзиде сақтаулы. 1244 жылы Энни Сун үкіметінен энциклопедияның 103 томын алып келуге рұхсат алды, ал кейін жапон монахтарының арасында тарату үшін тағы 10 том әкелінді. Қазіргі таңда оның 103 томы Ұлттық қазына деп есептеледі. 2024 жылы Мәдениет істері агенттігі мен «Йомиури Шимбун» газеті берген грант арқасында Сун дәуірінен жеткен жалғыз 1000 томдық нұсқасы – Тофуку-дзи энциклопедиясын сақтауға және қалпына келтіруге көмектеседі.
One such copy of the Taiping Yulan is held at Tōfuku ji in Kyoto, Japan. In 1244, Enni was approved by the Song government to bring back 103 volumes of the encyclopedia, and later on, an additional 10 volumes were brought in for circulation amongst Japanese monks. The 103 volumes are now classified as a National Treasure. In 2024, a grant from the Agency for Cultural Affairs and the Yomiuri Shimbun will help conserve and restore the Tōfuku ji encyclopedia, which is the only 1000 volume version to survive from the Song Dynasty.