Солнцестояние и скорбь: Судьба принцессы Сипин и императрицы Чжаоай
Consort Yao
Солтүстік Вэй әулетінің императоры Туоба Сидің әйелі, Цинь ханзадасы Яо Фуженнің тағдыры. Императрица атағын алуға тырысқан, бірақ өнерде сәтсіздікке ұшыраған патшайым.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Консорт Яо (姚夫人, жеке аты белгісіз) (420 ж. қайтыс болды), бастапқыда Циан тайпасының басқаруымен құрылған Кейінгі Цинь династиясының Сипин ханшайымы (西平公主) болған, қайтыс болғаннан кейін император Жаоай (昭哀皇后, сөзбе-сөз "қабілетті және қайғылы император") атағы берілді, Шианьбей тайпасының басқаруымен құрылған Солтүстік Вэй династиясының императоры Миньюаньның (Туоба Си) әйелі болды.
Consort Yao (姚夫人, personal name unknown) (died 420), who was initially Princess Xiping (西平公主) of the Qiang led Later Qin dynasty, posthumously honored as Empress Zhaoai (昭哀皇后, literally "the accomplished and lamentable empress"), was the wife of Emperor Mingyuan of the Xianbei led Northern Wei dynasty (Tuoba Si).
Өмірбаян
Ксипин ханшайымы Яо Синнің (Кейінгі Цин императоры Вэнхуанның) қызы болды. Оның Солтүстік Вэй императорымен некелесуі туралы келіссөздер қашан өткені белгісіз, бірақ олар 415 жылы үйленді. Ол Солтүстік Вэйдің астанасы Пинчэнге (平城, қазіргі Датоң, Шанси) келгенде, император Миньюань оны императорға лайық үлкен салтанатпен қарсы алды. Алайда, Солтүстік Вэй дәстүрі бойынша, тек өз қолымен алтын мүсінді жасауға қабілетті әйел ғана император бола алатын еді, ал ханшайым Ксипин мұны істей алмады. Сондықтан ол императорлық жар емес, тек императордың әйелі ретінде сарайда құрметтелді. Кейіннен император Миньюань оған императрица болуды ұсынды, бірақ ол бас тартты. 416 жылы Кейінгі Цин Цзинь генералы Лю Юдің шабуылына ұшырағанда, император Миньюань Кейінгі Цинді (сол кезде Консорт Яоның ағасы Яо Хунг билік еткен) құтқару үшін Лю Юдің қанатына шабуыл жасау мақсатымен әскер жіберуді қарастырды. Көптеген шенеуніктер бұл идеяны қолдады, себебі олардың некелік байланыстары болды және Лю Ю Солтүстік Вэйге де шабуыл жасауға ниеттенгеніне күдіктенді. Бірақ император Миньюань өзінің пікірін құрметтейтін Цюй Хаоның кеңесінен кейін, науқанды тоқтатты. Сары өзен маңындағы ұсақ шайқастардан басқа, Лю Юдің Кейінгі Цинге қарсы жорығы Солтүстік Вэй күштерінен кедергі көрмеді, және Кейінгі Цин 417 жылы құлады. Император Миньюань содан кейін, Кейінгі Циннің императорлық отбасы мүшелерін құтқарып, Пинчэнге жеткізген әркімге үлкен сыйлық берілетіні туралы жарлық шығарды, сондай-ақ Кейінгі Цин шенеуніктері де өздерінің иеліктерін Солтүстік Вэйге тапсырды. 420 жылы Яо консорты қайтыс болды. Оны ешқашан императрица етпегеніне өкініп, император Миньюань оны императорға лайық құрметпен жерледі, оның ішінде императорлық мөрмен де жерледі, және оны қайтыс болғаннан кейін император Жаоай деп құрметтеді.
Princess Xiping was the daughter of Yao Xing (Emperor Wenhuan of Later Qin). It is not known when exactly her marriage to the emperor of Northern Wei was negotiated, but they married in 415. When she arrived at the Northern Wei capital of Pingcheng (平城, in modern Datong, Shanxi), Emperor Mingyuan welcomed her with a great ceremony due an empress. However, Northern Wei customs dictated that only a candidate who was able to complete a golden statue with her own hands could become an empress, and Princess Xiping was unable to do so. She was therefore only made an imperial consort, not an empress, although within the palace she was treated as Emperor Mingyuan's wife and an empress. Later, Emperor Mingyuan offered to make her an empress, but she declined. In 416, as Later Qin came under attack by the Jin general, Liu Yu, Emperor Mingyuan considered dispatching troops to attack Liu Yu's flank, in order to save Later Qin (then ruled by Consort Yao's brother, Yao Hong), an idea that many of his officials supported based on the marital relationships and their nagging suspicions that Liu Yu intended to attack Northern Wei as well. But after advice from the official, Cui Hao, whose opinions Emperor Mingyuan respected, he called off the campaign, and except for minor skirmishes near the Yellow River, Liu Yu's campaign against Later Qin went unimpeded by Northern Wei forces, and Later Qin fell in 417. Emperor Mingyuan did then issue a decree that anyone who was able to rescue members of the Later Qin's imperial household and deliver them to Pingcheng would be greatly rewarded, and a number of Later Qin officials also surrendered their domains to Northern Wei. In 420, Consort Yao died. Regretting that he had never made her empress, Emperor Mingyuan buried her with honors due an empress, including a burial with an empress' seal, and posthumously honored her as Empress Zhaoai.