Кіріспе

Тинтегльдің өлімі — бельгиялық драматург Морис Метерлинктің 1894 жылғы пьесасы. Бұл Метерлинктің қуыршақтарға арналған соңғы туындысы болды. Метерлинктің бұрынғы бірнеше шығармаларын қолдаған театр режиссері Орелиен Лугне-Поға пьеса арналған.

Премьера

Бұл пьеса 1905 жылы Мәскеу өнер театрының театр студиясында сәтті сахналады. Бұл қойылымды Всеволод Мейерхольд режиссерлік етті, ал Николай Сапунов пен Сергей Судейкин декорацияларын жасады. Қойылымда реалистік емес көріністер, қозғалыс орнына жоспарланған тұғырлар мен поздар басым болды. Кейін сол жылы, 28 желтоқсанда бұл пьеса Париждегі Матурин театрында Жан Нугестің музыкасымен қойылды, бас рөлде Мэм Георжетта Лебланк ойнады, ол сонымен қатар Матерниктің көп жылдық серігі болған.

Қысқаша мазмұны

Қызметшілері мен халқының үстінен толық билікке ие патшайым Тинтайлздің отбасының көп бөлігін өлтірді. Игрен мен Белланжер оны қорғауға тырысады, бірақ патшайымның қызметшілері оны тұтқынға алып, сарайына жеткізеді. Игрейн оларды сарай есігіне дейін қуа жетеді. Тинтайлз есіктің ар жағынан көмекке шақырып ұрысады, бірақ Игрейн есікті аша алмайды, ал патшайым оны өлтіреді.

Тақырыптар

Артур Шопенгауэрдің жақын оқырманы Меттерлинк адамның тағдыр күштеріне қарсы әлсіз екеніне сенді. Кез келген актердің дене бітісі мен мінез-құлқының шектеулілігіне байланысты пьесаларының символдық кейіпкерлерін толық бейнелей алмайтынына сене отырып, Меттерлинк марионеткалардың керемет балама екеніне келді. Жіптермен басқарылатын марионеткалар тағдырдың адам басына толық билік етуінің көрнекті бейнесі болып табылады. Матерлинк өлімді әйел (Патшайым) бейнесінде көрсеткені бұл алғашқы рет еді, бұрын ол оны ер адам немесе түсініксіз күш ретінде бейнелеген. Сонымен қатар, Матерлинк шығармашылығындағы жаңа кезеңді белгілеп, алғаш рет кейіпкерінің тағдырға пассивті немесе әлсіз бойұсынғаннан гөрі, белсенді түрде қарсы күресуін көрсетті. Үш жыл бұрын Бохуслав Мартину осы пьесаға арналған оркестрлік шығарма жазған, бірақ ол орындалуға қолайсыз деп есептелді. Ағылшын дирижері Лоуренс Коллингвуд пьеса негізінде опера жазды, ол 1950 жылдың сәуір айында Лондонда тұңғыш рет қойылды. Морис Меттерлинктың марионеткаға арналған үш кішкентай пьесасы – «Ла Морт де Тинтагиль», «Интерьер» және «Алладин е Паломидтер» Бенджамин Аттахирдің «Le Silence des ombres» атты операсына айналдырылды, ол 2019 жылдың қыркүйек айында Брюссельдегі «Ла Моне» театрында тұңғыш рет көрсетілді.