Кіріспе

Джон Мэдденнің 1997 жылғы фильмі

«Миссис Браун» (сонымен қатар кинотеатрларда «Его Величество, Миссис Браун» деп те шығарылды) – 1997 жылғы британдық драмалық фильм. Басты рөлдерде Джуди Денч, Билли Коннолли, Джеффри Палмер, Энтони Шер және Жерард Батлер (оны кинодағы тұңғыш дебюттік рөлі) ойнаған. Сценарийін Джереми Брок жазды, режиссерлігін Джон Мэдден жүзеге асырды. Фильмді BBC және Ecosse Films бірлесіп түсірді, оны BBC One және WGBH Masterpiece Theatre арналарында көрсетуді жоспарлады. Бірақ, Miramax компаниясы оны сатып алып, күтпеген сәттілікке қол жеткізді, бүкіл әлем бойынша 13 миллион доллардан астам табыс тапты. Фильм 1997 жылғы Канн кинофестивалінде «Un Certain Regard» бөлімінде көрсетілді және 1997 жылдың 5 қыркүйегінде Ұлыбританияда кең экрандарға шықты. Джуди Денч «Алтын глобус» сыйлығын «Драмалық фильмдегі үздік әйел рөлі» және BAFTA сыйлығын «Басты рөлдегі үздік әйел актер» номинацияларында жеңіп алды. Сонымен қатар, ол «Оскар» сыйлығына «Үздік әйел актер» және «Экран актерлерінің гильдиясы» сыйлығына «Басты рөлдегі үздік әйел актерлік шеберлігі» номинацияларында ұсынылды, бірақ екі сыйлықты да Хелен Хант «As Good as It Gets» фильміндегі рөлі үшін жеңіп алды.

Сюжет

Фильмде жаңадан жесір қалған Виктория патшайымы мен оның шотландтық қызметшісі Джон Браун арасындағы қарым-қатынас, сондай-ақ Браунның қайтыс болған күйеуінің сенімді адамы болғандығы көрсетіледі. Браун Викторияның күйеуі, Альберт ханзадаға қызмет еткен; Викторияның үй іші Браунның 1861 жылы ханзада қайтыс болғаннан бері аза тұтып жүрген патшайымға көмектесе алады деп ойлады. 1863 жылы, көп жылдар бойы оқшауланғаннан кейін, королеваны қоғамдық өмірге қайта оралуға итермелеу үшін Браунды сарайға шақырады. Бұл жоспар Викторияның бас хатшысы сэр Генри Понсонби, Уэльс принці және Корольдік отбасының басқа мүшелеріне толыққанды ұнамайды; азаматтар, баспасөз және саясаткерлер Браунның Викторияға тигізер ықпалынан наразы болады. Браун сарай әдептеріне немқұрайлы қарап, әсіресе патшайымды "әйел" деп атап, көп еркіндік танытады. Ол сондай-ақ королеваның күнделікті істерін тез бақылауға алады, бұл оның және Корольдік отбасы мен қызметшілердің арасындағы шиеленісті күшейтеді. Сол кезде және фильмде қолданылған "Миссис Браун" деген лақап аты олардың арасындағы дұрыс емес, тіпті жыныстық қатынас болуы мүмкін екенін білдіреді. Фильмде Виктория мен Браунның жыныстық қатынаста болғаны және тіпті жасырын түрде үйленгені туралы күдіктер туралы тікелей айтылмайды, бірақ сатирикалық журналдың карикатуралары Парламентте таралғандай көрсетіледі (бір карикатурада бос тақ көрсетіледі, ал скипетр таққа қойылмайды). Викторияның оқшаулануы, әсіресе Шотландиядағы Балморал сарайында (бұны Браун бастапқыда қолдаған), оның танымалдылығының төмендеуіне және республикалық көзқарастардың күшеюіне әкеледі. Премьер-министр Бенджамин Дизраэлидің Парламенттегі билігі әлсірейді және елде монархияға қарсы сезімдердің күшеюінен қауіптеніледі. Ол Браунды Викторияға ықпалын пайдаланып, оны қоғамдық міндеттерін орындауға, әсіресе Парламент ашылуындағы тақтан сөйлеуге көндіруге шақырады. Браун бұған қарсы тұрады, себебі Викторияның бұл әрекетін өзіне жасалған сатқындық деп қабылдауы мүмкін деп қорқады. Ол оны Лондонға оралып, қоғамдық міндеттерін орындауға шақырғанда, дау туындайды. Браунның сатқындық жасағанын сезінген Виктория ашуланады. Браун оны тағы да "әйел" деп атағанда, ол оны қатал сөздермен айыптайды. Бөлмеден шығып, ол Понсонби мен оның дәрігері доктор Дженнерге жүгінеді, олар оның қажеттіліктерін қанағаттандыруын сұрайды, бұл Браунның ықпалын азайтады. Олардың қарым-қатынасы бұрынғысынан өзгеше болады. Викторияның қоғамдық өмірге оралуы оның танымалдылығын жаңартып, монархияға қолдаудың артуына әкеледі. Браун 1883 жылы қайтыс болғанға дейін Викторияға қызмет ете береді. Соңғы жылдары оның міндеттері қауіпсіздік қызметінің басшысы болып шектеледі. Сарай қызметкерлері Браунның догматикалық әдістерінен шаршап, оның қауіпсіздік шараларын параноиялық ойлар деп мазақтайды. Соңында, қоғамдық шара кезінде, қарулы кісі көпшіліктің арасынан секіріп, Корольдік отбасыға қарай беттейді. Браун бұл қастандық әрекетін табысты болдырмайды. Келесі күні кешкі ас дастарқанында Уэльс принці оқиғаны қайталайды, Браунды қастандық туралы ескерткенімді мақтанышпен айтады. Виктория ұлының мақтануын көріп, оның орнына Браунға "Батылдық үшін" арнайы медаль, "Қызмет еткенге құрмет" медалі табысталатынын жариялайды. Көп жылдар өткен соң, Браун түнде орманды қуып жеткен белгісіз біреуден кейін пневмонияға шалдығады. Оның ауруын естіген Виктория оның бөлмесіне барады және ескі досын соншалықты ауыр халде көргеніне қатты шошып, соңғы жылдары оған жеткілікті көңіл бөлмегенін мойындайды, ал пневмония Браун үшін өлімге әкеледі. Браун қызмет еткен жылдары күнделік жүргізген, ол қайтыс болғаннан кейін Понсонби мен Дженнер оның мазмұнын талқылап, оны ешкімге көрсетпеу керектігін айтады. Фильмнің соңғы кадрында "Джон Браунның күнделігі ешқашан табылған жоқ" деп жазылған. Дженнер сондай-ақ Уэльс принці фильмнің басындағы сахны еске түсіріп, патшайымның сүйікті Браунның бюстін сарай қабырғасынан лақтырып жібергенін айтады.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмге қатысты мақұлдау көрсеткіші 92%, 50 рецензия негізінде, ал орташа бағасы 7.3/10. Сайттың сын тұжырымы: "Тамаша актерлік шеберлік, актерлер арасындағы үйлесім және өткір, ойлы сценарийдің арқасында, "Миссис Браун" сирек зерттелген тарихи қарым-қатынастың терең және қызықты, бірақ толыққанды фактілерге сәйкес келмейтін суретін ұсынады". Metacritic, тағы бір рецензия жинақтағыш, 22 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкала бойынша 71 балдық орташа есеп берді, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт: "Бұл жыныстық немесе тіпті романтикалық махаббат туралы емес, қиындық пен қызығушылыққа негізделген махаббат туралы" деді. Ол Джуди Денчті "тамаша" деп сипаттады, ал Коннолли "көптеген стендап комиктеріне тән резерв пен өзіне сенімділікке ие" деді. Ұлыбританияда фильм 1997 жылдың 5 қыркүйегінде 149 экранда көрсетілді және алғашқыда көңіл көншітпейтін 228 469 фунт стерлинг жинады, бірақ кейін жақсарып, 2 542 212 фунт стерлинг (4 миллион доллар) таба алды.

Марапаттар мен ұсыныстар

Сыйлық санаты бойынша номинант(тар) Нәтиже Сілтеме. «Оскар» сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Джуди Денч Үздік грим Лиза Уэсткотт, Вероника Бребнер және Беверли Бинда Британдық кино академиясының сыйлығы Үздік фильм Сара Кертис Үздік британдық фильм Басты рөлдегі үздік актер Билли Коннолли Басты рөлдегі үздік әйел ойыншысы Джуди Денч Түпнұсқа сценарий бойынша үздік жазушы Жереми Брок Үздік костюм дизайны Дейрдре Клэнси Үздік грим/шаш Лиза Уэсткотт Үздік өндіріс дизайны Мартин Чайлдс Британдық кино академиясы Шотландия сыйлығы Үздік толық метражды фильм Сара Кертис, Джон Мэдден және Жереми Брок Фильмдегі үздік актер Билли Коннолли Фильмдегі үздік әйел ойыншысы Джуди Денч Чикаго фильм сыншылары қауымдастығының сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Chlotrudis сыйлығы Үздік қосалқы рөлдегі актер Энтони Шер Evening Standard британдық кино сыйлығы Үздік сценарий Жереми Брок Питер Селлерс комедиясы үшін сыйлық Энтони Шер «Алтын глобус» сыйлығы Драмалық фильмдегі үздік әйел ойыншысы Джуди Денч «Алтын катушка» сыйлығы Шетелдік фильмдегі үздік дыбыс монтаждау Лондон фильм сыншылары тобының сыйлығы Жылдың британдық әйел ойыншысы Джуди Денч Мар-дель-Плата халықаралық кинофестивалі Үздік фильм (Халықаралық бәйге) Джон Мэдден Арнайы қазылар алқасы сыйлығы Ұлттық фильм сыншылары қауымдастығының сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Джуди Денч 3-орын Жаңа Йорк фильм сыншылары тобының сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Online Film & Television Association сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Үздік драма әйел ойыншысы Online Film Critics Society сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Satellite сыйлығы Драмалық фильмдегі үздік әйел ойыншысы Драмалық фильмдегі үздік қосалқы рөлдегі актер Билли Коннолли Түпнұсқа сценарий бойынша үздік жазушы Жереми Брок Үздік костюм дизайны Дейрдре Клэнси Screen Actors Guild сыйлығы Басты рөлдегі әйел ойыншысының ең көрнекті өнері Джуди Денч Қосалқы рөлдегі ер адам ойыншысының ең көрнекті өнері Билли Коннолли SESC кинофестивалі Үздік шетелдік әйел ойыншысы Джуди Денч Техас фильм сыншылары қауымдастығының сыйлығы Үздік әйел ойыншысы Оңтүстік-Шығыс фильм сыншылары қауымдастығының сыйлығы Үздік әйел ойыншысы.