Этимология

Цахкадзор армян тілінде сөзбе-сөз "гүлдер алқабы" немесе "гүлдер шатқалы" дегенді білдіреді. Цахкадзор атауы қаланың батысында орналасқан, жақын маңдағы Цахкуняц тауларының атынан алынған. Алғашқыда ол Цахкоцадзор деп аталған, кейіннен Цахкуняц Дзор (Ծաղկունեաց ձոր) деп аталды, бұл Цахкадзормен бірдей мағынаны білдіреді. Орта ғасырларда бұл елді мекен 11-13 ғасырларда салынған Кехарис монастырының құрметіне Кехаруйк (Կեչառոյք) немесе Кехарис (Կեչառիս) деп те аталды. Кейіннен, 16 ғасырдан бастап, елді мекен Дарачичак деп аталды, бұл Цахкадзордың түркі тіліне аудармасы. 1947 жылы оның атауы Цахкадзор болып өзгертілді. 1827 жылдың 8 қазанында Цахкадзор маңында күшті жер сілкінісі болды, нәтижесінде елді мекендегі шіркеулер қирады және Солтүстік-Шығыс Арменияның аудандарына әсер етті. Цахкадзор 1827-1828 жылдарға дейін парсы билігінде болды, содан кейін 1826-1828 жылдардағы орыс-парсы соғысының нәтижесінде және Түркменчай шартының қабылдануымен Шығыс Армения Ресей империясына берілді. Ресей билігі кезінде ол жазғы курорт ретінде өз қызметін жалғастырды. Еревандағы көптеген мемлекеттік мекемелер әр жазда уақытша Цахкадзорға көшірілді. Ресеймен болған әскери қақтығыс кезінде сақтық шарасы ретінде Грузия Республикасынан Цахкадзорға.

География

Цахкадзор провинциялық астана Һразданның солтүстік-батысында және астана Ереванның солтүстік-шығысында орналасқан. Цахкадзордың батысынан Цахкуняц таулары, ал шығысынан Һраздан қаласы қоршап тұрады. Цахкадзордағы жаздардың ауа райы қоңыл, ал қыстары суық және қарлы болады.

Көлік

Цахкадзорға оңтүстік-шығыстан H 5 тас жолы және солтүстік-батыстан H 28 тас жолы арқылы қол жеткізуге болады. H 29 тас жолы қала Граздан арқылы Гегаркуник және солтүстік-шығыс Армениямен байланыстырады. Граздан қаласынан Цахкадзорға қоғамдық көлікпен баруға болады.

Экономика және туризм

Цахкадзорда туризм инфрақұрылымы жоғары деңгейде дамыған, көптеген сәнді қонақ үйлер, курорттар мен ойын-сауық орындары бар. Көтерілгіштерден басқа, курорт шаңғы мен сноуборд жалдауға, сондай-ақ шаңғы үйретушілеріне қызмет көрсетеді. Цахкадзордағы шаңғы маусымы әдетте желтоқсан ортасында басталып, наурыз айына дейін созылады, ал ең биік беткейлерде сәуір айында да шаңғы тебуге болады. Армениядағы қалалардың арасында қонақ үйлер саны бойынша Цахкадзор екінші орында, ал бірінші орында Ереван тұр. Жақында жазғы және қысқы маусымдарда қалаға қызмет көрсету үшін көптеген сәнді қонақ үйлер мен курорттар ашылды, олардың ішінде Marriott Tsaghkadzor қонақ үйі, Multi Rest House қонақ үйі, Golden Palace Resort and Spa, Ararat Resort Tsaghkadzor, Best Western Alva қонақ үйі мен Spa және Tsaghkadzor General Sports Complex қонақ үйі бар. Цахкадзор Арменияның үш қаласының бірі, онда қала шегінде казинолар мен құмар ойындарына рұқсат берілген (Жермук және Севан қалаларымен бірге). Қаланың Golden Palace Senator және Senator Royale казинолары Армениядағы ең танымал казинолардың қатарында.

Білім

Қала тұрғындарының саны азайғандықтан, қазіргі уақытта Цахкадзорда 1 мемлекеттік білім беру мектебі бар. Ереван мемлекеттік университетінің Цахкадзорда қонақ үйі бар.

Спорт

Цахкадзор – Арменияның маңызды спорт орталығы. Цахкадзор Олимпиадалық спорт кешені 1967 жылы Олимпиада чемпионы Хрант Шахинянның күш-жігерімен ашылды, оның мақсаты – 1968 жылғы Мексика қаласындағы жазғы Олимпиада ойындарына кеңес спортшыларын дайындау болды. 2008 жылы толығымен жаңартылып қайта ашылған бұл кешен Оңтүстік Кавказдағы ең жабдықталған жаттығу орталықтарының бірі саналады, оның жаңартылған қонақ үйі мен санаторийі бар. 1986 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Цахкадзор шаңғы курорты Армениядағы қысқы спорттың орталығы болып табылады. Цахкадзордағы шаңғы маусымы әдетте желтоқсанның ортасында басталып, наурыз айына дейін созылады, ал ең биік беткейлерде сәуір айында да шаңғы тебуге болады. Цахкадзор 2015 жылдың 18-29 сәуірі аралығында ФИДЕ командалық шахмат чемпионатының өтетін орны болды. Олимпиада кешенінде жыл сайын жазда "Үздік спорттық отбасы" атты жарыс ұйымдастырылады.