Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бала — 1976 жылы Сатьяжит Рэйдің түсірген деректі фильмі. Фильмді Ұлттық сахналық өнер орталығы мен Тамил Наду үкіметі бірлесіп жасаған. 33 минуттық деректі фильмде Баласарасвати, «Бала» деп лақап аталған Бхаратанатьям бишісінің өмірі мен шығармалары баяндалады. Рэй 1935 жылы, оның 17 жасында, «Калькутта» деп аталатын Калькутта қаласында Баласарасватинің өнерін тамашалаған. Рэй 1966 жылы Баланың өнерінің шарықталу кезеңінде фильм түсіруді жоспарлаған, алайда түсірілім 1976 жылға дейін бастала алмады. Балаға жиі «революциялық Бхаратанатьям бишісі» деген ат берілсе де, оның өнерін болашақ ұрпақтарға архив ретінде сақтап қалу маңызды болды. Рэй деректі фильмнің түсірілімін кешіктіру туралы: «Баланың 58 жасында түсірілгені, түсірілмегеннен жақсы» деген пікірін білдірген. Фильмнің сценарийі Рэйдің ұлы Сандип Рэй мен Рей қоғамының бұрынғы бас директоры Адитинат Саркар құрастырған «Original English Film Scripts Satyajit Ray» кітабына енгізілген, сондай-ақ кітапта Рэйдің басқа фильмдерінің түпнұсқа сценарийлері де бар.
Bala is a 1976 documentary film made by Satyajit Ray, about a Bharatanatyam dancer, Balasaraswati, fondly known as "Bala". The film was jointly produced by National Centre for the Performing Arts and Government of Tamil Nadu. The thirty three minute documentary features the life and some of the works by Balasaraswati in the form of narration and dance, starring herself. At the age of fourteen, Ray had seen a performance of Balasaraswati in Kolkata, then known as "Calcutta", in 1935, when she was seventeen years old. Ray had initially planned to make a film on Bala in 1966, when she was in her prime, however he could not start filming until 1976. Though Bala was often called "a revolutionary Bharatanatyam dancer", to document her art for future generations with the "main value as archival". Ray is reported to have said about the delayed filming of the documentary that "Bala filmed at 58 was better than Bala not being filmed at all." The film's script was included in a book named Original English Film Scripts Satyajit Ray, put together by Ray's son Sandip Ray along with an ex CEO of Ray Society, Aditinath Sarkar, which also included original scripts of Ray's other films.
Өмірбаян
Танжоре Баласарасвати, Баласарасвати немесе Бала деп сыйлы тұтылатын ол, 1918 жылдың 13 мамырында Ченнаида, сол кезде Мадрас деп аталған қалада дүниеге келді. Оның отбасынан жеті буын би және музыкамен айналысып келген. Бала бес жасында Наттуванар Кандаппа Пиллайдан Бхаратанатиямды оқуға кірісіп, 1925 жылы жеті жасында Камакси Амман ғибадатханасында, Канчипурам қаласында алғашқы биін орындады. Оның анасы Жайаммал әнші болған, Баланың музыкалық білімін дамытуға көмектесіп, би концерттерінде оған сүйемелдеген. Бала ағалары, мридангамшы Т. Ранганатхан және флейташы Т. Висванатанмен бірге әлемдік сахналарда өнер көрсетуді жалғастырды. Бала және оның танымал замандасы Рукмини Деви Арундале жиі Бхаратанатиям биінің революциялық шебері деп аталады. 1977 жылы Үндістан үкіметінің екінші жоғары наградасы – «Падма Вибхушан» орденімен марапатталды. Бала 1984 жылдың 9 ақпанында 65 жасында қайтыс болды.
Tanjore Balasaraswati, fondly known as Balasaraswati or Bala, was born on 13 May 1918 in Chennai, then known as Madras. Seven earlier generations of her family worked predominantly in dance and music, Bala started her Bharatanatyam training at the age of five, under Nattuvanar Kandappa Pillai and made her dancing debut in 1925, at the age of seven, at Kancheepuram at the Kamakshi Amman Temple. Her mother, Jayammal was a singer who encouraged Bala's musical training and was her accompanist in the dance concerts. Bala continued to do stage performance around the world along with her brothers, Mridangam player T. Ranganathan and flautist T. Viswanathan. Bala and her famous contemporary Rukmini Devi Arundale are often called as revolutionary Bharatanatyam dancers. She was awarded the second highest civilian honour given by the Government of India, the Padma Vibhushan, in 1977. Bala died on 9 February 1984, at the age of 65.
Қысқаша мазмұны
Фильм Бхаратанатьямның пайда болуынан бастап таныстырумен басталады. Сондай-ақ, ол Мудра деп аталатын әртүрлі қол қимылдарын түсіндіреді және Бала олардың біреуін, "Майура Мудра" ("Құмай Мудра") көрсетеді. Сатьяжит Рейдің баяндауы бойынша фильмде Баланың әулеті және оның 1925 жылы жеті жасында Канчипурамдағы Камакси Амман ғибадатханасындағы алғашқы өнер көрсеткені сипатталады. Санскрит тіліндегі белгілі ғалым және музыка зерттеушісі Баланың би стилін түсіндіреді, ал үнді бишісі Удай Шанкар Баламен болған қарым-қатынасы туралы айтады. Фильмде Баланың ең танымал қойылымдарының бірі – "Кришна Ни Бегане Бааро" мұхит фонында көрсетіледі. Бала 1963 жылы "Эдинбург өнер фестивалінде" халықаралық деңгейде танымал болды, онда ситарда ойнайтын Рави Шанкар, классикалық әнші М.С. Суббулакшми және сародта ойнайтын Әли Акбар Хан сияқты басқа да үнді суретшілері өнер көрсетті. Ол фестивальде сегіз жеке концерт өткізді. Фильмде оның ағалары, мридангамда ойнайтын Т. Ранганатхан және флейташы Т. Висванатан, сондай-ақ оның жалғыз қызы Лакшми Найт, ол да Бхаратанатьям бишісі, бірге күнделікті өмірі көрсетіледі. Фильмнің соңғы бөлімінде Баланың карнатик музыкасына негізделген пада варнамды жеке орындауы көрсетіледі, ол "рагамаалика" (рагалар гүлшоғыры) деп аталады. Бұл қойылымда Бала жеті жасындағы дебюттік өнер көрсеткенде киген аяқ-қолға байланған тоқалдарды пайдаланады.
The film begins with the introduction of Bharatanatyam since its inception. It also explains the various hand gestures, known as Mudra and Bala demonstrates one of them, "Mayura Mudra" ("Peacock Mudra"). Narrated by Satyajit Ray, the film describes Bala's lineage and her debut performance in 1925, at the age of seven, at Kancheepuram at the Kamakshi Amman Temple. A noted Sanskrit scholar and musicologist explains Bala's dancing style and an Indian dancer, Uday Shankar talks of his association with Bala. The film then showcases Bala's "one of the most acclaimed" performance Krishna Ni Begane Baaro in the background of the ocean. It mentions that Bala got international acclaim through "The Festival of Arts, Edinburgh" in 1963, where other Indian artists also performed like Sitar player Ravi Shankar, classical vocalist M. S. Subbulakshmi and Sarod player Ali Akbar Khan. She performed eight solo recitals at the festival. The film showcases her daily routine with her brothers, Mridangam player T. Ranganathan and flautist T. Viswanathan, and her only daughter Lakshmi Knight, also a Bharatanatyam dancer. The final segment of the film showcases Bala's solo performance of a pada varnam, which is based on Carnatic music, known as "raagamaalika" (garland of ragas). For this performance, Bala uses the same pair of anklets she had used for her debut performance at the age of seven.
Музыка
К. Рамаях (Наттуванар)
М. С. Рамадас (Вокал)
Т. Вишванатан (Флейта)
Т. Р. Мурти (Флейта)
В. Тягараджан (Скрипка)
Т. Куппусвами (Мридангам)
Т. Жанардан (Тамбура)
Т. Ранганатхан (Мридангам)
K. Ramaiah (Nattuvanar)
M. S. Ramadas (Vocal)
T. Viswanathan (Flute)
T. R. Murthy (Flute)
V. Tyagarajan (Violin)
T. Kuppuswamy (Mridangam)
T. Janardan (Tambura)
T. Ranganathan (Mridangam)
Қалпына келтіру
1992 жылы Сатьяжит Рай өмірі бойындағы жетістіктері үшін Кино өнері мен ғылымы академиясының құрметті сыйлығымен марапатталғаннан кейін, академияның киноархиві – негізінен «фильмдерді сақтау, қалпына келтіру, құжаттау, көрсету және зерттеу» мақсатымен жұмыс істейтін академияның бөлімшесі – Рай фильмдерін қалпына келтіру және сақтау жөніндегі бастаманы қолға алды. Йозеф Линднер сақтау жөніндегі офицер болып тағайындалды және 2010 жылдың қазанына қарай академия 19 фильмді табысты қалпына келтірді. Дегенмен, «Бала» фильмінің негативі табылған жоқ болғандықтан, академия оны әлі қалпына келтіре алмады.
After the Academy of Motion Picture Arts and Sciences awarded Satyajit Ray an honorary Academy Award in 1992 for his lifetime achievements, the Academy Film Archive, part of the Academy Foundation which mainly works with the objectives as "preservation, restoration, documentation, exhibition and study of motion pictures", took an initiative to restore and preserve Ray's films. Josef Lindner was appointed as a preservation officer and as of October 2010 the Academy has successfully restored 19 titles. However, the Academy could not restore Bala yet as the negative of the film was not found.