Кіріспе

А'али (عالي) – Бахрейннің солтүстігіндегі ірі қала. Ол Солтүстік облысының құрамына кіреді, бірақ 2001 жылдан 2014 жылға дейін Орталық облысқа қарады. А'али ежелгі зират қабірлерімен, әсіресе қала орталығындағы бірнеше аса ірі қабірлермен әйгілі. Сонымен қатар, А'али бүкіл қала бойынша түрлі шеберлер мен дүкендерде көруге және сатып алуға болатын дәстүрлі қолмен жасалған керамикасымен де танымал.

Дилмун дәуірі

Көнулер Дилмун дәуіріне (б.з.б. 3200 – б.з.б. 330) жатады. 1889 жылдың ақпан айында британдық саяхатшы Дж. Теодор Бент және оның әйелі Мейбел осы көнулердің кейбірін зерттеді. Кейін бұл жерді 20 ғасыр бойы көптеген шетелдік археологиялық топтар қазып зерттеді. Британдық археолог Эрнест Маккей маңызды артефактілерді қазып шығарды, олар қазір Лондонның Британ мұражайында сақтаулы. Олардың арасында 2000 және 1500 жылдар аралығында жасалған, дене пішіні әдемі қисық жалаңаш әйелдің ерекше мүсіні бар. Сыртқы қабырғамен қоршалған, жаңа және сирек кездесетін көнудің табылуы археологтарды осындай көнулер әлеуметтік элита үшін арнайы салынғанына, яғни ерте Дилмун мәдениетінде таптық жүйе болғанына сендірді.

20 ғасыр

Дж. Г. Лоримердің 1908 жылғы "Парсы шығаңының газеттері" еңбегінде Аали Манама бекінісінен оңтүстік-батысқа қарай 9,6 км жерде орналасқан үлкен ауыл болған. Қала 200 үйден тұратын, негізінен қыш жасаушылар мен құрма өсірушілер болған бахарна халқымен қоныстанған. Ауылда шамамен 8 250 құрма ағашы және 35 есек пен 10 бас ірі қара мал болған. Лоример сонымен қатар бұл ауылда аралдағы ең ірі обалар орналасқандығын айтады.

География

Аали Бахрейн аралының ортасында (ал-Авал аралы), Иса қаласынан оңтүстікке және Риффадан солтүстікке қарай орналасқан. Оның атауы (арабша: عالي) ағылшын тілінде "high" деп аударылады және қаланың теңіз деңгейінен жоғары орналасуын көрсетеді. Ол астана Манамадан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 15 км (9,3 миль) қашықтықта жатыр.

Дау

Бахрейн саясатында осы үйінділер қырқыс дау тудырды. 2008 жылдың шілдесінде орталық облыстың әкімшілік кеңесінің төрағасы, жақын жердегі қиылыс салу үшін 62 көне қорымдық үйіндіні бұзуды ұсынды. 2009 жылы осы үйінділердің және Аали тарихына арналған мұражай салынатыны жарияланды.