Вашингтон против Глюксберга: АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі және өз-өліміне көмек көрсету мәселесі
Washington v. Glucksberg
АҚШ Жоғарғы Сотының Washington v. Glucksberg ісі (1997) көмектесілген өлімге конституциялық құқық жоқ екенін анықтады. Қарсы пікірлер мен сот шешімі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вашингтон Глюксбергке қарсы, 521 U. S. 702 (1997) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі болды, ол АҚШ-та көмек көрсетілген өзін-өзі өлтіру құқығының Конституцияның Тиісті процеске қатысты тарабымен қорғалмайтынын бірауыздан анықтады. Кейбір заң мамандары бұл істің дұрыс шешілмегенін айтады, себебі ол көмек көрсетілген өлім мәселесін "жеке өмірге құқықтың маңызды бөлігі" ретінде мойындамады, демек, Соттың рационалды негіздегі қарастырудың орнына қатаң тексеруді қолдануы тиіс еді.
Washington v. Glucksberg, 521 U. S. 702 (1997), was a landmark decision of the U. S. Supreme Court, which unanimously held that a right to assisted suicide in the United States was not protected by the Due Process Clause. Some legal experts have argued that this case was incorrectly decided stating that it failed to recognize the issue of assisted death as a "fundamental aspect of the right to privacy" and therefore, the Court should have used strict scrutiny rather than rational basis review.
Өмірбаян
Гарольд Глюксберг, дәрігер, тағы төрт дәрігер, үш өлімге қамыққан науқас және Compassion in Dying коммерциялық емес ұйымы 1979 жылғы Табиғи өлім туралы заңда Вашингтон штатының өз-өзіне қол жұмсауға тыйым салғандығына шағымданып сотқа жүгінді. Олар өз-өзіне қол жұмсау АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің Әділетті сот ісі туралы ережесімен қорғалатын бостандық құқығы екенін мәлімдеді. 1994 жылдың 3 мамырында АҚШ округтік сотының судьясы Барбара Джейкобс Ротштейн Глюксбергтің пайдасына шешім шығарды. 1995 жылдың 9 наурызында АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округі судья Джон Т. Нунан мен Диармуид О'Сканлейннің қолдауымен бұл шешімді жойды. Істі қайта қарағаннан кейін 1996 жылдың 28 мамырында 9-шы округ бұрынғы шешімді өзгертіп, судья Стивен Рейнхардттің пікірі бойынша округтік соттың шешімін бекітті. Вашингтон штатының бас прокуроры Кристин Грегуар Жоғарғы Сотқа кассациялық шағым беру туралы өтініш берді, ол қабылданды. Бұл іс 1997 жылдың 8 қаңтарында Жоғарғы Сотта қарастырылды. АҚШ Бас прокурорының міндетін атқарушы Уолтер Э. Деллинджер III, amicus curiae ретінде сөз сөйлеп, шешімді өзгертуге шақырды. Көтерілген мәселе – Әділетті сот ісі туралы ереже өз-өзіне қол жұмсау және басқа біреудің көмегімен өлтіру құқығын қамти ма екені болды.
Harold Glucksberg, a physician, four other physicians, three terminally ill patients, and the non profit organization Compassion in Dying challenged Washington's ban against assisted suicide in the Natural Death Act of 1979. They claimed that assisted suicide was a liberty interest protected by the Due Process Clause of the Fourteenth Amendment to the United States Constitution. On May 3, 1994, US District Court Judge Barbara Jacobs Rothstein ruled in favor of Glucksberg. On March 9, 1995, the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit reversed, with Judge John T. Noonan Jr. joined by Diarmuid O'Scannlain. After rehearing the case en banc, the Ninth Circuit on May 28, 1996, reversed the earlier panel and affirmed the District Court's decision, in an opinion by Judge Stephen Reinhardt. Washington Attorney General Christine Gregoire petitioned the Supreme Court for a writ of certiorari, which was granted. The case was argued before the Supreme Court on January 8, 1997. Walter E. Dellinger III, the acting Solicitor General of the United States, appeared as an amicus curiae, urging reversal. The question presented was whether the protection of the Due Process Clause included a right to commit suicide and to do so with another's assistance.
Шешім
Бас судья Уильям Ренквист сот үшін көпшілік пікірін жазды. Оның шешімі Тоғызыншы апелляциялық округінің дәрігердің көмегімен өзіне-өзі қол жұмсауға тыйым салу конституцияға қайшы деген шешімін жойды. Сот, көмектес суицид негізгі бостандық құқығы емес болғандықтан, он төртінші түзетуге сәйкес қорғалмайды деп шешті. Бұрынғы «Мур против Ист-Кливленд» ісіндегі көпшілік пікірінде белгіленгендей, «ұлт тарихында терең тамырланбаған» бостандық мүдделері қорғалатын бостандық мүддесі ретінде қарастырылмайды. Сот көмектес суицидке ғасырлар бойы қарсылық көрсетілгенін және көптеген штаттарда оған ұқсас тыйымдар бар екенін анықтады. Ренквист көмектес суицидке байланысты ағылшын ортақ құқығындағы жазаларды ерекше маңызды деп тапты. Мысалы, ертедегі ортақ құқық бойынша мемлекет өзін-өзі өлтірген адамның мүлігін тәркілеген. «Роу против Вейд» ісіндегі Блэкмун сияқты, Ренквист ағылшын ортақ құқығын пайдаланып, американдық дәстүрді «ұлт тарихында терең тамырланған» құқықтарды анықтау үшін өлшемшарт ретінде қолданды. Ренквист пікірінде «Роу против Вейд» және «Planned Parenthood против Кейси» істерін сілтеді. Сот тыйымның рационалды екенін, себебі ол адам өмірін сақтау және психикалық аурулары мен мүгедектігі бар адамдарды медициналық қателіктер мен мәжбүрлеуден қорғау сияқты маңызды мемлекеттік мүдделерге қызмет етеді деп сақты. Бұдан өзге, ол қаржылық немесе психологиялық қиындықтарға байланысты өмірін аяқтауға бейімделгендерді де қорғады. Сот сондай-ақ, егер дәрігердің көмегімен өзіне-өзі қол жұмсау конституциялық құқық ретінде танылса, бұл ерікті және мүмкін ерікті емес эвтаназияға жол ашады деп сақты. Әділет О’Коннор келісті, ал әділеттер Сутер, Гинзбург, Брейер және Стивенс сот шешімімен келісетін жеке пікірлерін жазды. 2008 жылы Вашингтон штатының сайлаушылары 58-42% дауыспен «Вашингтонта қадір-қасиетті өлім» заңын қабылдады, ол адамның өмірін тоқтату үшін дәрігердің қызметін пайдалану ережелерін белгіледі.
Chief Justice William Rehnquist wrote the majority opinion for the court. His decision reversed the Ninth Circuit's decision that the ban on physician assisted suicide was a violation of the Due Process Clause. The Court held that because assisted suicide is not a fundamental liberty interest, it was not protected under the Fourteenth Amendment. As previously decided in the plurality opinion of Moore v. East Cleveland, liberty interests not "deeply rooted in the nation's history" do not qualify as being a protected liberty interest. The Court found that assisted suicide had been frowned upon for centuries and a majority of the states had similar bans on assisted suicide. Rehnquist found the English common law penalties associated with assisted suicide particularly significant. For example, at early common law the state confiscated the property of a person who committed suicide. Like Blackmun in Roe v. Wade, Rehnquist used English common law to establish American tradition as a yardstick for determining what rights were "deeply rooted in the nation's history." Rehnquist cited Roe v. Wade and Planned Parenthood v. Casey in the opinion. The Court felt that the ban was rational in that it furthered such compelling state interests as the preservation of human life and the protection of the mentally ill and disabled from medical malpractice and coercion. It further protected those moved to end their lives because of financial or psychological complications. The Court also felt that if it declared physician assisted suicide a constitutionally protected right, it would start down the path to voluntary and perhaps involuntary euthanasia. Justice O'Connor concurred, and Justices Souter, Ginsburg, Breyer, and Stevens each wrote opinions concurring in the judgment of the court. In 2008, Washington voters approved 58–42% the Washington Death with Dignity Act, which established guidelines for using the services of a physician to terminate one's life.
Мұра
Обергефеллге қарсы Ходжес (2015) ісінде Сот Глюксбергтің құқықтардың тарихқа "тереңінен тамырланған" болуы керек деген формуласы, Соттың басқа істерде, мысалы, Лавингке қарсы Вирджиния (1967) және Лоуренске қарсы Техас (2003) істерінде қолданған тәсілімен "үйлесімсіз" екенін анықтады. Дегенмен, Доббс Джексон әйелдер денсаулығын қорғау ұйымына қарсы (2022) ісінде Сот өз аргументін Глюксбергтегі формулаға негіздеді.
In Obergefell v. Hodges (2015), the Court found that Glucksbergs formula that rights had to be "deeply rooted" in history was "inconsistent" with the approach the Court had used in other cases, such as Loving v. Virginia (1967) and Lawrence v. Texas (2003). However, in Dobbs v. Jackson Women's Health Organization (2022), the Court based its argument on the formula in Glucksberg.