Кіріспе

1844 жылы Макс Штирнердің "Ең Бірегей және Оның Меншігі" (Der Einzige und sein Eigentum) атты еңбегі, сондай-ақ "Бірегейлік және Оның Меншігі" деп те белгілі, неміс философы Макс Штирнердің 1844 жылғы жұмысы. Ол гегельдік сыннан кейін христиандық пен дәстүрлі моральға сынды ұсынады; сонымен қатар, гуманизм, утилитаризм, либерализм және сол кезде дами бастаған социалистік қозғалыстың көп бөлігін сынға алады, олардың орнына аморальды (бірақ маңыздысы, бұл жора-жоралды емес немесе қоғамға қарсы емес) эгоизмді жақтайды. Ол анархизм, экзистенциализм, нигилизм және постмодернизмнің дамуына маңызды ықпал еткені саналады. 2010 жылы Джон Ф. Уэльш осы еңбекте Штирнер білдірген ойларын атау үшін "диалектикалық эгоизм" терминін енгізді, бұл эгоизмнің күнделікті қолданылыстағы теріс және жамандыққа толы мағыналарынан айырмашылығын көрсету мақсатында жасалды. Бұл талқылау Стивен Т. Байнтонның 1907 жылы тұңғыш рет жарияланған ағылшын тіліне аудармасына негізделген.

Бірінші бөлім

Мәтіннің бірінші бөлігі адамның өмір кезеңдеріне (балалық, жастық және ересек жас) негізделген үш бөлімді диалектикалық құрылымды ұсынумен басталады. Бірінші шындық кезеңінде балалар сыртқы материалдық күштермен шектеледі. Жастыққа жеткен соң, олар осы шектеулерді қалай жеңуге болатынын үйрене бастайды, Штирнер бұл процесті «ақыл-ойының өзін-өзі тануы» деп атайды. Дегенмен, идеалистік кезеңде жастар енді ар-ождан, ақыл және басқа да «көздер» немесе «қатып қалған идеялар» сияқты ішкі күштердің құлына айналады (соның ішінде дін, ұлтшылдық және басқа да идеологиялар). Соңғы кезең – «эгоизм» – екінші өзін-өзі тану, онда адам өзін ақыл немесе денесінен артық деп сезінеді. Кітаптың бойымен Штирнер осы диалектикалық құрылымды адамзат тарихына қатысты қолданады. Бірінші бөлім – адамзат тарихының алғашқы екі кезеңінің, әсіресе қазіргі заманның діни ойлаудан толықтай арыла алмауының сынды. Штирнердің талдауы қазіргі адамдардың өмір сүріп жатқандары бұрынғы буынға қарағанда еркіндікке ие деген сенімге қарсы келеді. Фейербахтың «Христиан дінінің мәні және оның өзіне қатыстылығы» атты еңбегі бұл жұмысты «таңғажайып» және «ақылды» деп бағалағанмен, сонымен қатар оны «екцентрикалық, бір жақты және бұрыс анықталған» деп сынаған. Алайда, Маркс пен Энгельс кейіннен Штирнердің «Неміс идеологиясы» (1845, 1932 жылы жарық көрген) кітабына қатысты ұзақ сынау жұмысын бірлесіп жазды. Бұл сынау – Штирнерге қарсы жеке шабуылдар мен қорлауларға толы, poleмикалық шабуыл (Маркс оны «шағын буржуазиялық жекешелік зиялы» деп атады). Штирнердің жекешіл анархизм дәстүріне де елеулі әсері болды. Америкалық жекешіл Бенджамин Р. Таккер, «Liberty» журналының редакторы, 1886 жылы табиғи құқықтар туралы ұғымдарды қабылдамай, Штирнердің эгоизмін қабылдады. Бұл Джеймс Л. Уокер және Джон Беверли Робинсон сияқты эгоистер мен Лизандер Спунер сияқты табиғи құқықтар анархистері арасындағы американдық жекешіл анархизмде қайғылы жарылысқа әкелді. Штирнердің ықпалына түскен басқа жекешіл анархистердің қатарында Лев Черный, Адольф Бранд, Ренцо Новаторе, Джон Генри Маккей, Энрико Аригони, Мигель Хименес Игуалада және Эмиль Арманд бар. Бастапқыда американдық жекешіл анархистердің ықпалында болған С. Э. П., кейіннен еуропалық жекешілдердің ықпалына түсті және ақырында Дора Марсденнің ықпалымен анархизмді тастады, Дорра Марсден одан 70 жыл бұрын осы қадамды жасаған болатын, бұл оның ілесушілеріне де әсер етті. Анархизмді қабылдамаған басқа эгоистерге Стивен Марлетта, Уильям Дж. Бойер, Рагнар Редбард, Малфью Секлев және Свейн Олав Ньберг жатады. Соңғы кезде Штирнер Джейсон Маккуинн, Боб Блэк және Хаким Бей сияқты пост-солшыл анархист ойшылдар үшін маңызды көз болып табылады.