Кіріспе

Америкалық су ұшағы The Consolidated Commodore - Consolidated Aircraft компаниясы құрған және 1930-жылдары жолаушылар тасымалы үшін пайдаланылған, көбінесе Кариб бассейнінде, Pan American Airways сияқты компаниялар басқаратын американдық ұшақ.

Тарих

Ұзақ қашықтыққа ұшатын жолаушылар ұшақтары индустриясының ізашарлары, Комодор "Клиппер" 1920-шы жылдары Әскери-теңіз флотының жобалау байқауынан пайда болды. Осы талаптарға жауап ретінде, 1929 жылы қаңтарда Consolidated компаниясы Исаак М. Ладдон жобалаған XPY 1 Admiral прототипі шығарды. Консолидацияланған компания Гленн Л. Мартин компаниясына әскери-теңіз флоты үшін ұшақтарды өндіру келісім-шартынан айырылды. Мартин XP2M-дің бір прототипі мен тоғыз P3M-ді өндірді. Ұшақ Curtiss NC сияқты бұрынғы қарауыл қайықтарынан айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Әскери-теңіз флоты келісім-шартын жоғалту үшін Consolidated компаниясы XPY 1 жолаушы тасымалдауға арналған нұсқасын ұсынды, ол Commodore деп аталды. Ол металдан жасалған, қанаты бір қанатты, 32 жолаушы мен үш адамнан тұратын экипажға арналған. Үш кабинада орналасқан жолаушылардың толық саны салыстырмалы түрде қысқа маршрут сегменттерінде ғана тасымалдануы мүмкін. 1000 мильдік ұшу үшін қайыққа 14 адамнан артық адам сыяды. Қанат пен құйрық конструкциясы металлдан жасалған, матамен қапталған, алдыңғы жиектері металдан жасалған. Commodore XPY 1-ден елеулі өзгерістерге ие болды. Бұған қуатты қозғалтқыштар, фюзеляж пішіні және құрылымдық жақсартулар кірді.

Операциялық қызмет

1929 жылы алғашқы ұшумен барлығы 14 Commodore қайығы жасалды. 1930 жылдың 18 ақпанынан бастап Комодорды Нью-Йорк, Рио, Буэнос-Айрес желісімен АҚШ-тан Оңтүстік Америкаға ұшты, онда бағыттар Буэнос-Айреске дейін созылып, Майамиден 9000 миль қашықтықта орналасқан. Pan Am компаниясының ұшқышы Мариус Лодесен Pan Am компаниясының ұшқышы Мариус Лодесеннің "Commodore in Pan Am service" атты куәлігін жазған. "Консолидейт Коммодор" - 1930 жылдардың басында Пан Америка флотының ең сенімді, сенімді әуе кемесі болды. . Оны екі қозғалтқыш көтерді. Олар Пратт пен Уитнейлер болса керек, өйткені олар ешқашан қиындық туғызған емес. . Коммодорды сумен бұру мүмкін емес еді. Оның ішінде нашар қону қиын болды. Ол менің өмірде ұшқан ең әдемі кемесім еді". 1930 жылдарда Commodore ұшақтары біртіндеп Sikorsky S 42, Martin 130 және Boeing 314 сияқты тиімді ұшақтармен алмастырылды. Олардың кейбіреулері басқа операторлармен қызметтесті. Комодорды АҚШ-та 1930 жылдары жоғары тиімді моноплан типті патрульді және көліктік ұшу қайықтарына әкелетін жол бойындағы алғашқы қадам деп қарастыруға болады. XPY 1 және оның азаматтық әріптесі Commodore, екінші дүниежүзілік соғыстың әйгілі Consolidated PBY Catalina атағына әкелген ұшу қайығының дамуының бірқатар атауларының бастаушысы болып саналуы мүмкін.

Тірі қалғандар

16 модельді Commodore-дың жалғыз қалған түрі Канаданың солтүстігіндегі көлде табылды. Қазіргі уақытта Сан-Диего әуе және ғарыш мұражайында көрсету үшін осы ұшақтың корпусын көтеру және қалпына келтіру жобасы жүргізілуде.

Апаттар мен оқиғалар

1935 жылы 16 сәуірде Маямидегі ангар өртінде Pan Am Commodore NC660M тіркелімі өртенді. 1940 жылы 14 желтоқсанда Аргентинаның Sociedad Argentina de Navegación Aérea (SANA) Commodore, LV RAB тіркелімі Буэнос-Айрес қаласының Пуэрто-Нуево қаласында апатқа ұшырады. 1942 жылы 18 маусымда Аляска Стар Эйрлайнз Commodore, NC664M тіркелімі, Британдық Колумбиядағы Такла көлінде жанар-жағар майдың төгілуінен кейін өртенді. 1943 жылдың 24 қыркүйегінде Pan Am Commodore, NC668M тіркелімі, сынақ ұшу кезінде Майамиде апатқа ұшырап, борттағы үш экипаждың біреуін өлтірді. 1948 жылы 24 желтоқсанда Аргентинаның Пуэрто-Нуево қаласында ангар өртеніп, "Авиация дель Литорал Флувиал Аргентино" (ALFA) "Комодоре" (реестрлік нөмірі LV AAL) өртеніп кетті.