Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нексо (Nexø) – Данияның Балтық теңізіндегі Борнхольм аралының шығыс жағалауында орналасқан қала. 2023 жылдың 1 қаңтарына қарай халқы 3674 адамды құрайды, бұл аралдағы екінші ірі қала және ең ірі балық аулау порты. Бұрын қала экономикасының негізгі саласы – балық аулау болған. Нексода сонымен қатар дистилляция зауыты (Bornholmske Spiritfabrik ApS) және горчица зауыты (Bornholmersennep ApS) орналасқан. Қала Польшаның Колобжег қаласымен Борнхольмді байланыстыратын жолаушылар паромдарының да тоқтау пункты болып табылады. Борнхольмдегі ең үлкен жағажай – Dueodde, Нексодан оңтүстікке қарай, аралдың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан.
Nexø, sometimes spelled Neksø (Nexö), is a town on the east coast of the Baltic island of Bornholm, Denmark. With a population of 3,674 (as of 1 January 2023), it is the second largest town, as well as the largest fishing port on the island. Fishing was previously the mainstay of the town's economy. Nexø is also the site of a distillery (Bornholmske Spiritfabrik ApS) and a mustard factory (Bornholmersennep ApS). The town is also a port of call for the passenger ferries linking Bornholm with Kołobrzeg in Poland. Dueodde, the largest beach on Bornholm, is located south of Nexø, in the southeastern corner of the island.
Этимология
"Nexø" атауы, мүмкін, ескі норвег тілінен алынған "nøkke" (Никс немесе су перісі) және "sæ" (теңіз) деген сөздердің үйлесімінен құралған. Алғаш рет 1346 жылы "Nexe" деп жазылған.
"Nexø" is possibly a combination of the Old Norse elements "nøkke", meaning Nix or water spirit, and "sæ" (sea). It was first documented in 1346 as Nexe.
Тарих
Нексо Бадильскер приходының балықшылар ауылы ретінде пайда болды. 1346 жылы оған базар қаласы мәртебесі берілді, ол сельдь саудасымен және ауыл шаруашылығы өнімдерімен айналысты. Ғасырлар бойы қала бірнеше апаттарға ұшырады. 1510 жылы Любек тұрғындары қаланы өртеп жіберді, 1563 жылы тұрғындарының көп бөлігі обадан қайтыс болды, ал 1645 жылы 500 швед сарбазы қаланы тонады. 1756 жылы тағы да ірі өрт болды, ал 1872 жылы дауыл порты зақымдады. 19 ғасырда кеме жасау дамыды, 1864 жылы темір қорыту зауыты және Østbornholmske Dampskibsselskab (Шығыс Борнхольмдық бу кеме компаниясы) құрылды, ол 1877 жылдан бастап Копенгагенге жүйелі қатынас жасады. Данияның қалған бөлігі 4 мамырда азат болғанымен, Қызыл Армия 1945 жылдың 9 мамырынан 1946 жылдың 5 сәуіріне дейін Борнхольмді басып алды, содан кейін Дания үкіметімен келісімге келді және арал қайтадан Дания билігіне көшті. 1900 мен 1968 жылдар аралығында теміржол Нексоны аралдың ең ірі қаласы Рённемен байланыстырды. Рённедегі ескі вокзал ғимараты сақталған, ал Нексода қазір теміржол мұражайы бар. Бұрынғы Нексо муниципалитеті (1970–2002) 8 558 тұрғыны бар аумақты қамтыды, бірақ қазір Борнхольм муниципалитетінің құрамына кіреді. Нексо мұражайы 1796 жылы салынған тарихи құмтас ғимаратта орналасқан, ол 1856 жылға дейін қала әкімдігі болып табылды, содан кейін Кёбмагергадедегі жаңа ғимаратқа көшірілді. Шамамен 1890 жылы қосымша қабат салынды. Борнхольм теміржол мұражайы 1900 жылдан 1968 жылға дейін жұмыс істеген Борнхольм теміржолдарының экспонаттарымен ескі станцияның атмосферасын қайта жасайды. Әсіресе, жөндеуден өткен пошта вагоны қызығушылық тудырады. Нексо Борнхольм көбелек паркіне үйірмек, онда бұрынғы жылыжайда мыңнан астам жарқын көбелектер ұшып жүреді.
Nexø originated as a fishing village for the parish of Bodilsker with a chapel attached to St Bodil's Church. In 1346, it was granted rights as a market town, dealing in both the herring trade and in agricultural products. Over the centuries the town has suffered a number of disasters. The Lübeckers burned the town in 1510, in 1563 most of the inhabitants died from the plague and in 1645 it was plundered by 500 Swedish soldiers. In 1756 there was another serious fire and in 1872 a storm damaged the harbour. The 19th century also saw the development of ship building, the foundation of an iron foundry (1864) and of the Østbornholmske Dampskibsselskab (East Bornholm Steamship Company) which operated a regular service to Copenhagen from 1877. Although the rest of Denmark had been liberated on 4 May, the Red Army occupied Bornholm from 9 May 1945 to 5 April 1946, when an agreement was reached with the Danish authorities and the island finally came under Danish rule once more. Between 1900 and 1968, a railway connected Nexø with Rønne, the island's largest town. The old station building at Rønne is still preserved, whilst Nexø is now host to a railway museum. The former Nexø Municipality (1970–2002) covered an area of with a population of 8,558, but is now included in Bornholm Municipality. Nexø Museum in the harbour area is housed in a historic sandstone building from 1796 which was the town hall until 1856 when it was replaced with a new building in Købmagergade. Around 1890, an extra storey was added. The Bornholm Railway Museum recreates the atmosphere of an old station with exhibits from Bornholm's railways which operated from 1900 to 1968. Of particular interest is a renovated mail car. Nexø is home to Bornholm Butterfly Park where over a thousand brightly coloured butterflies fly around in a former hothouse.
Қазіргі қала
Қала порт пен сауда аймағының төңірегінде шоғырланған. Порт аймағындағы қызмет балық өңдеуден көшіп, жаңа кәсіпорындар, дүкендер мен мейрамханалармен ауыстырылды. Нексодағы бөлшек сауда кәсіпорындары оңтүстіктегі жазғы үйлердің салынуынан келген туристердің санының артуынан және айналағы ауылдардағы мүмкіндіктердің азаюынан пайда тапты. Орталық алаң мен порттың арасында жағымды сауда аймағы бар. Нексоның инфрақұрылымына үлкен мектеп, кітапхана, қарттар үйі және түрлі спорт нысандары кіреді.
The town is centred on the harbour and the shopping area. Activity in the harbour area has increasingly moved away from fish processing to be replaced by new businesses, stores, and restaurants. Retail businesses in Nexø have benefitted from a growing number of tourists from the summer house developments to the south as well as from a reduction in facilities in the surrounding villages. There is a pleasant shopping area between the central square and the harbour. Nexø's services include a large school, library, an old people's home and various sports facilities.
Қоршаған аумақ
Нексоның оңтүстігінде Балка, Сногебек және Дуоде жағажайлары орналасқан, бәрі де ұсақ, ақ құмдарымен әйгілі. Сногебекке әдемі кішкентай порты бар, ал Дуодеде аралдағы ең биік маяк тұр.
To the south of Nexø there are the beach resorts of Balka, Snogebæk and Dueodde, all famous for their fine white sand. Snogebæk has an attractive little harbour area while Dueodde is home to the island's tallest lighthouse.