Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Испандық еврей философы және раввині (шамамен 1050–1120 жж.)
Spanish Jewish philosopher and rabbi (c.1050–1120)
Бахия бен Жозеф ибн Пакуда (сондай-ақ: Пакуда, Бакуда, ивритше: בחיי אבן פקודה, بەھیة بن فاقودا), шамамен 1050–1120 жж., Сарагоса, Аль-Андалус (қазіргі Испания) қаласында өмір сүрген еврей философы және раввині. Ол қазіргі уақытта Раббину Бехаи деп танылатын екі адамның бірі, ал екіншісі – Киелі кітапқа түсіндірме жазушы Бахия бен Ашер.
Bahya ben Joseph ibn Paquda (also: Pakuda, Bakuda, Hebrew: בחיי אבן פקודה, بهية بن فاقودا), c. 1050–1120, was a Jewish philosopher and rabbi who lived at Zaragoza, Al Andalus (now Spain). He was one of two people now known as Rabbeinu Behaye, the other being Bible commentator Bahya ben Asher.
Өмір жолы және шығармашылығы
Ол 1080 жыл шамасында араб тілінде «Ал-Хидайя ила Фараид әл-Күлүб» деген атпен жазылған, ал 1161-80 жылдары Юда ибн Тиббон еврей тіліне «Ховот Халевавот» деген атпен аударған алғашқы еврей этикасы жүйесінің авторы. Оның өмірінен көп мәлімет белгілі емес, тек ол раввиндік сотта төреші (даян) болғандығы ғана мәлім. Бахия еврей раввиндік әдебиеттерін, сондай-ақ араб, грек және рим философиялық және ғылыми әдебиеттерін жақсы білген, өз еңбектерінде еврей емес моральдық философтардың еңбектерінен жиі цитата келтірген. Бахия «Жүрек міндеттеріне» (Hovot HaLevavot) кіріспесінде еврей әдебиетінде үлкен қажеттілікті толқысы келгенін айтады; ол Талмуд раввиндарының да, кейінгі раввиндардың да еврей дінінің барлық этикалық тұжырымдарын біртұтас жүйеге толыққанды жеткізе алмағанын сезінген. Бахия көптеген яһудилер еврей заңын сыртқы түрде ғана орындауға, «дене мүшелерінің атқаруға тиіс міндеттеріне» («Hovot HaEvarim») назар аударады деп ойлады, ал яһуди өмірінде бейнеленуі тиіс ішкі ойлар мен сезімдерге, «жүрек міндеттеріне» («Hovot HaLev») көңіл бөлмейді. Ол сондай-ақ көптеген адамдар сыртқы салттар мен ішкі моральдық міндеттерді ескермей, оларға жүктелген барлық міндеттерді жеңілдеп қабылдайды деп санады. Оның пікірінше, көпшілік адамдар өзімшіл, дүниелік мүдделермен басқарылатын. Сондықтан Бахия яһуди дінін ұғымға, аянға (әсіресе Тораға қатысты) және еврей дәстүріне негізделген үлкен рухани шындық ретінде көрсетуге ұмтылды. Ол Құдайға деген махаббатпен толы жүректің өмірлік міндеттерді орындауға ынталы және қуанышты екеніне баса назар аударды. Ол былай деп жазды:
He was the author of the first Jewish system of ethics, written in Arabic around 1080 under the title Al Hidayah ila Faraid al Qulub, Guide to the Duties of the Heart, and translated into Hebrew by Judah ibn Tibbon in the years 1161 80 under the title Chovot HaLevavot, The Duties of the Heart. Little is known of his life except that he bore the title of dayan, judge at the rabbinical court. Bahya was thoroughly familiar with the Jewish rabbinic literature, as well as the philosophical and scientific Arabic, Greek and Roman literature, quoting frequently from the works of non Jewish moral philosophers in his work. Bahya says in the introduction to Duties of the Heart that he wished to fill a great need in Jewish literature; he felt that neither the rabbis of the Talmud nor subsequent rabbis adequately brought all the ethical teachings of Judaism into a coherent system. Bahya felt that many Jews paid attention only to the outward observance of Jewish law, "the duties to be performed by the parts of the body" ("Hovot HaEvarim"), without regard to the inner ideas and sentiments that should be embodied in the Jewish way of life, "the duties of the heart" ("Hovot HaLev"). He also felt that many people disregarded all duties incumbent upon them, whether outward observances or inner moral obligations. In his view, most people acted in accord with selfish, worldly motives. Bahya therefore felt impelled to make an attempt to present the Jewish faith as being essentially a great spiritual truth founded on reason, revelation (especially as regarding the Torah), and Jewish tradition. He laid stress on the willingness and the joyful readiness of the God loving heart to perform life's duties. He wrote:
Көптеген еврей жазушылары оның еңбектерін жоғары деңгейдегі оригинальді ойшыл деп санайды. «Еврей энциклопедиясы» мәлімдейді:
Many Jewish writers familiar with his work consider him an original thinker of high rank. According to the Jewish Encyclopedia:
«Ховот Халевавот» бүкіл әлемдегі яһудилер арасында танымал кітапқа айналды, ал оның бөліктері бір кезде Рош-Хашана, яһуди жаңа жылына дейінгі күндері құлшылық мақсатымен оқылған. Оның еңбектері көптеген кейінгі еврей жазушыларына, соның ішінде Берахьяға оның энциклопедиялық философиялық еңбегі «Сефер Хахиббур» (Жинақтау кітабы) үшін шабыт пен негіз болды.
The Chovot HaLevavot became a popular book among the Jews throughout the world, and parts of it were once recited for devotional purposes during the days before Rosh Hashanah, the Jewish New Year. His works served as inspiration and foundation for many later Jewish writers, including Berachyah in his encyclopedic philosophical work Sefer Hahibbur (The Book of Compilation).