Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим ақыны (шамамен 370 – 404 ж.б.)
Roman poet (c. 370 – c. 404)
Клавдий Клавдиан (грекше: Κλαυδιανός; шамамен 370 – 404 ж.б.), – Медиолан (Милан) қаласындағы Рим императоры Хонорий сарайымен және әсіресе генерал Стилихомен байланысты латын ақыны. Оның өлеңдері көбінесе гексаметр немесе элегиялық жұптар түрінде жазылған. Оның шығармалары үш негізгі санатқа бөлінеді: Хонорийге арналған өлеңдер, Стилихоға арналған өлеңдер және мифологиялық эпос.
Claudius Claudianus, known in English as Claudian (Greek: Κλαυδιανός; c. 370 – c. 404 AD), was a Latin poet associated with the court of the Roman emperor Honorius at Mediolanum (Milan), and particularly with the general Stilicho. His work, written almost entirely in hexameters or elegiac couplets, falls into three main categories: poems for Honorius, poems for Stilicho, and mythological epic.
Өмір
Клаудиан Александрияда дүниеге келген. 394 жылы Римге келіп, 395 жылы консул болған екі жас қамқоршысы Пробин мен Олибрийді мақтап, сарай ақыны ретінде танымал болды. Ол өз қамқоршыларының консулдығы туралы бірнеше панегириктер, генерал Стилихонның ерліктеріне арналған мақтау өлеңдері және Аркадийдің шығыс сарайындағы Стилихонның қарсыластарына қарсы айтылған сөздер жазды. Оның жеке өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол берік пұтқа табынушы болған сияқты: Августин оны "Христос есімінің жауы" (Civitas Dei, V, 26) деп атаса, ал Пауыл Орозий оны "талмайтын пұтқа табынушы" (paganus pervicacissimus) деп сипаттайды. Саяси қызметі үшін ол vir illustris дәрежесіне ие болды. Рим Сенаты оны 400 жылы Рим форумында мүсінмен құрметтеді. Стилихонның әйелі Серена оған бай әйел табуға көмектесті. Ғалымдар Клаудиан 404 жылы қайтыс болды деп есептейді, өйткені оның өлеңдерінің ешқайсысы сол жылдан кейін Стилихонның жетістіктерін көрсетпейді. Оның еңбектерінде Римнің шабуылға ұшырауы туралы ештеңе айтылмаған, ал Фивалық Олимпиодордың жазбалары Стилихонның өлімінен басталатын бірнеше үзінділерде ғана сақталған.
Claudian was born in Alexandria. He arrived in Rome in 394 and made his mark as a court poet with a eulogy of his two young patrons, Probinus and Olybrius, consuls of 395. He wrote a number of panegyrics on the consulship of his patrons, praise poems for the deeds of the general Stilicho, and invectives directed at Stilicho's rivals in the Eastern court of Arcadius. Little is known about his personal life, but it seems he was a convinced pagan: Augustine refers to him as the "adversary of the name of Christ" (Civitas Dei, V, 26), and Paul Orosius describes him as an "obstinate pagan" (paganus pervicacissimus) in his Adversus paganos historiarum libri septem (VII, 55). He was well rewarded for his political engagement, being granted the rank of vir illustris. The Roman Senate honored him with a statue in the Roman Forum in 400. Stilicho's wife, Serena, secured a rich wife for him. Scholars assume Claudian died in 404, for none of his poems record the achievements of Stilicho after that year. His works give no account of the sack of Rome, while the writings of Olympiodorus of Thebes have been edited and made known only in few fragments, which begin from the death of Stilicho.
Ақын ретінде
Грек тілінде туғанмен, Клавдиан – кейінгі антик дәуіріндегі латын поэзиясының ең көрнекті стилистерінің бірі. Ол әдетте латын ақындарының алдыңғы қатарында емес, бірақ оның туындылары әсем, оқиғаны шебер жеткізеді, ал poleмикалық бөлімдері кейде теңдесі жоқ қызықты ашу-ындырға толы. Оның замандастарының әдебиеті көбінесе қазіргі сыншылардың шындыққа келмейтін сапасымен сипатталады, және Клавдианның еңбектері де осы кемшіліктерден мүлде бос емес, ал кейбіреулер оны салқын және сезімтал емес деп санайды. Клавдианның поэзиясы құнды тарихи дереккөз, бірақ мадақтау дәстүрінің әсерінен бұрмаланған. Стилихонмен байланысты тарихи немесе саяси өлеңдер оның басқа шығармаларынан бөлек қолжазба дәстүрінде сақталған, бұл олардың жеке жинақ ретінде жарияланғанын көрсетеді, мүмкін Клавдианның өлімінен кейін Стилихонның өзі шығарған. Оның саяси емес ең маңызды туындысы – аяқталмаған эпос, De raptu Proserpinae ("Прозерпинаның қашқындауы"). Қазірге дейін сақталған үш кітабы 395 және 397 жылдары жазылған деп есептеледі. 20-шы және 21-шы ғасырларда Клавдиан антик дәуірінің ең танымал латын ақындарының бірі болмады, бірақ "De raptu" эпосы ғасырлар бойы сурет және поэзияға үлкен әсер етті.
Although a native speaker of Greek, Claudian is one of the best Latin poetry stylists of late antiquity. He is not usually ranked among the top tier of Latin poets, but his writing is elegant, he tells a story well, and his polemical passages occasionally attain an unmatchable level of entertaining vitriol. The literature of his time is generally characterized by a quality modern critics find specious, of which Claudian's work is not free, and some find him cold and unfeeling. Claudian's poetry is a valuable historical source, though distorted by the conventions of panegyric. The historical or political poems connected with Stilicho have a manuscript tradition separate from the rest of his work, an indication that they were likely published as an independent collection, perhaps by Stilicho himself after Claudian's death. His most important non political work is an unfinished epic, De raptu Proserpinae ("The Abduction of Proserpina"). The three extant books are believed to have been written in 395 and 397. In the 20th and early 21st centuries, Claudian has not been among the most popular Latin poets of antiquity, but the epic De raptu influenced painting and poetry for centuries.