Кіріспе

Жохан 11 - Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Жохан Ізгі хабарының он бірінші тарауы. Онда Иса Мәсіхтің Лазарды өлімнен қайта тірілткені, керемет жасағаны және басты діни қызметкерлер мен парызшылдардың Исаға қарсы жасаған құдайындары жазылған. Бұл тараудағы кітаптың авторының аты-жөні белгісіз, бірақ ертедегі мәсіхшілер бұл Ізгі хабарды Жақия жазғанын бір ауыздан мойындаған.

Лазардың тұсаукесері (1-аят)

Сол кезде Елазар деген бетаниялық кісі қатты ауырып қалды. Бұл - Мәриям мен оның әпкесі Мартаның тұратын ауылы. (11:1) 10-тарау Исаның Иерусалимнен кетіп, Иордан өзенінің шығысына сапар шегіп, яһудилердің оны таспен атқылаумен қорқытуымен аяқталды. Бұл жерде евангелисттің Бетаниялық Лазарды таныстыруы (Жохан 11:1) Исаға қарсы күдіктілердің күшейіп келе жатқандығы туралы әңгімеге әкеледі. Мәриям мен оның әпкесі Марта Елазарға қарағанда жақсы танымал болған көрінеді, өйткені Елазар оларға сілтеме жасап таныстырылады. Сондықтан теология ғылымындағы Джозеф Бенсон: "Лазар әпке-қарындастарынан кіші болған болса керек", - деп ойлайды.

Аяқ майлау, Мәриям мен Елазарды байланыстырады (2-аят)

(Мұсаның туған қарындасы Елазар ауырып қалған еді. Сол Мәриям - Иеміздің аяғына иісмай құйып, шашымен құрғатқан әйел еді.) (11:2) Көптеген аудармаларда жақшаға салынған 2-аятта ғалымдардың көп келіспеушілігі бар. Жаңа Келісім ғалымдары Иоаннның Лазарды қайта тірілту және кейіннен Бетаниялық Мәриямның Исаның аяғына май жағу туралы баяндауы (Жохан 11:112:11,17) оның синоптикалық Ізгі хабарлардың (Марк, Матай және Лұқа) ескі мәтіндік дәстүрлерімен айқын қарым-қатынасын түсіндіруге тырысу арқылы қалай құрастырылғанын анықтауға тырысады. Жоханның авторы бірнеше бастапқыда бір-бірімен байланысты емес оқиғалардың элементтерін бір сюжетке біріктірген көрінеді. Бұл оқиғаларға Бетанияда Исаның атын атамаған әйелдің басына май жағу рәсімі (Марқа 14, Матай 26), Ғалилеяда күнәкар әйелдің аяғына май жағу рәсімі (және шашын сүрту рәсімі) (Лұқа 7; алғашқы екеуінің шығу тегі бірдей болуы мүмкін, өйткені Лұқаның жазған оқиғасы Марқадан алынған), Исаның аты аталмаған ғалилеялық ауылға Марта мен Мәриямға баруы (Лұқа 10), Исаның бай адам мен Елазар туралы астарлы әңгімесінің (Лұқа 16), сондай-ақ Исаның өлгендерді кереметпен қайта тірілтуі (Яиродтың қызы мен Наин қаласындағы жесір әйелдің ұлының қайта тірілуі) сияқты оқиғалар жатады. Бұл арада басқа элементтер алынып тасталды немесе ауыстырылды; мысалы, Исаның құрметіне мейрамның қонақ үйі ретінде Симон алапес / Симон парызшыл Лазармен ауыстырылды, ал Яһудеядағы Бетания сахна ретінде таңдалды, ал Жоханның баяндауының көптеген элементтері синоптиктердің Галилеяда орнатылған дәстүрлеріне сәйкес келеді. Ғалымдар ерекше назар аударады аят (және аят), бұл автордың немесе кейінгі редактордың күшін білдіруі мүмкін, бұл оқиғалар арасындағы байланысты баса көрсету үшін, бірақ бұл ескі каноникалық ізгі хабарларда жоқ. Олар нақты майлау туралы осы тармаққа дейін айтылмайтынын және осы уақытқа дейін Жүніс кітабында Мәриям, Марта, осы әпкелердің ауылы немесе басқа майлау туралы айтылмайтынын атап өтті. Бұл автор (немесе редактор) оқырмандар осы кейіпкерлер, осы орын және осы оқиға туралы біледі деп санайды және оларға бұл байланысты екенін (оның оқырмандар әлі білмейтінін / сенбейтінін) оқырмандарға көбірек мәлімет беруден бұрын айтты. Сонда әйел бауырлары Исаға хабаршыларын жіберіп, оның қайда екенін жасырып қалмаса керек. Олар Елазардың ауруына ғана көңіл бөлгендіктен, "осыдан кейін бізге көмекке келсеңіздер екен" деп, Елазарды өлімнен қайта тірілту туралы уағызын жариялады. Иоганн Бенгель былай дейді: "Жохан көп жағдайда оқырманнан осындай тұжырымдарды күтеді, мысалы, Жохан 2:3-те: "Шарапқа мұқтаж болған кезде Исаның шешесі Оған: "Шараптары жетпей қалды" деді [соның салдарынан сөзсіз қалды, бірақ білдірілген, "Оларды босатып бересің бе?"] Апалар Исаның өзіне жеке қауіп төнгеніне қарамастан, Бетанияға келетінін күткенін түсінуге болады, бұл туралы Оның шәкірттері көбірек уайымдаған, бірақ эксклюзивті бауырластардың теологы Джон Нельсон Дарби "Ол сөзді айтқан болуы мүмкін, бұл Ізгі хабардың басында жүзбасы мен ауру баланың жағдайындағыдай (Жохан 4:46 53 (NKJV)) ". 36-аятта яһудилер Исаның Елазарды сүйетінін байқаған.

35-аят

Иса көзіне жас алды.

Исаны өлтіру туралы сөз байласу

10:45 57 тармақтарда бірнеше тарауларда дамып келе жатқан Исаны өлтіру туралы қауіп-қатер туралы кеңінен айтылады: және яһудилердің оны мүмкіндік туғанда өлтіру ниеті туралы айтады; және тармақтар одан да импульсивті әрекетке нұсқайды: "Олар Оны таспен атқылау үшін тас алды". Ал Исаның сөздеріне сай, "басты діни қызметкерлер мен парызшылдар кеңесі" (синхедрион) жиналды. Рене Киффер "консулдың басты қамы - киелі орынның жойылуын болдырмау (евангелист жазған кезде бұл жағдай орын алған болатын) " деп атап өтті. "Сол жылы" яһудилердің бас діни қызметкері болған Қаяфа бүкіл халық үшін бір адамды құрбандыққа шалуға кеңеске шақырады. "Сендерге жақсы, немесе тиімді" деп "Текстус Рецептус" және кейбір ағылшын аудармаларында "біз үшін жақсы" немесе "біз үшін тиімді" деп аударылған. Исаның яһуди халқы үшін өлуге тиісті екенін және тек сол халық үшін ғана емес, сондай-ақ жер-жерлерге шашырап кеткен Құдайдың барлық балалары үшін де өлуге тиісті екенін ол пайғамбарлық ретінде айтқан. Мейер оның пайғамбарлық еткенін "еркін емес" деп атап өтті. Құдайдың балаларын біріктіру ниеті Исаның бас діни қызметкерлік сөзіне сәйкес келеді: "Барлығы біртұтас болсын" (Жохан 17:21). Киелі кітапта Ефрем "қала" деп аталса, "Жаңа дүниежүзілік аударма" мен "Жаңа тіршілік аудармасында" Ефрем "ауыл" деп аталады. Евсевий Ефремді Иерусалимнің солтүстік-шығысына, ал Иероним оны солтүстік-шығысқа орналастырады; екеуі де оны Ефронмен бірдей етеді. Ирландияның архиепискобы Джон Мак-Эвилли Исаның бұл жерде болған уақыты оның Ізгі хабардың келесі тарауларында егжей-тегжейлі баяндалған алдағы оқиғаларға дайындық кезеңін білдіргенін айтады.