Кіріспе
Жохан 11 - Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Жохан Ізгі хабарының он бірінші тарауы. Онда Иса Мәсіхтің Лазарды өлімнен қайта тірілткені, керемет жасағаны және басты діни қызметкерлер мен парызшылдардың Исаға қарсы жасаған құдайындары жазылған. Бұл тараудағы кітаптың авторының аты-жөні белгісіз, бірақ ертедегі мәсіхшілер бұл Ізгі хабарды Жақия жазғанын бір ауыздан мойындаған.
Лазардың тұсаукесері (1-аят)
Сол кезде Елазар деген бетаниялық кісі қатты ауырып қалды. Бұл - Мәриям мен оның әпкесі Мартаның тұратын ауылы. (11:1) 10-тарау Исаның Иерусалимнен кетіп, Иордан өзенінің шығысына сапар шегіп, яһудилердің оны таспен атқылаумен қорқытуымен аяқталды. Бұл жерде евангелисттің Бетаниялық Лазарды таныстыруы (Жохан 11:1) Исаға қарсы күдіктілердің күшейіп келе жатқандығы туралы әңгімеге әкеледі. Мәриям мен оның әпкесі Марта Елазарға қарағанда жақсы танымал болған көрінеді, өйткені Елазар оларға сілтеме жасап таныстырылады. Сондықтан теология ғылымындағы Джозеф Бенсон: "Лазар әпке-қарындастарынан кіші болған болса керек", - деп ойлайды.
Chapter 10 ended with Jesus leaving Jerusalem as the Jews threatened to stone him, and travelling to the east of the river Jordan. The evangelist's introduction of Lazarus of Bethany at this point (John 11:1) leads to the discussion of whether Jesus should return to Judea (Jerusalem) in the face of the growing plot against Him. Mary and her sister Martha appear to have been better known than their brother Lazarus, as he is introduced by reference to them. Theologian Joseph Benson therefore suggests that "It is probable [that] Lazarus was younger than his sisters".
Аяқ майлау, Мәриям мен Елазарды байланыстырады (2-аят)
(Мұсаның туған қарындасы Елазар ауырып қалған еді. Сол Мәриям - Иеміздің аяғына иісмай құйып, шашымен құрғатқан әйел еді.) (11:2) Көптеген аудармаларда жақшаға салынған 2-аятта ғалымдардың көп келіспеушілігі бар. Жаңа Келісім ғалымдары Иоаннның Лазарды қайта тірілту және кейіннен Бетаниялық Мәриямның Исаның аяғына май жағу туралы баяндауы (Жохан 11:112:11,17) оның синоптикалық Ізгі хабарлардың (Марк, Матай және Лұқа) ескі мәтіндік дәстүрлерімен айқын қарым-қатынасын түсіндіруге тырысу арқылы қалай құрастырылғанын анықтауға тырысады. Жоханның авторы бірнеше бастапқыда бір-бірімен байланысты емес оқиғалардың элементтерін бір сюжетке біріктірген көрінеді. Бұл оқиғаларға Бетанияда Исаның атын атамаған әйелдің басына май жағу рәсімі (Марқа 14, Матай 26), Ғалилеяда күнәкар әйелдің аяғына май жағу рәсімі (және шашын сүрту рәсімі) (Лұқа 7; алғашқы екеуінің шығу тегі бірдей болуы мүмкін, өйткені Лұқаның жазған оқиғасы Марқадан алынған), Исаның аты аталмаған ғалилеялық ауылға Марта мен Мәриямға баруы (Лұқа 10), Исаның бай адам мен Елазар туралы астарлы әңгімесінің (Лұқа 16), сондай-ақ Исаның өлгендерді кереметпен қайта тірілтуі (Яиродтың қызы мен Наин қаласындағы жесір әйелдің ұлының қайта тірілуі) сияқты оқиғалар жатады. Бұл арада басқа элементтер алынып тасталды немесе ауыстырылды; мысалы, Исаның құрметіне мейрамның қонақ үйі ретінде Симон алапес / Симон парызшыл Лазармен ауыстырылды, ал Яһудеядағы Бетания сахна ретінде таңдалды, ал Жоханның баяндауының көптеген элементтері синоптиктердің Галилеяда орнатылған дәстүрлеріне сәйкес келеді. Ғалымдар ерекше назар аударады аят (және аят), бұл автордың немесе кейінгі редактордың күшін білдіруі мүмкін, бұл оқиғалар арасындағы байланысты баса көрсету үшін, бірақ бұл ескі каноникалық ізгі хабарларда жоқ. Олар нақты майлау туралы осы тармаққа дейін айтылмайтынын және осы уақытқа дейін Жүніс кітабында Мәриям, Марта, осы әпкелердің ауылы немесе басқа майлау туралы айтылмайтынын атап өтті. Бұл автор (немесе редактор) оқырмандар осы кейіпкерлер, осы орын және осы оқиға туралы біледі деп санайды және оларға бұл байланысты екенін (оның оқырмандар әлі білмейтінін / сенбейтінін) оқырмандарға көбірек мәлімет беруден бұрын айтты. Сонда әйел бауырлары Исаға хабаршыларын жіберіп, оның қайда екенін жасырып қалмаса керек. Олар Елазардың ауруына ғана көңіл бөлгендіктен, "осыдан кейін бізге көмекке келсеңіздер екен" деп, Елазарды өлімнен қайта тірілту туралы уағызын жариялады. Иоганн Бенгель былай дейді: "Жохан көп жағдайда оқырманнан осындай тұжырымдарды күтеді, мысалы, Жохан 2:3-те: "Шарапқа мұқтаж болған кезде Исаның шешесі Оған: "Шараптары жетпей қалды" деді [соның салдарынан сөзсіз қалды, бірақ білдірілген, "Оларды босатып бересің бе?"] Апалар Исаның өзіне жеке қауіп төнгеніне қарамастан, Бетанияға келетінін күткенін түсінуге болады, бұл туралы Оның шәкірттері көбірек уайымдаған, бірақ эксклюзивті бауырластардың теологы Джон Нельсон Дарби "Ол сөзді айтқан болуы мүмкін, бұл Ізгі хабардың басында жүзбасы мен ауру баланың жағдайындағыдай (Жохан 4:46 53 (NKJV)) ". 36-аятта яһудилер Исаның Елазарды сүйетінін байқаған.
Verse 2, which many translations put between parentheses, is at the centre of much scholarly controversy. New Testament scholars try to establish how John's narrative of the raising of Lazarus and the subsequent feet anointing of Jesus by Mary of Bethany (John 11:1–12:11,17) was composed by seeking to explain its apparent relationships with the older textual traditions of the Synoptic Gospels (Mark, Matthew, and Luke). The author of John seems to have combined elements from several – apparently originally unrelated – stories into a single narrative. These include the unnamed woman's head anointing of Jesus in Bethany (Mark 14, Matthew 26), the sinful woman's feet anointing (and hair wiping) of Jesus in Galilee (Luke 7; these first two may have a common origin, the Lukan account likely being derived from Mark), Jesus' visit to Martha and Mary in the unnamed Galilean village (Luke 10), Jesus' parable of the rich man and Lazarus (Luke 16), and possibly others involving Jesus' miraculous raising of the dead (the raising of Jairus' daughter and the raising of the son of the widow of Nain). Meanwhile, other elements were removed or replaced; for example, Simon the Leper/Simon the Pharisee was replaced by Lazarus as the host of the feast in Jesus' honour, and Bethany in Judea was chosen as the setting, while most elements of John's narrative correspond to traditions that the Synoptics set in Galilee. Scholars pay particular attention to verse (and verse ), which may represent an effort by the author or a later redactor to stress a connection between these stories that is, however, not found in the older canonical gospels. They further note that the actual anointing will not be narrated until verse , and that neither Mary, nor Martha, nor the village of these sisters, nor any anointing is mentioned in the Gospel of John before this point, suggesting that the author (or redactor) assumes the readers already have knowledge of these characters, this location and this event, and wants to tell them that these were connected (which he apparently knew the readers did not commonly know/believe yet) long before giving the readers more details. The sisters send messengers to Jesus, so his location cannot have been entirely secret, "firmly expect[ing] that he, who had cured so many strangers, would willingly come and give health to one whom he so tenderly loved". The words of their message made reference only to Lazarus' sickness, leaving unexpressed, but "to be inferred, the consequent, therefore come to our help". Johann Bengel notes that John often expects the reader to make such inferences, such as in John 2:3 (KJV): "When they wanted wine, the mother of Jesus saith unto Him, 'They have no wine' [leaving the consequent unexpressed, but implied, Do Thou relieve them]". understand that the sisters expected Jesus would come to Bethany despite the personal danger to Himself, with which His disciples were more concerned , although Exclusive Brethren theologian John Nelson Darby notes that "He might have said the word, as in the case of the centurion, and of the sick child at the beginning of this Gospel (John 4:46 53 (NKJV))". Jesus' love for Lazarus is noticed by the Jews in verse 36.
35-аят
Иса көзіне жас алды.
Исаны өлтіру туралы сөз байласу
10:45 57 тармақтарда бірнеше тарауларда дамып келе жатқан Исаны өлтіру туралы қауіп-қатер туралы кеңінен айтылады: және яһудилердің оны мүмкіндік туғанда өлтіру ниеті туралы айтады; және тармақтар одан да импульсивті әрекетке нұсқайды: "Олар Оны таспен атқылау үшін тас алды". Ал Исаның сөздеріне сай, "басты діни қызметкерлер мен парызшылдар кеңесі" (синхедрион) жиналды. Рене Киффер "консулдың басты қамы - киелі орынның жойылуын болдырмау (евангелист жазған кезде бұл жағдай орын алған болатын) " деп атап өтті. "Сол жылы" яһудилердің бас діни қызметкері болған Қаяфа бүкіл халық үшін бір адамды құрбандыққа шалуға кеңеске шақырады. "Сендерге жақсы, немесе тиімді" деп "Текстус Рецептус" және кейбір ағылшын аудармаларында "біз үшін жақсы" немесе "біз үшін тиімді" деп аударылған. Исаның яһуди халқы үшін өлуге тиісті екенін және тек сол халық үшін ғана емес, сондай-ақ жер-жерлерге шашырап кеткен Құдайдың барлық балалары үшін де өлуге тиісті екенін ол пайғамбарлық ретінде айтқан. Мейер оның пайғамбарлық еткенін "еркін емес" деп атап өтті. Құдайдың балаларын біріктіру ниеті Исаның бас діни қызметкерлік сөзіне сәйкес келеді: "Барлығы біртұтас болсын" (Жохан 17:21). Киелі кітапта Ефрем "қала" деп аталса, "Жаңа дүниежүзілік аударма" мен "Жаңа тіршілік аудармасында" Ефрем "ауыл" деп аталады. Евсевий Ефремді Иерусалимнің солтүстік-шығысына, ал Иероним оны солтүстік-шығысқа орналастырады; екеуі де оны Ефронмен бірдей етеді. Ирландияның архиепискобы Джон Мак-Эвилли Исаның бұл жерде болған уақыты оның Ізгі хабардың келесі тарауларында егжей-тегжейлі баяндалған алдағы оқиғаларға дайындық кезеңін білдіргенін айтады.