Кіріспе

Лука 5 - Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Лука Евангелиесінің бесінші тарауы. Дәстүр бойынша ол елші Пауылдың миссионерлік сапарларында бірге болған евангелист Лукаға тиесілі. Бұл тарауда Исаның алғашқы шәкірттерін қалай таңдағаны және оның тәлім беруі мен ауруларды сауықтыруы жайлы баяндалады. Бұл тараудың соңында яһуди дінбасыларының ертедегі сын-пікірлері кездеседі.

Мәтін

Бастапқы мәтін грек тілінде жазылған. Бұл тарау 39 тармаққа бөлінген.

Ақсақалдар: "Бізді құтқарыңдар!" (5:1 - 14)

Исаның алдынан бір алапеспен ауырған адам келеді. Ол жерге жығылып, Исадан: "Ием, қаласаңыз, мені құлантаза сауықтыра аласыз" (12б тармақ) деп жалбарынады. Иса оған ерекше ыммен қолын тигізеді, өйткені алапестер яһуди заңына сәйкес карантинге жабылған (Леуіліктер 13 14) және оны сауықтырады: "Таза бол". Емдеу бір сәтте жүзеге асады. Иса оған: "Біліп ал, сенің жолың түзу, сенің жолың қарапайым", - деді. Бұл сауықтырылуды ресми растайтын болады және құрбандықпен бірге "Мұсаның бұйырғанындай" (аят 14) Заңға сәйкес келеді.

Исаның атақ-даңқы мен кетіп қалуы (5: 15 - 16)

Исаның соңынан еріп, ауруларынан сауығып кетуді аңсаған халық та көп болды. Лұқа Исаның жиі шөл далада тұрып, сиынып дұға еткенін айтады. Исаның дұғаға уақыт бөлу әдеті туралы бірнеше рет айтылған: Лұқа 3:21, 6:12, 9:18, 9:29 және 22:41.

Сал адамға емделу (5 - 17 - 26)

Иса парызшылдар мен Таурат заңын үйретуші ғұламалардың бір үйінде тәлім беріп отырды. Лұқа бұл дінбасылардың Ғалилея, Яһудея және Иерусалим қалаларынан келгенін айтады. Сол жерде бір сал кісі бар еді. Жұрт оны үйдің төбесінен төмен түсіріп, Исаға алып келді. Иса олардың сенімдерін көріп, өзінің күнәлары кешірілгенін айтты. Дінбасылардың көзінде Исаның кешірімділігі Құдайды қорлау болып саналады. Ол олардың ойларын біледі және оларға сұрақ қояды: қайсысы оңай, күнәларды кешіру ме, әлде сауықтыру ма? (Әркім күнәларды кешіреді деп айта алады.) Иса оған: "Тұрып, төсенішіңді жинап ал да, үйіңе бар!" - деп бұйырды. Исаның бірден ауруды сауықтыруы оның күнәларды кешіруге билігі бар екенін дәлелдейді. Халық Құдайды мадақтайды, бірақ діни биліктің үндемегендігімен Лука күшейіп келе жатқан қақтығысқа жол аша бастады. Бұл оқиға Марқа кітабының 2-ші тарауында да баяндалған. Жохан 5-та Иса сал болған адамды сауықтырады (Бетсда тоғанында), бұл оны діни билікпен келіспеушілікке әкеледі, өйткені сауықтыру демалыс күні өтеді.

Леуіліктерді шақыру (5: 27-32)

Иса салық жинаушы Леуіге: "Сен Менің шәкіртімсің", - деп тапсырды. Леви оны дереу орындайды. Кейін ол Иса үшін үлкен қонақасы ұйымдастырады. Парызшылдар мен кейбір дін мұғалімдері Исаның салық жинаушылармен және басқа да күнәкарлармен бірге тамақтанып отырғанына наразылық білдірді. Ал салық жинаушылар римдіктермен ынтымақтасып, өздерін байытуға тырысқандықтан, оларға немкетті қарайды. Исаның жауабы мынау: Дәрігерге дені сау адамдарға қажеті жоқ, ол өкіну керек адамдарға көмектесу үшін келді. Бұл оқиға Марқа 2:13 17-де және Матай 9:9 13-де (бұл жерде салық жинаушы Матай деп аталады) баяндалған.

Ораза туралы (5:33-35)

Олар Исаның шәкірттерінің жүріс-тұрысы туралы, олардың ораза ұстамауы және Жақия пайғамбар мен парызшылдардың шәкірттеріне қарағанда дұға етпеуі туралы сын айтады. Иса оларға жауап ретінде өзін күйеу жігітке, ал шәкірттерін тойға шақырылған қонақтарға теңеді. Ал енді, ол әлі де олармен бірге болған кезде, тойлау уақыты келді, бірақ ол өзінің қызметіне алғаш рет өзінің өлімін атап өтті. Ол кеткеннен кейін ораза ұстау орынды болады: Елшілердің істері 13:2 3-те (NKJV) "бізге олар ораза тұтқан деп айтылған".

Екі рет айтылған астарлы әңгіме (5:36 - 39)

Ораза туралы сынға жауап бірден екі түрлі астарлы әңгімемен жалғасады. Иса "ескі" мен "жаңаны" салыстырып көрсетті: біріншіден, жаңа жамау ескі киімді жамамайды, ал екінші жағынан, жаңа шарап ескі торсыққа салынбайды. Мұның себептері анық: ескі киімге жаңа киімді жару жаңасын бұзады және оған сәйкес келмеуі мүмкін, ал ескі шарап құтыларын қолдану ескі шарап құтыларын ашыту кезінде оның шектерінен тыс кеңейтетін жаңа шарапты қабылдамауы мүмкін: олар жарылып, бәрі жоғалады. Бұл астарлы әңгіме де және , бірақ тек Лука өз жазбасында παραβολὴν (parabolēn, астарлы әңгіме) терминін қолданады. Екіге тең астарлы әңгімені дәстүрлі түсіндіру бойынша, Исаның жаңа ілімі ескі ой үлгілеріне сай келмейтінін айтады: Оның қызметі яһуди дәстүрінен өзгеше. "Жаңа" және "Ескі" үйлесімсіздігінің бұл түсіндірмесі Маркионға дейін созылуы мүмкін және кейіннен шіркеудегі реформаторлар тарапынан да дәлел ретінде қолданылған.

39-аят

Ескі шарапты ішкен әркім жаңасын ішуге құштар болмайды, "Ескісі жақсырақ", - дейді. Иса, әдетте, ескі шарапты жаңа шарапқа қарағанда артық көретінін айтады"Ескі [шарап] жақсырақ" бұл басқа екі синоптикалық ізгі хабарларда кездеспейтін пікір.