Кіріспе

Бенедикт Бископ (шамамен 628 – 690), сондай-ақ Бископ Бадукинг деп те аталады, англосаксон аббаты және Монквермут-Джарроу аббаттығының (онда ол әйгілі кітапхананы да құрды) негізін қалаушы болды. Ол өлімінен кейін қасиетті деп есептелді. Бадукингтің Линдсей/Линдфьернан тегінің тізімдерінде, сондай-ақ Англия коллекциясындағы және Ұлы Альфредтің бесінші буынға дейінгі атасы ретінде кездесуі мүмкін деген болжам бар.

Ерте мансап

Бенедикт, асыл Солтүстікумбриялық отбасында туған, бір уақыт бойы Берниция королі Освиудің тегіні болды. 25 жасында (653) Бенедикт өзінің досы Кильфридке ілесіп, Римге бес сапардың біріншісін жасады. Алайда Уилфрид Лионда жолшыбай тоқтатылды. Бенедикт бұл сапарды өз бетімен аяқтады, ал Англияға оралғанда "Англия шіркеуінің игілігі үшін ынта мен құлшынысқа толы болды". Бенедикт он екі жылдан кейін Римге екінші сапарға шықты. Осуиу патшасының ұлы Деиралық Альхфрит онымен бірге баруды ниеттенді, бірақ патша рұқсат беруден бас тартты. Бұл сапарда Бископ Акка мен Уилфридпен кездесті. Англияға қайтар жолда Бенедикт Леринге тоқтады, бұл арал - Жерорта теңізінің жағалауындағы монастырь арал, ол сол кезде Әйет Бенедикттің ережесін қабылдаған еді. 665-667 жылдары екі жыл бойы ол онда оқудан өтті, монахтық ант қабылдады және "Бенедикт" деген ат алды. Екі жыл Леринде болғаннан кейін Бенедикт Римге үшінші сапарын жасады. Осы кезде Папа Виталиан оған 669 жылы Тарс архиепискобы Теодорды Кантербериге қайтаруды тапсырды. Олар оралғаннан кейін архиепископ Теодор Бенедиктті Сент-Петір мен Сент-Павел шіркеуінің Кентерберидегі аббаты етіп тағайындады, ол бұл қызметті екі жыл атқарды.

Киелі кітап сүйгіш

Бенедикт Бископ, кітапқа құмар, саяхаттарынан кітапхана жинады. Оның Римге екінші сапары кітаптарды сатып алу мақсатымен жасалған. Барлығы алдында, кітапханада шамамен 250 түрлі кітап болды, олардың көп бөлігі діни қызметтерге арналған кітаптар еді. Кітапханаға діни кітаптар, классикалық және әлемдік әдебиеттер де кірді.

Құрылтайшысы

674 жылы Нортумбрияның Эгфрит Бенедиктке монастырь салу үшін жер берді. Ол континентке барып, роман стилінде монастырь салай алатын тас қалаушыларды әкелуге тырысты. 679 жылы Бенедикт кітапхана үшін кітаптар, қасиетті реликвиялар, тас қалаушылар, шыны жасаушылар және Папа Агатонның монастырына белгілі бір жеңілдіктер берген жарлығын алу үшін Римге бесінші және соңғы сапарын жасады. Бенедикт кітапхананы толтыру үшін барлығы бес рет шетелге сапар шекті. 682 жылы Бенедикт Эостервинді өзінің көмекшісі етіп тағайындады, ал король Санкт-Петердің табысына қатты қуанды, оған Жарроуде жер берді және екінші монастырь салуға шақырды. Бенедикт Жарроуда бауырлас (Сент-Пол) негізін құрды. Ол Кельфридті басшы етіп тағайындады, ол Уэрмуттан 20 монахпен бірге Жарроудағы негізді салу үшін аттанды. Бенедикттің шәкірттерінің бірі Беданың айтуынша, ол Франциядан құрылысшылар мен шынышыларды әкеліп, ғимараттарды таспен тұрғызды. Ол өзінің қауымы үшін Бенедикттің және өзі қонақтап кеткен он жеті монастырдың дәстүрлеріне негізделген ереже жасады. Ол сондай-ақ Римдегі Санкт-Петер шіркеуінің бас канторы Иоанн аббатқа осы монастырларда римдік ән үйретуді тапсырды. Бенедикттің мақсаты Англия үшін үлгілі монастырь салу және Еуропадағы шіркеу тәжірибесі туралы білімін бөлісу болды. Бұл Англияда таспен салынған алғашқы шіркеу ғимараты болды, ал шыныны пайдалану 7 ғасырдағы Англияда көптеген адамдар үшін жаңалық еді. Соңында, ол сол кездегі үлкен кітапханаға ие болды – бірнеше жүз томдық кітаптардан тұратын кітапхана. Бенедикттің шәкірті Беда өзінің әйгілі еңбектерін осы жерде жазды. Кітапхана әлемдік деңгейде танымал болды, ал онда көшірілген қолжазбалар бүкіл Еуропаның бағалы қазынасына айналды, оның ішінде ең бағалысы латын тіліндегі Vulgate нұсқасының толық Библиясының ең ерте сақталған қолжазбасы – Codex Amiatinus болды.

Өлім

Өмірінің соңғы үш жылы Бенедикт төсекке тігілді. Ол ауруын үлкен шыдамдылық және иманмен көтерді.

Құрмет

Беденің уағызы (Homily 17) Бископқа өте ертеден бастап қоғамдық құлшылық болғанын көрсетеді; оның мерекесі болған, бірақ оның қабір қалдықтары Этельвольд тұсында шамамен 980 жылы Торниге көшірілгеннен кейін ғана кеңінен таралды. Ол христиан шіркеуімен қасиетті деп танылады, оның мереке күні 12 қаңтарда тойланады. Бенедикт Англия шіркеуінде 12 қаңтарда еске алынады. Шығыс православие шіркеуі оны қасиетті санап, Жаңа Күнтізбе бойынша 12 қаңтарда мерекесін тойлайды.