King of Deira (664 to 670), King of Northumbria (670 to 685)
Эгфрит (э́дʒфрит; 645 – 20 мамыр 685) – 664 жылдан 670 жылға дейін Дейра патшасы, ал 670 жылдан 685 жылдың 20 мамырындағы өліміне дейін Нортумбрия патшасы болды, мүмкін 31 жасында. Ол Нортумбрияның ең қуатты кезеңінде билік етті, бірақ оның билігі Фортриу пиктілеріне қарсы Нехтэнсмир шайқасындағы апатты жеңіліспен аяқталды, сол шайқаста ол қаза тапты.
Ecgfrith ('/ɛ//dʒ//f//ɹ//ɪ//ð/; ; 64520 May 685) was the King of Deira from 664 until 670, and then King of Northumbria from 670 until his death in 20 May 685 possibly at age of 31. He ruled over Northumbria when it was at the height of its power, but his reign ended with a disastrous defeat at the Battle of Nechtansmere against the Picts of Fortriu in which he lost his life.
Ерте өмір
Эгфрит 645 жылы король Освиу мен оның ханымы Эанфледтің ұлы ретінде дүниеге келді. Шамамен 10 жасында Эгфрит 655 жылы Мерсия королі Пенда Нортумбрияға шабуыл жасағаннан кейін, королева Цинневизаның сарайында кепіл ретінде ұсталды. Пенда соңында Освиумен болған Винвед шайқасында жеңіліп, қаза тапты, бұл Нортумбрияның күшін едәуір арттырды. Освиу өзге ағылшын мемлекеттеріне басымдығын сақтау үшін Эгфрит пен Шығыс Англияның Аннасының қызы Этельтрит арасында неке ұйымдастырды. 664 жылы Эгфрит Дейраның королі аталды, ал оның жартылай бауыры Альхфрит сол жылдың басында Освиуға қарсы бүлік көтерген болатын.
Ecgfrith was born in 645 to king Oswiu and Eanflæd his queen. At about the age of 10 Ecgfrith was held as a hostage at the court of Queen Cynewise after her husband king Penda of Mercia invaded Northumbria in 655. Penda was eventually defeated and killed in the Battle of the Winwaed by Oswiu, a victory which greatly enhanced Northumbrian power. To secure his hegemony over other English kingdoms Oswiu arranged a marriage between Ecgfrith and Æthelthryth, a daughter of Anna of East Anglia. Ecgfrith was then made king of Deira in 664 after his half brother Alhfrith had rebelled against Oswiu earlier that year.
Нортумбрияның патшасы
671 жылы Екі өзен шайқасында Эггфрит пикттердің мүмкіндікті пайдаланып ұйымдастырған көтерілісін басып, нәтижесінде Нортумбриандар келесі он төрт жыл бойы Пиктландияны бақылауда ұстады. Соған шамамен бір уақытта Этельтрит Эггфриттің қасынан кетуге және монах болуға ниеттенді. Ақырында, шамамен 672 жылы Этельтрит Эггфритті өзінің монах болуына рұқсат беруге көндірді және Эггфрит патшаның әпкесі Эббе әйелдер монастыріна Coldingham қаласында кірді. Бір жыл өткен соң Этельтрит Эли монастырінің алғашқы әйел басшысы болды. Оның орамалға орануы Йорк епискобы Уилфридпен ұзаққа созылған жанжалға әкелген болуы мүмкін, бұл Уилфридтің епископтық тағынан шеттетілуімен аяқталды. Эггфрит екінші әйелі Еорменбургқа (немесе Иурминбургке) үйленді. Ол мен епископ Уилфрид ащы жауларға айналды. 674 жылы Эггфрит Мерция патшасы Вулфхерді жеңіп, Линдсей патшалығын өзіне қаратып алды. Эггфрит өзінің бас қолбасшысы Берт басқарған жасақты Ирландиядағы Брегаға шабуылға жіберді, нәтижесінде көптеген құлдарды қолға түсіріп, көптеген шіркеулер мен монастырларды тонады. Бұл шабуылдың себептері нақты белгісіз, бірақ Эггфрит Рипондық Эгберттің ескертулеріне қарамастан әрекет еткені және шабуылды Беда және басқа да дін қызметкерлері айыптағаны мәлім. 685 жылы Линдисфарнның Котбертінің кеңесіне қайшы, Эггфрит өзінің туысы Брайдей мак Били басқарған Фортриу пиктеріне қарсы әскер жіберді. 20 мамырда Эггфрит 40 жасында қаза тапты, ол тауларға қашудың жалған үмітімен алданған еді, бұл оқиға қазір Дун Нехтен шайқасы деп аталады, ол Ангустағы Дуннихенде немесе Баденохтағы Дуначтон қаласында болған. Нортумбриялықтар 679 жылы жоғалтқан Орталық Британияның және 685 жылы жоғалтқан Солтүстік Британияның үстемдігін ешқашан қайта қалпына келтіре алмады. Дегенмен Нортумбрия Викинг дәуіріне дейін Ұлыбритания мен Ирландияның ең қуатты мемлекеттерінің бірі болып қала берді. Эггфрит Айонада жерленді және оның орнын оның заңды емес жартылай бауыры Олдфрит иеленді.
In 671, at the Battle of Two Rivers, Ecgfrith put down an opportunistic rebellion by the Picts, which resulted in the Northumbrians taking control of Pictland for the next fourteen years. Around the same time, Æthelthryth wished to leave Ecgfrith to become a nun. Eventually, in about 672, Æthelthryth persuaded Ecgfrith to allow her to become a nun, and she entered the monastery of the Abbess Æbbe, who was aunt to King Ecgfrith, at Coldingham. A year later Æthelthryth became founding abbess of Ely. Her taking the veil may have led to a long quarrel with Wilfrid, Bishop of York, which ended with Wilfrid's expulsion from his Episcopal see. Ecgfrith married as his second wife Eormenburg (or Iurminburh). She and Bishop Wilfrid became bitter enemies. In 674, Ecgfrith repelled the Mercian king Wulfhere, which enabled him to seize the Kingdom of Lindsey. Ecgfrith sent a raiding party to Brega in Ireland under his general Berht, which resulted in the seizing of a large number of slaves and the sacking of many churches and monasteries. The reasons for this raid are unclear, though it is known that Ecgfrith acted against the warnings of Ecgberht of Ripon and that the raid was condemned by Bede and other churchmen. In 685, against the advice of Cuthbert of Lindisfarne, Ecgfrith led a force against the Picts of Fortriu, who were led by his cousin Bridei mac Bili. On 20 May, Ecgfrith was slain at the age of 40, having been lured by a feigned flight to the mountains, at what is now called the Battle of Dun Nechtain, located at either Dunnichen in Angus or Dunachton in Badenoch. The Northumbrians never regained the dominance of central Britain lost in 679; nor of northern Britain lost in 685. Nevertheless, Northumbria remained one of the most powerful states of Britain and Ireland well into the Viking Age. Ecgfrith was buried on Iona and succeeded by his illegitimate half brother, Aldfrith.
Нортумбриялық монахинялық
Өзінен бұрынғы әкесі сияқты, Эггфрит патшалықта Бенедикт Бископтың діни қызметін қолдады және 674 жылы оған Wear өзенінің сағасына жақын 70 жер берді, Сент-Петрге арналған монастырь салу үшін. Шамамен он жыл өткен соң, ол тағы да 40 жерді Тайн өзені бойында, Джарроу қаласында, киелі Пауылға арналған монастырь құруға сыйлады. Бұл екі монастырь Уэрмут және Джарроу монастыры деп аталды, және осы орында ғалым Беда танымал болды. Беда жеті жасында Уэрмутқа Бенедикт Бископтың қамқорлығына берілді және өмірінің соңына дейін монах болып қалды. Ол 731 жылы "Англия халқының шіркеу тарихы" атты еңбегін аяқтады.
Like his father before him, Ecgfrith supported the religious work of Benedict Biscop in the kingdom and gave him 70 hides of land near the mouth of the River Wear in 674 to undertake the building of a monastery dedicated to St. Peter. About ten years later, he made a second gift of land, 40 hides on the River Tyne at Jarrow, for the establishment of a sister house dedicated to St. Paul. These two houses came to be known as the Monastery of Wearmouth and Jarrow, an establishment made famous by the scholar Bede, who, at the age of seven, was put into the care of Benedict Biscop at Wearmouth and remained for the rest of his life as a monk. His Ecclesiastical History of the English People was completed there in 731.
Ақша шығару
Эггфрит Нортумбрияның ең алғашқы патшасы болған сияқты, және бәлкім, англосаксон билеушілерінің ең алғашқысы күміс пенни шығарған. Ол келесі бірнеше ғасырлар бойы ағылшын монета жүйесінің негізгі бірлігіне айналды. Англосаксондар 6-шы ғасырдың соңынан бастап Франциядағы Меровингтер шығарған монеталардың үлгісімен монеталар жасаған, бірақ олар сирек болды, көбінесе алтын шиллингтер (шиллингтер) немесе тримсалар қолданылды. Эггфриттің ссеатта деп аталатын монеталары қалың және қалыпқа құйылған, олар көп мөлшерде шығарылды.
Ecgfrith appears to have been the earliest Northumbrian king, and perhaps the earliest of the Anglo Saxon rulers, to have issued the silver penny, which became the mainstay of English coinage for centuries afterwards. Coins had been produced by the Anglo Saxons since the late 6th century, modelled on the coins being produced by the Merovingians in Francia, but these were rare, the most common being gold scillingas (shillings) or thrymsas. Ecgfrith's pennies, also known as sceattas, were thick and cast in moulds, and were issued on a large scale.