Кіріспе
Белградтың оңтүстік-шығысында орналасқан Авала тауының басында орналасқан Белгісіз Батырдың ескерткіші - Сербияның Белград қаласындағы Белгісіз Батырдың ескерткіші. Оның дизайнын скульптор Иван Местрович жасаған. Бұл жерде Бірінші дүниежүзілік соғыста беймәлім серб сарбазы жерленген.
The Monument to the Unknown Hero is a World War I memorial located atop Mount Avala, south east of Belgrade, Serbia, and designed by the sculptor Ivan Meštrović. on the place where an unknown Serbian World War I soldier was buried.
Алдыңғысы
1920 жылдың соңында Сербияда танымал жаңалық - француз "белгісіз сарбазының" Пантеондағы жерленуі болды. Француздардың серб армиясына әсері 19-ғасырдың ортасынан бері күшті болғандықтан, солай ету идеясы ардагерлер мен әлеуметтік бірлестіктер арасында таралып, Ұлттық жиналысқа жетті. 1915 жылы салынған еске алу айқыш тек жергілікті тұрғындар мен Авалаға келген қонақтар үшін ғана белгілі болды. 1921 жылдың бірінші жартысында ескерткіштің мәртебесін арттыру туралы бастама қарқынды жүзеге асты. 1921 жылы 24 маусымда Конституциялық Ассамблеяның президенті Иван Рибар ескерткіш салу күн тәртібімен мемлекеттік лауазымды тұлғаларды жиналысқа шақырды. Кездесуге басқалармен қатар генерал және бұрынғы қорғаныс министрі Михаило Рашич, Белград университетінің ректоры Богдан Гаврилович, Белград қаласының мэрі Добра Митрович және Белградтағы Ұлттық театрдың директоры Милан Грол қатысты. Бұл ескерткіш "қадірлі, бірақ кішіпейіл" болады деп шешілді. Оның бас сүйегі "баланың кішкентай сүйегі сияқты" деп айтылған, ал сүйектері нәзік, нәзік, нәзік. Қару-жарақ орыс (Тула қару зауыты, 1906 ж.), яғни Мосин-Нагант М1891 мылтығын қолданған. Буты американдық, М 1910, көбінесе Кадрлар бөлімінің мүшелеріне және аздап, Бірінші шақыру полкіне (ең жас сарбаздарды 31 жасқа дейін шақырған) таратылды. Комиссия қалдықтар серб сарбазына тиесілі деген қорытындыға келді және оны граната бөлшектерімен бірге қайта жерледі, ал оның жеке заттары жиналыс президенті кабинетіне сақталу үшін жеткізілді. 1922 жылы Ассамблея Кеңесі ескерткіш үшін қаражат жинау үшін көптеген іс-шаралар ұйымдастырды, сонымен қатар кинотеатрлар сияқты басқа да құралдарды жарнамалық мақсаттар үшін қолданды. Сонымен қатар, кейбір маңызды оқиғалар, мысалы Патриарх Димитрийдің Рождестволық ақша жинау немесе 1922 жылы 8 маусымда король Александр I мен королева Марияның үйлену тойы сияқты маңызды оқиғалар қолданылады. Саясаткерлерге көп сенбейтін және олардың бұл процесті созып жібереді деп күткен жергілікті әкімдік 1922 жылы құрылысты ұйымдастырды. Желі жолы (Топчидер Мала Кришна) салынған кезде Югослав темір жолдары барлық қажетті материалдарды сыйға тартты. Кеңес жергілікті тұрғындардың өздерінің идеясынан тұжырымдамасы жағынан мүлдем өзгеше ескерткіш салуда екенін білгенде, Иван Рибар жергілікті әкімдікпен келіссөздер жүргізді және бұл ескерткіш "уақытша шешім" болады деген келісімге келді. Ескерткіш белгісіз сарбазға арналған ескерткіш тұрғызылған жерге жақын жерде тұрғызылды. Ол Милан Минич жобалаған және құрылысы 1922 жылы 1 сәуірде басталған. Ескерткішті жергілікті ауыл тұрғындары Rakovica темір жол учаскесінің инженерлері мен жұмысшыларының көмегімен салды. Ескерткіш 1922 жылы 14 мамырда аяқталып, 1922 жылы 1 маусымда ашылды. Оның негізі екі қабатты төрт бұрышты, екі қабатты пішінді, төрт бұрышты пирамидамен, қалың тастан жасалған. Пирамиданың негізі биік болды. Пирамиданың екі жағында ортақ қораптың көшеттерімен төрт-төрт гүлзар орналасқан. Олар алты бұрышты болып, сондай-ақ, қатты өңделген таспен жасалған. Пирамиданың басына алты қырлы айқыш орнатылған. Пьедесталдың шығыс жағына жазуы бар тақта орнатылған: "Бұл ескерткіш 1912-1918 жылдардағы азаттық және бірігу соғыстарында қаза тапқан батырларға Врачар ауданының алғыс білдірген халқымен тұрғызылды. 1922 жылдың 1 маусымында құлшылыққа берілді". Қалған үш жағында "Каррара мәрмәрінен жасалған (сырт) " деген жазу жазылған. Кресттің көлденең қолының батыс жағында тағы бір жазу бар: "Белгісіз серб сарбазы комиссиямен 1921 жылы 29 қарашада расталды". Ескерткіш 16 қысқа тас бағанамен қоршалған, әр жағында 4 - ақ, олар шынжырлармен байланысқан. Белгісіз сарбаздың сүйектері металл табытқа салынып, ескерткішке орнатылды, сонымен бірге Сербия туының түстеріндегі граната бөлшектері бар шағын ағаш корпус және Аваланың етегінде табылған тағы үш белгісіз сарбаздың сүйектері. Ескерткіштің ашылуына келген беделді тұлғалардың арасында Иван Рибар, Ассамблеяның басқа да жоғары лауазымды саясаткерлері, айналадағы муниципалитеттер мен аудандардың президенттері және бірнеше үкімет министрлері болды. Сол күні Александр патша да сол жерге барды. Жаңа ескерткіштің құрылысы да дау-дамайсыз болған жоқ. Қоғам ескі Жрнов қаласын бұзуға қарсы болды, ал автор Бранислав Нушич әсіресе дауысты болды. Ол сондай-ақ ескерткіш Белградтан тым алыс орналасқандықтан, азаматтардың оған құрмет көрсетуіне кедергі болатынын айтты. Нушич: "Авалаға тек көлік�...
Дизайн
Монумент саркофаг түрінде. Саркофаг Югославия Корольдігінің барлық халықтарын бейнелейтін кариатидтермен қоршалған. Олар босниялық, черногориялық, далматиндық, хорват, словен, воеводиналық, серб және оңтүстік серб әйелдерін білдіреді. Саркофагтың жоғарғы жағында "Югославияның патшасы Александр I белгісіз батырға" деген жазу бар.
Даулар
Кейбір тарихшылар күрделіге арналған терминологияны қате деп санайды. Ескерткіштің орнына "күмбез" деген сөзді қолдану керек: Беймәлім Батырдың қабірі.
Жеке тұлғаны болжау
1921 жылы жүргізілген тексерулер мен табылған қасиеттерге сүйенсек, жауынгерді анықтау мүмкін болмады, тіпті оның қай бөлімде қызмет еткенін анықтау мүмкін болмады. Негізгі теориялардың бірі - ескерткіш масондық ғибадатхана. Оның себептері: Александр патша мен Местровичтің масондық мүшелігіне күдікті болуы және патшаның жұмыстардың басталуын белгілеген күміс балғамен. Алайда, күміс құралдарды ортағасырлық серб билеушілері сол мақсатта қолданған, сондықтан 1881 жылы Белградтың негізгі теміржол вокзалын салу басталғанда күміс балғамен жұмыс істеген король Милан. Сонымен қатар, ескерткіш кешеніндегі ештеңе де ғибадат қызметіне сілтеме жасамайды. Ескерткіштің пішіні шын мәнінде біздің заманымыздан бұрын 6 ғасырда ежелгі Пасаргадада Ұлы Кир үшін салынған Кирдің қабіріне ұқсайды. Жеңіс күні (9 мамыр) және 15 қыркүйек, 1918 жылы Македония майданының бұзылған күні.