Кіріспе

Жапондық жекпе-жек өнері Кукишин рю (九鬼神流), бастапқыда "Тоғыз құдайдың қасиетті (көкіден келген) мектебі". Бұл сого будзюцу, яғни тайдзюцу, бодзюцу, нагинатадзюцу, кенпо, ханбодзюцу, содзюцу және хэйхо сияқты әртүрлі қарулар мен өнер түрлерін үйретеді. Кукишин рю және оның негізін қалаушысы Бугей Рюха Дайджитэн немесе "Жекпе-жек өнер мектептерінің энциклопедиясында" тізімделген, ол – қазіргі (гендай) және ежелгі (корю) жапон жекпе-жек мектептерінің тізімі.

Кукишин-рю аңызы

Кукишин рю-ның негізін қалаушы Рюшин Якусимару 1318 жылдың 1 қаңтарында Вакаяма префектурасындағы Кумано Хонгуда Дою Широхоган отбасында дүниеге келді. Ол Куманодағы ең беделді кландардың біріне жататын, ұрпақтар бойы бето, яки «қасиетті орын күзетшілері» ретінде қызмет еткен Фудзивара кланының ұрпағы еді. Көп ұзамай отбасы Тайра-Минамото соғысына қатысып, Кумано әскер-теңіз күштеріне басшылық етті. Рюшиннің анасы – Чигуса Химе, оның ағасы Оңтүстік император сарайының мүшесі Сукетомо Дайнагон Хино еді. Чигуса Химе бала көруде қиындыққа тап болғандықтан, Хие тауындағы Энриаку-дзи храмына сапар шекті, онда Якуши Буддаға (Бхайсаджягуру Вайдуряпрабха) көмек сұрап дұға етті. Ұзақтан соң ол жүкті болды және ұл туды, оны құдайдың құрметіне Якушимару деп атады. Рюшин әкесі Доюдан шугендо (тау саяхатының аскетикалық тәжірибесі) үйренгеннен кейін, содан кейін Киотоға барып, Санмаку храмында буддалық монах Жокайдан эзотерикалық буддизмді оқыды. Ол сонымен қатар Курама тауында жекпе-жек өнерін жетілдірді және Кудзи хихо мен Онмёдоның шебері болған деседі. Йошинодан келген күштер ақыры келді және олар император Годайгоны Кинпусен тауындағы шағын ғибадатханаға қауіпсіз жеткізе алды. Рюшин Хие тауындағы Йокавадағы кітапханада жасырған «Император үйінің үш қазынасын» қайтаруға да жетістікке ие болды. Император Годайго Рюшиннің адалдығына ризашылық білдіріп, оның құпия техникалары туралы сұрады. Рюшин: «Бұл менің отбасымнан бері келе жатқан құпия техника. Бұл Кудзидің құпия өнері», – деп жауап берді. Император содан кейін былай деп жариялады: «Құдай сендердің адалдықтарыңды біледі. Сендер Фудзивара тегіңді Куки деп өзгертесіңдер». Кукидегі «Ку» жапон тілінде «тоғыз» дегенді білдіреді. «Ки» кейіпкерді жапонша айтқанда «Ками» деп айтылуы мүмкін, яки «әулие рух», «Они» (жаман рухтар) дегенге қарама-қарсы. Сондықтан «Куки» шын мәнінде «Ку ками» дегенді білдіреді. Алайда, Эдо дәуірінен бері бұл әдетте Куки деп айтылады. Бұл көне құжаттар 1941 жылы Миура Ичироның «Куки мұрағатының зерттеуі» атты еңбегі жарық көргеннен кейін көпшілікке белгілі болды. Бұл кітаптар мифологиялық дәуірге қатысты қосымша жазбаларды қамтиды және Жапонияның екі маңызды көне ескерткіштері – Кодзики мен Нихон Шокиге толықтыру болып табылады. Ко-синто, жекпе-жек өнері және Кумано Хонзан Шугендо туралы томдар тізімделген. Миураның басылымына дейін бұл кітаптар туралы тек «Сонтоку Окина Ява» кітабының екінші томында айтылған еді.

Нагинатадзюцу (刀術)

Кукишин-Рю-Нагинатаның жалпы ұзындығы 225 см. Оның екі жиекті, 21 см ұзындығы бар жүзі және ол сымдар арқылы сапқа бекітілген. Ол кесу, қайтару, соғу, шаншу және бұру үшін қолданылады; жүзі сондай-ақ ілгектеу және ұстау үшін де пайдаланылады. Нагината Кукишин-Рю мектебіндегі ең маңызды қару болып табылады, себебі бодзюцу өзінің пайда болуын Нагинатаға қарызды. Бұл Кукишин-Рю мектебінің тағы бір айрықша қаруы және, мүмкін, мектептің құрылуының негізі.

Ханбоджитсу (半棒術)

Кукишин рю мектебінің ханбосы қарысылық көрсету, соққы беру, сындыру және шаншу үшін қолданылады. Ол тайдзюцумен де үйлеседі. Ханбо ең тікелей найза мен таяққа байланысты, алайда бұл ықпалдар сыртқы. Найзаның ханбоның өзінің бастауы болғаны рас болғанымен, ол өзінің техникаларын қылыштан дамытқанын айтуға болады. Укон Курияма ханбо техникасын Азучи-Момояма дәуірінде Кукишин рю мектебіне енгізген деп саналады. Аңыз бойынша, ол қысқа найзамен шеберлігімен әйгілі болған. Курияма 1575 жылдың 4 мамырында Ода Нобунага жағынан Нагашино шайқасына қатысты. Генерал Кацухиса Тангоноками Сузукимен шайқасқанда, Курияманың найзасы екіге бөлінді. Курияма жарылған найзасымен күресіп, ақырында Сузукиді жеңді. Содан кейін ол жаудың қылыштарын жеңіп, оларды толыққанды жеңіске жеткізіп, шайқасқа түсті. Осы аңызға сүйене отырып, ханбо Эдо дәуірінің басында Кукишин рю мектебіне ресми түрде қосылған деп есептеледі.

Содзюцу (槍術)

Кукишин-Рю найзасының жалпы ұзындығы 270 см. 36 см-ден 45 см-ге дейінгі найзаның ұшы сым арқылы сапқа бекітілген және үш қыры немесе "жалалары" бар. Ол қарсыластың шабуылын тойтару, кесу, шаншу, соққы беру және оның тепе-теңдігін бұзу үшін қолданылады. Кукишин-Рю найза техникасы көптеген күрделі өзгерістер мен ерекшеліктерді қамтиды және бұл оқу бағдарламасындағы ең қиын қару болып саналады. Оның әртүрлі нысаналары бар, оларға қысқа және ұзақ қашықтықтан жете аласыз, ал әр қашықтықта қарудың тиімді болуы үшін қолдану тәсілінде шамалы өзгеріс қажет. Бұл оны ең күрделі және қиын қарулардың біріне айналдырады, оның дұрыс қолданылуы пайдаланушының қашықтық пен уақытты дұрыс бағалауына байланысты.