Кіріспе

Норвегиялық фольклорда, деилдегаст - шекаралық тастардың қасиеттілігімен және оларды қозғауға батылы жеткендермен байланысты жын. Дельдегаст дәстүрі Норвегияның оңтүстік бөлігінде кең тараған және ол gjenganger құбылысымен де байланысты. Дельгест, өз аумағын көрші аумағымен бөліп, тірі кезінде аумағын кеңейткендіктен, өлімнен кейінгі өмірде тыныштық таба алмайды. Өлгеннен кейін, дельдегаст оны дұрыс орнына қайта көтере алғанға дейін шекаралық тастар маңындағы аймақты қоршауға мәжбүр болды. Бұл мүмкін емес іс болып шықты, өйткені тас үнемі сырғанағандықтан, дельдегаст қайтадан пайдасыз әрекет етуден бұрын қайғылы айқай салады.

Этимология

Норвегия тілінде "gast" шамамен "жылым" дегенді білдіреді, бірақ норвегиялық және скандинавиялық фольклордағы жұлдыздар қазіргі заманғы жұлдыздар түсінігінен қатты ерекшеленеді, көбінесе денелі денеге ие және табиғаты зорлық-зомбылық. "Деилд" - "шекаралық тас" деген архаикалық сөз. Дельдегаст сөзінің шамамен аудармасы "шекаралық тас жұлдыз" деп аударылады.

Сипаттама

Дельдегаст туралы әдебиетте алғаш рет орта ғасырдың аяғында жазылған Драумкведеттан кездеседі. Бұл сенімнің өзі бұдан бұрын пайда болған (соның дәлелі Драумкеведетпен құжатталған), бірақ ешқандай дәлел жоқ. Дельдегаст құсқа, көбінесе соғаға айналады деп айтылады, оны жергілікті халық жын (гаст) деп атайды. Адам түрінде ол киімінен басқа, кәдімгі адамдай көрінді. Көптеген жылдар бұрын қайтыс болғандықтан, дельдегаст өз күндерінің киімдерін киіп жүрді, бұл оны көргендерге өте ескірген болып көрінді. Әлеуметтік құбылыс ретінде дельдегаст әр түрлі әлеуметтік функцияларды атқарды. Дельгеста болу қаупі шекаралық тастарды бұзған кез келген әрекетті болдырмады, жер дауларын бақылауда ұстады. Сондай-ақ, шекаралық тастар жылжығанын сезінген адамдар көршілеріне физикалық кек алудан сақталған болар еді, өйткені олар қастандық жасаған адам өлгенде метафизикалық кек алуларын білетін.