Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим императоры 270 жылы Маркус Аврелий Клавдий Квинтилл (өлді 270) – қысқа ғана өмір сүрген Рим императоры. Ол император Клавдий Готиктың інісі болды және 270 жылы Клавдий қайтыс болғаннан кейін оның орнына келді. Квинтиллдің император болу құқығына Аврелиан күдік келтірді, ол өзі басқарған легиондармен император деп жарияланды. Квинтиллдің билігі бірнеше апта ғана сарқыды. Оның өлімінің себебі әртүрлі дереккөздерде өз әскерлерінің қолынан өлтіру, Аврелианмен шайқаста қаза болу немесе өз-өзіне қол жұмсау деп көрсетілген.
Roman emperor in 270
Marcus Aurelius Claudius Quintillus (died 270) was a short lived Roman emperor. He was a brother of Emperor Claudius Gothicus, whom he succeeded after Claudius' death in 270. Quintillus' claim to be emperor was challenged by Aurelian, who was proclaimed emperor by the legions he commanded. Quintillus' reign only lasted a few weeks. Different sources report his cause of death as murder by his own soldiers, in battle with Aurelian, or by suicide.
Ерте өмір
Маркус Аврелий Клавдий Квинтиллдің нақты туған жері белгісіз. Иллириялық болған ол, монеталары көрсеткендей, Төменгі Паннонияда туған болуы мүмкін. Төмендегі отбасыдан шыққан Квинтилл, 268 жылы ағасы Клавдий Готик императорлық таққа отырғанда көзге түсті. Ағасының билігі тұсында Квинтилл Сардинияның прокураторы қызметін атқарған болуы мүмкін.
Marcus Aurelius Claudius Quintillus' exact birthplace is unknown. An Illyrian, he was likely born in Pannonia Inferior, as is indicated by his coinage. Originating from a low born family, Quintillus came to prominence with the accession of his brother Claudius Gothicus to the imperial throne in 268. Quintillus was possibly made Procurator of Sardinia during his brother's reign.
Квинтилдің билігі
Квинтилл 270 жылы қайтыс болғаннан кейін Сенат немесе оның бауырының әскерлері император деп жариялады. Евтропий Квинтиллдің ағасы қайтыс болғаннан кейін рим армиясының әскерлерімен сайланғанын хабарлайды; бұл таңдау Рим Сенатымен бекітілген. Иоанн Зонарас оны Сенаттің өзі сайлағанын мәлімдейді. Дегенмен, деректерге сәйкес, Клавдийдің Дунай бойындағы наурындарда ерген легиондар Квинтиллдің билікке көтерілуінен хабарсыз болған немесе оны мақұлдамаған. Олар өздерінің ағымдағы басшысы Аурелианды император етіп тағайындады. Квинтиллдің билігі туралы ақпарат көбінесе қайшылыққа толы. Олар оның билік ету мерзімі туралы келіспейді, түрлі мәліметтер бойынша 17 күн (Иероним, Евтропий және Зонарас) немесе 77 күн (Филокал, Зосим «бірнеше ай» дейді) болған. Қазіргі ғалымдар «17» санын үлкен санның қате оқылуы деп есептейді, өйткені оның билігінде көптеген монеталар соғылған. Оның өлімінің себебі туралы да әртүрлі мәліметтер бар. «Тарих Августа» оны қатаң әскери тәртіпке наразы болған өз әскерлерінің қолынан өлгенін хабарлайды. Иероним тек Аквилеяда қаза тапқанын айтады. Иоанн Зонарас Квинтиллдің өз тамырларын кесіп, қан кету арқылы өзіне-өзі қол жұмсағанын мәлімдейді; Антиохиялық Иоанн оның өзіне-өзі қол жұмсауына дәрігердің көмектескенін хабарлайды. Клавдий Сальмасий Дексипп өлім себебін көрсетпестен жазғанын атап өтті. Бірақ барлық деректерде оның Аквилеяда қайтыс болғаны айтылады. Квинтиллдің екі ұлы болған. «Тарих Августа» Клавдий мен Квинтиллдің Крисп есімді тағы бір бауыры болғанын және оның Клаудия есімді немересі болғанын хабарлайды, ол Евтропийге үйленген және Константин I-ге әке болған. Дегенмен, кейбір тарихшылар бұл мәліметті Константин I-ге жағымпаздану үшін жасалған әулеттік құрастырма деп санайды.
Quintillus was declared emperor either by the Senate or by his brother's soldiers upon the latter's death in 270. Eutropius reports Quintillus to have been elected by soldiers of the Roman army immediately following the death of his brother; the choice was reportedly approved by the Roman Senate. Joannes Zonaras reports him elected by the Senate itself. Records, however, agree that the legions which had followed Claudius in campaigning along the Danube were either unaware or disapproving of Quintillus' elevation. They instead elevated their current leader Aurelian as emperor. The few records of Quintillus' reign are contradictory. They disagree on the length of his reign, variously reported to have lasted 17 days (Jerome, Eutropius and Zonaras) or 77 days (Filocalus, Zosimus gives "a few months"). Modern scholars believe "17" to be a misreading of a larger number, as there is an abundance of coins produced during his reign. Records also disagree on the cause of his death. The Historia Augusta reports him murdered by his own soldiers in reaction to his strict military discipline. Jerome only reports that he was slain at Aquileia. Joannes Zonaras reported Quintillus to have committed suicide by opening his veins and bleeding himself to death; John of Antioch reports the suicide to have been assisted by a physician. Claudius Salmasius noted that Dexippus recorded the death without stating causes. All records, however, agree in placing the death at Aquileia. Quintillus was reportedly survived by his two sons. The Historia Augusta reports Claudius and Quintillus having another brother named Crispus and through him a niece, Claudia, who reportedly married Eutropius and was mother to Constantius Chlorus. Some historians however suspect this account to be a genealogical fabrication to flatter Constantine I.
Мұра
Оның билігі өте қысқа болды және ол император ретінде Римге баруға ешқашан үлкермеді. Сақталған римдік деректер Квинтиллды орташа және қабілетті император деп санайды. Ол Сенаттың жақтаушысы ретінде қарастырылды және осылайша бұрынғы императорлар Галба мен Пертинакспен салыстырылды. Үшеуі де толық бір жыл билікке шыдамаса да, сенаторлық көздерде жоғары бағаланды. Оның билігі тұсында императордың атқаратын діни лауазымдары бөлініп, императордың pontifex maximus имиджінен бас тартты.
His reign was very short and he never managed to visit Rome as emperor. Surviving Roman records considered Quintillus a moderate and capable emperor. He was seen as a champion of the Senate and thus compared to previous emperors Galba and Pertinax. All three were highly regarded by senatorial sources despite their failure to survive a full year of reign. In his reign the priestly offices held by the emperor were separated and the image of the emperor as pontifex maximus was abandoned.