Кіріспе

Өсімдік түрі Solanum muricatum - Оңтүстік Америкада өсетін және тәтті жеуге жарамды жемісі үшін өсірілетін мәңгі жасыл бұта түрі. Оны "пепино" деп те атайды. Бұл "пепино" деп аталады. Пепино дульце жемісі түсіне қарай қарындашты (Cucumis melo) ұқсайды, ал дәмінде баллы шырын мен қиярдың дәмді қоспасын еске салады, сондықтан оны кейде пепино карындашы немесе карындаш груша деп те атайды. Тағы бір кең таралған атау - ағаш қайың, көбінесе папаяға (Carica papaya) қолданылады, бірақ пепино dulce өсімдігі әдетте ағашқа ұқсамайды; ол көбірек жер бетін жауып тұрған, артта қалған өсімдікке ұқсайды. Алайда, бұл түр басқа да жемістер үшін өсірілетін түнгі көлеңкелердің жақын туысы, соның ішінде қызанақ (S. lycopersicum) және баклажан / баклажан (S. melongena), оның жемісі өте ұқсас. Жемістер Колумбия, Чили, Боливия, Перу және Кения базарларында кең таралған, бірақ теңізде жиі кездеспейді, өйткені оны ұстау өте сезімтал және жақсы жүрмейді. Жаңа Зеландияда, Түркияда, Маврикийде және Чилиде коммерциялық тұқымдар өндіру және жемістерді экспорттау үшін тырысулар жүргізілді. АҚШ-та 1889 жылға дейін Сан-Диегода, ал 1897 жылы Санта-Барбарада өсірілетіндігі белгілі. Жаңа Зеландиядан және басқа да жерлерде 20 ғасырдың аяғында коммерциялық тұрғыдан тиімді сорттар енгізілді, бұл оның Жапония, Еуропа және Солтүстік Америкадағы нарықтарға енгізілуіне әкелді. Бұл өсімдік көпжылдық, бірақ оның суыққа, зиянкестерге және ауруларға бейімдігі өсірушілерді жыл сайын өсімдікті қайта отырғызуға мәжбүр етеді. Өсімдік жылыжайда өсіруге жақсы бейімделеді, биіктігі 2 м-ге дейін жетеді және ашық ауада алынған өнімнен 2 - 3 есе артық өнім алады. Олар тамырлар гормондарын қолданбай оңай қалыптасатынына байланысты кесінділермен көбейтіледі. Ол дәстүр бойынша табиғи түрде тік өседі және сондықтан оны еркін тұрған бұта ретінде өсіруге болады, бірақ кейде оны кесу қажет. Сонымен қатар, жемістің салмағы өсімдікті төмен түсірмеу үшін кейде тіректер қолданылады. Өсіру жылдамдығы жоғары, отырғызылғаннан кейін 4 - 6 ай ішінде жеміс береді. Бұл көпжылдық өсімдік, бірақ әдетте бір жылдық ретінде өсіріледі. Өсімдіктер арамшөпке төзбейді, бірақ кейін аз өсетін арамшөптермен оңай бәсекелесе алады. Туыстары помидор, баклажан, томаткиллер мен тамариллийлар сияқты, пепинолар да қоңыздар, көбелектер, ақ құстар мен жәндіктер үшін өте тартымды. Пепинолар топырақтың көпшілігіне төзімді, бірақ жақсы жеміс өндіру үшін тұрақты ылғалдылықты қажет етеді. Қалыптасқан бұталар құрғақшылық стрессіне белгілі бір төзімділік көрсетеді, бірақ бұл әдетте өнімділікке әсер етеді. Өсімдік партенокарпикалық, яғни жеміс беру үшін оған тозаңдау қажет емес, бірақ тозаңдау жеміс беруді ынталандырады. Өсімдік негізінен Чили, Жаңа Зеландия және Батыс Австралияда өсіріледі. Чилиде Лонготома аңғарында 400 гектардан астам жер егіледі, ал өнімнің өсіп жатқан бөлігі экспортқа шығарылады. Колумбия, Перу және Эквадорда да бұл өсімдік өсіріледі, бірақ жергілікті деңгейде. Анд аймағынан тыс жерлерде Орталық Американың әртүрлі елдерінде, Мароккода, Испанияда, Израильде және Кенияның биік жерлерінде өсіріледі. АҚШ-та Гавайи мен Калифорнияда бірнеше жүз гектар жерді шағын көлемде өсіреді. Соңғы уақытта Жаңа Зеландиядан және басқа да жерлерде коммерциялық тұрғыдан тиімді сорттар енгізілген. Нәтижесінде жеміс Жапония, Еуропа және Солтүстік Американың ірі нарықтарына енгізілді және Оңтүстік Америкадан тыс жерлерде біртіндеп аздап белгісіз болып келеді.

Ас дайындауда

Олар нәзік әрі жұмсақ дәмді, сондықтан оларды көбінесе тағам ретінде жейді. Олар басқа да жемістермен жақсы араласады.

Түсініктемелер

(1997): Ежелгі Перу рухы: Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera қазыналары. Нью-Йорк: Темза мен Хадсон. (2007): Анд үйреншікінде АФЛП және ДНҚ реттілік ауытқуы, пепино (Solanum muricatum, Solanaceae): эволюция мен үйрендіруге әсері. Мен солаймын. J.Bot. (Ж.Бот) 94-тармақ: 7) 12191229-тармақ. PDF толық мәтіні (1996): 1996 жылғы Пепино Дульце нұсқасы. 2008 жылғы 27 SEP-ден алынған. (1988): "Solanum muricatum Ait" жемістерінің экологиясы мен өніміне арналған еңбектер. PDF толық мәтіні Google Books (1989): Инкалардың жоғалған егістері: Әлемдік өсіру уәдесі бар андтардың аз танымал өсімдіктері. Ұлттық академиялық баспасөз. [2008]: Solanum muricatum. 2008 жылғы 27 SEP-ден алынған.