Кіріспе
L ойыны – Эдвард де Боно ойлап тапқан екі ойыншыға арналған абстрактілі стратегиялық ойын. Ол 1967 жылы жарық көрген "Ойлаудың бес күндік курсы" кітабында ұсынылған.
The L game is a simple abstract strategy board game invented by Edward de Bono. It was introduced in his book The Five Day Course in Thinking (1967).
Сипаттама
L ойыны — 4×4 шаршыдан тұратын тақтада екі ойыншы ойнайтын ойын. Әр ойыншыда 3×2 L пішіндес тетромино бар, сондай-ақ екі 1×1 нейтралды фигура бар.
Ережелер
Әр кезекте ойыншы алдымен өзінің L фигурасын жылжытуға міндетті, содан кейін қаласа, екі бейтарап фигураның біреуін жылжыта алады. Ойын, қарсыластың L фигурасын жаңа орынға жылжыту мүмкіндігінен айырғанда жеңіске жетеді. Фигуралар бір-бірін жабуға немесе тақтан шығуға болмайды. L фигурасын жылжытқанда, оны көтеріп алып, тақтаның кез келген бос жақтарына қоюға болады. Оны бұруға немесе тіпті кері қайтаруға да болады; жалғыз талап – ол бастапқы орнынан өзгеше жаңа орынға қойылған болуы керек, яғни бұрын жабатын болмаған кем дегенде бір жақты жабуы тиіс. Бейтарап фигураны жылжыту үшін ойыншы оны көтеріп, тақтаның кез келген бос жақтарына қояды.
Стратегия
Негізгі стратегияның бірі – бейтарап фигураны және өз фигурасын пайдаланып бір бұрыштағы 3×3 шаршыны жабу, сондай-ақ қарсыластың L фигурасының айна көрінісіне өтуіне кедерес жасау үшін бейтарап фигураны қолдану. Тағы бір негізгі стратегия – L фигурасын жылжытып тақтаның жартысын жабу, ал қарсыластың мүмкін болатын басқа позицияларын болдырмау үшін бейтарап фигураларды пайдалану. Мұндай позицияларға көбінесе тақта периметріндегі сегіз "өлтіруші" қысқыштардың бірінде бейтарап фигура қалғаннан кейін қол жеткізуге болады. "Өлтіруші" қысқыштар – периметрдегі, бірақ бұрыштағы емес қысқыштар. Келесі жүрісте, бұрын орналастырылған "өлтірушіні" өз шаршыңыздың бөлігіне айналдырасыз немесе оны периметрдегі позицияны жабу үшін пайдаланып, өз L фигураңыз бен жылжытылған бейтарап фигураңызбен шаршы немесе жарты тақтадан тұратын қоршау жасайсыз.
Талдау
Екі кемел ойыншымен ойналған ойында, ешқайсысы жеңіске немесе жеңіліске ұшырамайды. L ойыны толық шешілетіндей кішкентай. Бөлшектерді орналастырудың 2296 әртүрлі мүмкін жағдайы бар, орналасудың бұрылысын немесе көрінісін жаңа орналасу деп есептемей, екі бейтарап бөлшекті бірдей санай отырып. Ойын барысында кез келген ойыншының кезектерімен кез келген орналасуға жетуге болады. Әрбір ойыншы осы 15 орналасудың бірінде өз кезегінде жеңіліске ұшырайды. Жеңілген ойыншының L бөлшегі бұрышқа тиген жағдайларда жеңіліс болады. Әрбір ойыншы тағы да 14 орналасуда кемел ойыншыдан жеңіледі. Ойыншы қалған 2267 позициядан кемінде тең түсуге (жеңілмей мәңгі ойнауға) қол жеткізе алады. Егер екі ойыншы да мүлдем ойнамаса, ойыншылар бейтарап бөлшекті қауіпті позицияларға жылжытудан сақтанса, қорғаныс ойыны шексіз жалғасуы мүмкін. Егер екі ойыншы да осы деңгейде болса, ережелердің кенеттен жеңіліс нұсқасы бір бөлшекті жылжытқаннан кейін екі бейтарап бөлшекті жылжытуға рұқсат береді. Стандартты ережелерді қолдана отырып, үш қадамды алға көре алатын ойыншы қорғаныс ойынын жеңе алады.