Кіріспе
Француз тосафисі Майнцтік Елиезер бен Натан (1090–1170), немесе Рааван (ראב"ן), – халахист және литургиялық ақын. Ертедегі ришон ретінде ол Рашбам мен Раббину Тамның замандасы және тосафистердің ең алғашқыларының бірі болды. Ол Рашидің шәкірті Майнцтік раввин Елиаким бен Йосифтің күйеу баласы еді. Оның төрт қызы арқылы Елиезер бірнеше білімді отбасылардың атасы болды, олар келесі ғасырларда діни өмірге зор ықпал етті. Оның ұлы немерелерінің бірі – Ашер бен Йехиел (РОШ), Ṭурим авторы Р. Яковтың әкесі. 1160 жылы немесе оған таяу уақытта Тройде Такканот Шум аясында синод өтті. Бұл синодты Раббину Там, оның бауыры Рашбам және Рааван басқарды. Францияның түкпір-түкпірінен келген 250-ден астам раввиндер де қатысты. Синодта еврейлер мен бейеврейлер арасындағы қарым-қатынастарды, сондай-ақ еврей қауымының ішкі мәселелерін қамтитын бірқатар қауымдық шешімдер қабылданды.
Eliezer ben Nathan of Mainz (1090–1170), or Ra'avan (ראב"ן), was a halakist and liturgical poet. As an early Rishon, he was a contemporary of the Rashbam and Rabbeinu Tam, and one of the earliest of the Tosafists. He was the son in law of Rabbi Eliakim b. Joseph of Mainz, a fellow student of Rashi. Through his four daughters Eliezer became the ancestor of several learned families which exerted a great influence upon religious life in the subsequent centuries. One of his great grandsons was Asher b. Jehiel (ROSH), father of R. Jacob, author of the Ṭurim. In or around 1160, a synod was held in Troyes as part of the Takkanot Shum. This synod was led by Rabbeinu Tam, his brother, the Rashbam, and the Ra'avan. Over 250 rabbis from communities all over France attended as well. A number of communal decrees were enacted at the synod covering both Jewish Gentile relations as well as matters relating internally to the Jewish community.
Тіпті хазер
Елиезер шешім қабылдауда жауапкершілігі мен сақтығын дәлелдейді, ал дәстүрге деген құрметі оны Заңның өте қатаң түсіндірмелерін қабылдауға итермелейді. Ол "анаңның үйреткенін тастама" деген Киелі кітаптағы нұсқауды "ежелгі раввиндер тыйым салған нәрсені рұхсат етуге болмайды" (No. 10) деп түсіндіреді. Азаматтық құқыққа арналған тарауларда көптеген қызықты құжаттар және түрлі сот істеріне байланысты коммерциялық қатынастар туралы мәлімдемелер бар. Оларда тауарлар бағасы туралы нақты мәліметтер, Рейнландтағы және алыс славян елдеріндегі сауда әдет-ғұрыптары туралы дәл ақпарат келтірілген; мысалы, Страсбург пен Шпейердегі алтын сауда жолдары (fol. 145б); сол заманғы монеталар туралы мәліметтер; Галициямен және Оңтүстік Ресеймен экспорттық сауда (No. 5) талқыланады. Құлдыққа тән әдет-ғұрыптар мен мінез-құлық та діни рәсімдермен байланысты қарастырылады. Шешімдердің арасында Киелі кітап пен Талмудтағы мәтелдердің түсіндірмелері бар; олардың бірі (No. 119) тіпті Нақыл сөздер 30:16-ға арналған толық түсініктеме ұсынады, онда Саадия Гаонның пікірі келтіріледі, атап айтқанда, Иштиел мен Укал – Агур бен Якеге философиялық сұрақтар қойған екі адамның есімдері. Бұл еңбекте 1152 жыл көрсетілген, демек ол сол жылдан кейін аяқталған болуы керек. Екі данада кездесетін 1247 жыл кейінірек көшірген адамдардың қосымшасы болуы мүмкін. Келесі ғасырларда Елиезерді үлкен санаттағы ғалым деп есептегенмен, оның еңбегі көпке танылмады. Оның маңыздылығын Польшаның ең беделді раввиндері – Мордехай Яфе, Самуил Елиезер Эдельс (Махарша), Соломон Ефрем Лунцчиц және т.б. 1609 жылы Позеннен берген ресми үндеулерінен кейін ғана жарияланды.
Литургиялық ақын ретінде
Елиезер көптеген yoẓerot, seliḥot және басқа да piyyuṭim жазды; алайда, олардың өте азы ғана неміс және поляк литургиясына енгізілді. Күнәнің кешірілу күніне арналған seliḥot-тардағы musaf-қа дейінгі Akapperah Pene Melek – осыған бір мысал. Оның поэзиялық туындылары оның діңгектілігін және литургияның маңыздылығына берген бағасын көрсету үшін ғана құнды. Олар түпнұсқалық, ой-сананың биіктігі немесе тілдің көркемдігімен ерекшеленбейді. Хаггадикалық түсіндірмелерге сілтеме жасауы, payyeṭan тілінің, акростихтердің, ұйқастардың және басқа да механикалық тәсілдердің қолданылуы оларды көптеген басқа литургиялық туындылардан көп айырмайды. Ол кейбір өлеңдерін арнайы жағдайларға байланысты жазған сияқты. Мысалы, сенбі күні өткен сүндеттеу рәсімі үшін жазылған бір piyyuṭ-тың соңында "АБН" шифры және "Ұлым Елияким ұзақ жасасын" деген сөздер кездеседі. Оның барлығы жиырма бес piyyuṭ-ы белгілі. Оның бір seliḥot-ы Бірінші крест жорығының (1096 жыл) қудалауын, ал екіншісі 1146 жылғы қудалауды суреттейді.
Комментатор ретінде
1830 жылы Острохта жарияланған Махзорға жазылған түсіндірме Елиезерге жатқызылады. Елиезердің кейбір түсіндірмелері "Қорбан Аарон" деп аталатын мерекелік дұғаларға арналған түсіндірмеде кездеседі. Сондай-ақ, Ехиел Моравчик өзінің 1576 жылы жазылған "Минха Хадаша" еңбегінде, 1145 жылғы қолжазбадан алынған Аботқа жазылған түсіндірмеден цитаталар келтіреді.
Хроник ретінде: 1096 жылғы қуғын-сүргін
Сондай-ақ, Элиезер 1096 жылы, Рейн өлкесіндегі қырғын оқиғаларының тарихын жазған автор деп есептеледі – бұл оқиғалар Халық крест жорығының бір бөлігі болды. Ол христиан кресткерлеріне зор қарсылық білдірді және Құдай неліктен осы көптеген яһудилердің қырғынға ұшырауына рұқсат бергені туралы мәселені қарастырды. Рейн бойындағы қалалардағы яһуди қауымдастықтарының қуғын-сүргіні мен оларға жасалған қорқынышты зұлматтар осы жерде хронологиялық тәртіппен дәл сипатталған. Бұл еңбектегі әртүрлі акростикалық өлеңдерде "Элиезер б. Нейтан" есімі кездеседі. Джозеф ха-Кохеннің "Эмек ха-Баха" кітабының 31-бетінде автор ретінде Елазар ха-Леви аталғандықтан, кейбір авторлар (Ландшут және Г. Гретц сияқты) Элиезердің осы жылнаманың авторы екенін жоққа шығарды. Дегенмен, бұл көзқарас шамамен 1900 жылы жоққа шығарылды. Жылнаманы алғаш рет Адольф Джеллинек өңдеді, ал А. Нойбауэр мен Штерн оны неміс тіліне аудармасымен бірге "Hebräische Berichte über die Judenverfolgungen Während der Kreuzzüge" деген атпен қайта жариялады.