Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейінгі сатыдағы сифилис қоздырған органикалық психикалық бұзылу – нейропсихиатриялық бұзылу.
Organic mental disorder caused by late stage syphilis
the neuropsychiatric disorder
Жалпы парез, сондай-ақ ақыл-есті жоғалтудың жалпы парализі (GPI), паралиттік деменция немесе сифилиттік парез – органикалық психикалық бұзылу ретінде жіктелетін ауыр нейропсихиатриялық бұзылу. GPI қарапайым парезден ерекшеленеді, себебі қарапайым парез көптеген басқа себептерден туындауы мүмкін және көбінесе танымдық функцияларға әсер етпейді. GPI салдарынан болатын дегенеративтік өзгерістер негізінен фронталды және шaqақ бөліктерімен байланысты. Бұл ауру сифилис жұқтырған адамдардың шамамен 7%-ына әсер етеді және уақтылы емдеу мүмкіндіктері шектеулі дамып келе жатқан елдерде жиі кездеседі. Ауру ер адамдарда көбірек таралған. GPI алғаш рет 19 ғасырдың басында анықталған кезде, оның себебін адамның жаман мінез-құлқымен байланыстырып, ақымақтық түрі деп саналды. Аурудың сифилиспен байланысы 1880 жылдардың соңында анықталды. Salvarsan және Neosalvarsan сияқты органикалық арсенидтердің ашылуымен (1910 жылдар), пиротерапияның дамуымен (1920 жылдар) және сифилис ауруын емдеуде пенициллиннің кеңінен қолданылуымен (1940 жылдар) бұл жағдайдың алдын алуға және емдеуге болатыны анықталды. Осыған дейін GPI сөзсіз өлімге алып келді және мемлекеттік психиатриялық ауруханалардағы пациенттердің негізгі диагноздарының 25%-ын құрады.
General paresis, also known as general paralysis of the insane (GPI), paralytic dementia, or syphilitic paresis is a severe neuropsychiatric disorder, classified as an organic mental disorder, and is caused by late stage syphilis and the chronic meningoencephalitis and cerebral atrophy that are associated with this late stage of the disease when left untreated. GPI differs from mere paresis, as mere paresis can result from multiple other causes and usually does not affect cognitive function. Degenerative changes caused by GPI are associated primarily with the frontal and temporal lobar cortex. The disease affects approximately 7% of individuals infected with syphilis, and is far more common in developing countries where fewer options for timely treatment are available. It is more common among men. GPI was originally considered to be a type of madness due to a dissolute character, when first identified in the early 19th century. The condition's connection with syphilis was discovered in the late 1880s. Progressively, with the discovery of organic arsenicals such as Salvarsan and Neosalvarsan (1910s), the development of pyrotherapy (1920s), and the widespread availability and use of penicillin in the treatment of syphilis (1940s), the condition was rendered avoidable and curable. Prior to this, GPI was inevitably fatal, and it accounted for as much as 25% of the primary diagnoses for residents in public psychiatric hospitals.
Белгілері мен симптомдары
Аурудың белгілері жұқтырғаннан кейін 10-30 жыл өткен соң пайда болады. Бастапқы GPI көбінесе шаршау, бас ауруы, ұйқысыздық, бас айналу сияқты нейрастениялық қиындықтармен көрінеді. Ауру прогрестік дамуымен психикалық төмендеу және тұлғаның өзгеруі байқалады. Типтік белгілеріне әлеуметтік шектеулердің жоғалуы, қоғамнан шеттеу, ой-өріс пен қысқа мерзімді есте сақтаудың біртіндеп нашарлауы, эйфория, мания, депрессия немесе әлеусіздік жатады. Жеңіл діріл, сөйлеудегі ұсақ кемшіліктер және Аргилл Робертсон оқушысы көзге түсуі мүмкін. Аурудың дамуына қарай жиі кездесетін сандырақтар нашар жүйеленген және абсурдты болып келеді. Олар мақтанушылық, меланхолиялық немесе параноидалық сипатта болуы мүмкін. Бұл сандырақтарға зор байлық, өлместік, мыңдаған ғашықтар, шексіз күш, апокалипсис, нигилизм, өзін кінәлау, өзін айыптау немесе ерекше гипохондриялық шағымдар кіруі мүмкін. Кейіннен науқаста дизартрия, ниеттік тремор, гиперрефлексия, миоклониялық сілкіністер, сананың шатасуы, ұстамалар және бұлшықеттердің күрт нашарлауы пайда болады. Соңында, сал ауруы төсекке таңылған, кахексиялық және толығымен бағдарсыз күйде, көбінесе эпистатус жағдайында қайтыс болады.
Symptoms of the disease first appear from 10 to 30 years after infection. Incipient GPI is usually manifested by neurasthenic difficulties, such as fatigue, headaches, insomnia, dizziness, etc. As the disease progresses, mental deterioration and personality changes occur. Typical symptoms include loss of social inhibitions, asocial behavior, gradual impairment of judgment, concentration and short term memory, euphoria, mania, depression, or apathy. Subtle shivering, minor defects in speech and Argyll Robertson pupil may become noticeable. Delusions, common as the illness progresses, tend to be poorly systematized and absurd. They can be grandiose, melancholic, or paranoid. These delusions include ideas of great wealth, immortality, thousands of lovers, unfathomable power, apocalypsis, nihilism, self guilt, self blame, or bizarre hypochondriacal complaints. Later, the patient experiences dysarthria, intention tremors, hyperreflexia, myoclonic jerks, confusion, seizures and severe muscular deterioration. Eventually, the paretic dies bedridden, cachectic and completely disoriented, frequently in a state of status epilepticus.
Диагностика
Диагнозды басқа белгілі психоздар мен деменциялардан көздің оқушы рефлекстеріндегі ерекше бұзылыс (Аргилл Робертсон оқушысы) және, соңында, бұлшықет рефлекстерінің бұзылуы, ұстамалар, есте сақтау қабілетінің нашаруы (деменция) және басқа да кең тараған нейромиғзи нашарлау белгілері арқылы ажыратуға болады. Нақты диагноз ми-омыртқа сұйықтығын талдау және сифилис тестілерінің нәтижелеріне негізделеді.
The diagnosis could be differentiated from other known psychoses and dementias by a characteristic abnormality in eye pupil reflexes (Argyll Robertson pupil), and, eventually, the development of muscular reflex abnormalities, seizures, memory impairment (dementia) and other signs of relatively pervasive neurocerebral deterioration. Definitive diagnosis is based on the analysis of cerebrospinal fluid and tests for syphilis.
Болжам
Симптомдардың жеңілдеуі тіркелгенімен, әсіресе олар психоз сатысынан аспаған жағдайда, бұл адамдардың көпшілігі бірнеше айдан бірнеше жыл ішінде қайтадан ауруға шалдықты. Әйтпесе, науқастың күрделілігі, ауырлығы және басқару қиындығы салдарынан үйіне оралуы сирек болатын. Соңында науқас толыққанды мүгедек болып, төсекке жатып, көз жұмады. Бұл процеске орта есеппен үштен бес жылға дейін уақыт кетіп, өтетін.
Although there were recorded cases of remission of the symptoms, especially if they had not passed beyond the stage of psychosis, these individuals almost invariably experienced relapse within a few months to a few years. Otherwise, the patient was seldom able to return home because of the complexity, severity and unmanageability of the evolving symptom picture. Eventually, the patient would become completely incapacitated, bed ridden, and would die, the process taking about three to five years on average.