Кіріспе
Шахмат ойынының соңғы фазасы
Эндшпиль (немесе аяқтау) – шахмат ойынының орта фазасынан кейін болатын соңғы кезеңі. Ол тақтада азаған сандағы фигуралар қалғанда басталады. Орта фаза мен эндшпиль арасындағы шекара көбінесе анық болмайды, ол біртіндеп немесе жылдам фигуралар алмасу арқылы жүзеге асуы мүмкін. Дегенмен, эндшпильдің ерекшеліктері орта фазадан өзгеше, сондықтан ойыншылардың стратегиялық мақсаттары да сәйкесінше өзгеріп отырады. Атап айтқанда, пешкалар маңыздырақ бола түседі, себебі эндшпильдер көбінесе пешканы сегізінші қатарға жеткізіп, ферзьге айналдыру әрекеттерімен байланысты. Әдетте, ойын барысында қорғалатын патша эндшпильде белсенді болады, өйткені ол пешкаларды ферзьге айналдыруға көмектеседі, қарсы пешкаларға шабуыл жасайды, басқа фигураларды қорғайды және қарсы патшаның қозғалысын шектейді. Барлық шахмат ойындары эндшпильге жетпейді, кейбіреулері одан бұрын аяқталады. Тақтада жеті фигураға дейін барлық шахмат позициялары эндшпильдік кестелермен шешілген, сондықтан мұндай позицияларда екі тараптың ең жақсы ойынының нәтижесі (жеңіс, жеңіліс немесе тең) белгілі, ал эндшпиль оқулықтары осы ең жақсы ойынды үйретеді. Алайда, көптеген эндшпильдер шешілмеген, сондықтан оқулықтар олар туралы пайдалы стратегиялар мен тактикаларды үйретеді. Эндшпильдерге арналған шахмат теориясының бөлігі эндшпиль теориясы деп аталады. Ашылу теориясымен салыстырғанда, ол жиі өзгеріп, орта фаза позицияларына жол береді, олар танымалдыққа ие болып, одан шығады, эндшпиль теориясы өзгеріске аз бейім. Көптеген эндшпильдік этюдтар жасалған; олар Ақтардың жеңіске жетуге ешқандай айқын жолы жоқ болған кезде жеңіске жететін позициялардан тұрады, немесе Ақтардың жеңіліске ұшырағандай көрінгенде теңдік табуға мүмкіндік береді. Кейбір этюдтардағы бастапқы позиция нақты ойында кездесуі мүмкін емес; бірақ егер бастапқы позиция жасанды болмаса, этюд эндшпиль теориясына енгізілуі мүмкін. Эндшпильдер әдетте қалған фигуралардың түріне сүйене отырып жіктеледі.
The endgame (or ending) is the final stage of a chess game which occurs after the middlegame. It begins when few pieces are left on the board. The line between the middlegame and the endgame is often not clear, and may occur gradually or with a quick exchange of pieces. The endgame, however, tends to have different characteristics from the middlegame, and the players have correspondingly different strategic concerns. In particular, pawns become more important as endgames often revolve around attempts to promote a pawn by advancing it to the eighth The king, which normally is kept safe during the game, becomes active in the endgame, as it can help escort pawns to promotion, attack enemy pawns, protect other pieces, and restrict the movement of the enemy king. Not all chess games reach an endgame; some of them end earlier. All chess positions with up to seven pieces on the board have been solved by endgame tablebases, so the outcome (win, loss, or draw) of best play by both sides in such positions is known, and endgame textbooks teach this best play. However, most endgames are not solved, so textbooks teach useful strategies and tactics about them. The body of chess theory devoted to endgames is known as endgame theory. Compared to opening theory, which changes frequently, giving way to middlegame positions that fall in and out of popularity, endgame theory is less subject to change. Many endgame studies have been composed; they consist of endgame positions which are solved by finding a win for White when there is no obvious way to win, or finding a draw when White appears to lose. In some compositions, the starting position would be unlikely to occur in an actual game; but if the starting position is not artificial, the composition may be incorporated into endgame theory. Endgames are usually classified based on the type of pieces that remain.
Басқа аяғы жоқ пештер
Патша мен пілдің патшаға қарсы ойын аяқталуы – тривиальды теңдік, себебі шахмат қою мүмкін емес. Патша мен жылқының патшаға қарсы жағдайы да осылай. Екі жылқы жалғыз патшаға шахмат қоя алмайды (Екі жылқының ойын соңына қараңыз). Екі жылқының жалғыз патшаны шахматқа салуға мүмкіндік беретін тақта орны бар, бірақ мұны іске асыру үшін әлсіз жақтың салмақты қатесі қажет. Егер әлсіз жақта патшадан басқа материал болса, кейде шахмат қою мүмкін. Екі жылқымен жеңіске жету мүмкіндігі, бірнеше пілмен күресуден басқа, мардымсыз. Процесс ұзақ және қиын болуы мүмкін. Жарыста 50 ход ережесі жиі ойынның теңдікпен аяқталуына себеп болады. Патша мен үш жылқының патшаға қарсы ойын аяқталуы әдетте ойында кездеспейді, бірақ теориялық тұрғыдан қызығушылық тудырады. Үш жылқы жеңіске жетеді. Ең көп кездесетін екі пілсіз ойын аяқталуы (қорғаныста патшадан басқа бір фигура болғанда) – 1) патшайым мен мұнараға қарсы және 2) мұнара мен пілдің мұнараға қарсы. Патшайым мұнараға қарсы жеңеді (Мұнара және пілге қарсы мұнараға қараңыз). Мұнара және пілдің мұнараға қарсы ойыны көбінесе теориялық теңдікпен аяқталады, бірақ қорғану қиын және жеңіске жетуге мүмкіндік беретін позициялар бар (Мұнара және пілге қарсы мұнара ойын соңына қараңыз).
Патша мен пештің аяқталуы
Патша мен пештің соңғы ойынында тек патшалар мен пештер бір немесе екі жақта қатысады. Халықаралық шебер Сесил Пурди: «Пештің аяқталуы шахматқа, ал путинг – гольфқа ұқсайды» деген. Кез келген ойын аяғында кейіпкерлер мен пештер болса, ол пешпен аяқталуға мүмкіндік береді. Патша мен пештің соңғы ойынында қосымша пеш 90 проценттен астам жағдайларда шешуші болады. Өткен пешті алу өте маңызды (өткен пеш – бұл оның қатарында немесе ілеспе қатарларында қарсылас пеш жоқ, ол жоғарылату жолында). Нимзович бірде өткен пештің «кеңеюге құштарлығы» бар екенін айтқан. Әсіресе, өткен пеш өте қауіпті. Мұның мақсаты – алдау: қорғаушы патша оны патшаға айналуынан қорғайтын болса, шабуылшы патша екінші жақтағы пештерді жеңіп алады. Қарсыласу – артықшылық алу үшін қолданылатын маңызды тәсіл. Екі патша қарсылас болған кезде, олар бір қатарда (немесе тік қатарда) орналасады, араларында бір бос шаршы болады. Қозғалыс жасайтын ойыншы қарсыласуын жоғалтады. Бұл ойыншы патшаны жылжытып, қарсыласының патшасына алға жылжуға мүмкіндік беруі керек. Дегенмен, қарсыласу – бұл мақсатқа жету құралы, яғни жаудың позициясына ену. Шабуылшы қарсыласумен немесе одан түгелдей айырылып, жау позициясына енуге тырысуы керек. Үшбұрыш тәсілі мен цугцванг, сондай-ақ сәйкес квадраттар теориясы көбінесе шешуші болады. Көптеген позициялардан айырмашылығы, патша мен пештің соңғы ойынын жеткілікті шеберлік пен уақыт болғанда нақты қорытындыға дейін талдауға болады. Патша мен пештің соңғы ойынындағы қателік жеңісті көбінесе теңге айналдырады немесе теңдікті жеңіліске ұшыратады – қалпына келтіру мүмкіндігі аз. Осы ойын аяғында дәлдік ең маңызды. Бұл ойынның үш негізгі идеясы бар: қарсыласу, үшбұрыш және Рети маневрі.
Патша мен пеш патшаға қарсы
Бұл ең негізгі ойын соңының бірі. Егер қорғаныс жасап тұрған патша пешканың алдындағы торға немесе одан алдағы торға жетсе (немесе пешканы ұстап алса) теңдік туады. Егер шабуылдаушы патша мұны болдырмаса, патша пешканың ханшайымға немесе мұнараға айналуына көмектеседі, содан кейін шахмат қоюға қол жеткізіледі. Бірақ, бұл ерекше жағдай, себебі патша өзінің пешкасының жолынан шыға алмай қалуы мүмкін.
Ат және пеш аяғы
Қылыш пен піл аяғында қарсыластың пілдерін басып алу үшін қылыштардың тапқыр маневрлері кездеседі. Қылыш өткен пілді қууда нашар болғанымен, өткен пілді тоқтатуға өте қолайлы. Қылыштар темп жоғалта алмайды, сондықтан қылыш пен піл аяғы патша мен піл аяғына көп жақын. Осының нәтижесінде Михаил Ботвинник: "Қылыш аяғы - шын мәнінде піл аяғы" деген еді.
Ат пен пештің сайысы
Бұл, әдетте, теңдік болады, себебі атты пешке құрбандық етуге болады, бірақ патша мен ат пешкенің жолындағы қорғалған алаңдарды бақылауы керек. Егер пешке жетінші қатарға жетіп, патшасы мен атының қолдауы болса, ол көбінесе жоғарылап, жеңіске жетеді. Осы позицияда, ақтар жүріс жасаса жеңеді: 1. b6 Nb7! 2. Ne6! Na5 3. Kc8! Ат кез келген алаңға 4. Nc7#. Егер қаралар екінші жүрісте атын басқа алаңға жылдырса, ақтар бәрібір Kc8 ойнайды, b7+ және ат b7 алаңын қорғауын тоқтатса, пешкенің жоғарылау қаупі туады. Қаралар 1 Nc4-тен бастап жүріс жасаса теңдік болады, себебі ақтар уақытты жеңіп ала алмайды.
Бишоп және пеш аяғы
Бишоп пен пешканың соңғы ойыны екі ерекше нұсқада болады. Егер қарсыластың епископтары бір түсті шаршыға түсетін болса, епископтардың жылжу мүмкіндігі маңызды фактор болып табылады. Жаман епископ – өзінің пешкаларымен шектелген және оларды қорғау міндеті жүктелген епископ. Molnar–Nagy, Венгрия 1966 жылғы партиядан алынған мысал, жақсы епископ пен жаман епископ, оппозиция, цугцванг және сырттан өткен пешка ұғымдарын көрсетеді. Ақ 1. e6! (e5 шаршысын корольге босатып) жеңіске жетеді! 1 ...Bxe6 2. Bc2! (Bxg6 қауіптілігімен) 2 ...Bf7 3. Be4! (Bxc6 қауіптілігімен) 3 ...Be8 4. Ke5! (оппозицияны алып [яғни корольдер екі тік бұрышты шаршы қашықтықта, ал қарсыласы жүреді] және қараны цугцвангқа түсіреді – ол өзінің королін жылжытуы керек, ақтың короліне енуге мүмкіндік береді, немесе епископын, ақтың епископының шешуші шабуылына жол береді) 4 ...Bd7 5. Bxg6!
Қарама-қарсы түстердегі бішкектер
Қарсы түсті екі қосымшамен аяқталулар, яғни біреуі ақ, екіншісі қара шаршыларда жұмыс істейтін жағдайлар, ерекше сипаттарымен белгілі. Көптеген ойыншылар нашар позицияда болғанда осындай ойын соңына қарай піелелерді айырбастап, жеңілістен құтылған. Мұндай ойындар көбінесе бір жақтың екі піеле артықшылығы болған кезде де тең нәтижемен аяқталады, себебі нашар жақ өзінің қосымшасы жұмыс істейтін шаршыларды блокадалап алады. Нашар жақ көбінесе қалған піелелерін қорғау үшін піелелерін қосымшасының түсімен бірдей шаршыларға орналастырып, қосымшасын күшейтуге тырысады, осылайша бұзылмайтын бекініс құрайды.
Бишоп пен пештің салтқа қарсы күресі
Бұл теңдік болады, егер қорғаныстағы патша пешканың алдында немесе оған жеткілікті жақын болса. Қорғаныстағы патша, қарсы түсті пешканың алдындағы қалғанға орналаса алады және оны ығыстыру мүмкін емес. Әйтпесе, шабуылдаушы жеңіске жетеді.
Ат пен пеш бишіге қарсы
Бұл тең ойналыс болады, егер қорғаныстағы патша пешканың алдында немесе оған жеткілікті жақын болса. Бишоп пешка кесіп өтуге тиіс диагональде сақталады, ал жылқы бишопты тосып, сонымен бірге қорғаныстағы патшаны ығыстыра алмайды. Әйтпесе, шабуылдаушы жеңіп алады.
Қалқа мен пешке қарсы қалқа
Жалпы (бірақ әрқашан емес), егер қорғалатын патша пештің коронациялық алаңына жете алса, ойын тең болады (Филидор позициясын қараңыз), әйтпесе шабуылшы көбінесе жеңеді (егер ол бұрыштық пеш болмаса) (Лусена позициясын қараңыз). Жеңіске жету процедурасы өте қиын болуы мүмкін, және кейбір позицияларда жеңіске жету үшін алпысқа дейін жүру қажет. Егер шабуылдаушы мұнара пештен екі тік қатар (файл) қашықтықта болса және қорғаныс патшасы екінші жағынан бөгеліп қалса, шабуылшы көбінесе жеңеді (кейбір ерекшеліктер бар). Мұнара мен пешке қарсы мұнара – «бір фигура және пештің қарсы фигураға» деген соңғы ойынның ең көп кездесетін түрі. Мұнара мен пешке қарсы мұнараның ең қиын жағдайы, шабуылдаушы мұнара пештен бір тік қатар (файл) қашықтықта болғанда және қорғаныс патшасы екінші жағынан бөгеліп қалғанда туындайды. Зигберт Тарраш осы жағдай үшін келесі ережелерді берді: Бесінші немесе тіпті алтыншы қатардағы пешке қарсы қорғаныстағы ойыншы теңдікке қол жеткізу үшін, оның патшасы коронациялық алаңнан шығарылғаннан кейін де, келесі шарттар орындалуы керек: Пеш тұрған тік қатар (файл) тақтаны екі тең емес бөлікке бөлуі керек. Қорғаныс мұнарасы ұзын бөлігінде тұрып, шабуылдаушы патшадан барынша алыс қашықтықта, қанаттан (флангтан) шабуылдауы керек. Мұнараның шабуылдауын жалғастыруы үшін үш тік қатардан (файлдан) кем емес қашықтық болуы керек. Әйтпесе, патша оған шабуыл жасайды. Қорғаныс патшасы тақтаның кіші бөлігінде тұруы керек. (Мұнара мен пешке қарсы соңғы ойындағы қысқа жақтан қорғануды қараңыз.)
Санаты
"Барлық бұрыш пен піяда соңғы ойындары тең болады." Бұл цитатаның контексті көрсеткендей, бұрыш пен піяда соңғы ойынындағы шағын артықшылықтың жеңіске айналуы қиын. Марк Дворецкий бұл мәлімдемені "жартылай әзіл, жартылай шындық" деп атады. Бұл сөз Савиелли Тартаковерге де, Зигберт Таррашқа да жатқызылған. Жазушылар Виктор Корчной, Джон Эммс және Джеймс Хауэлл цитатаны Тартаковерге есептейді, ал Дворецкий, Эндрю Солтис, Карстен Мюллер және Кауфельд пен Керн оны Таррашқа жатқызады. Джон Уотсон Таррашты "аңыз бойынша" деп атап, статистика бұл мәлімдемені қолдамайды дейді. Бенко бұл Василий Смысловқа байланысты болуы мүмкін деп ойлайды. Цитатаны Таррашқа жатқызу осы цитата мен бұрыштарға қатысты Тарраш ережесі арасындағы шатасудың салдары болуы мүмкін. Қазіргі уақытта цитатаның бастапқы көзі белгісіз. Бенко атап өткендей, әдетте осы сөзді әзілдеп айтса да, практикада ол күткеннен де шындыққа жақын.
Қыз және пеш аяғы
Патша мен пілдің аяқталуында, өткен пілдер ең маңызды, себебі патша оларды өзі жекелеген патша болу алаңына жеткізе алады. Өткен пілдің жылжуы пілдер санынан басым. Қорғаушы мәңгілік шабуылға көшуге мәжбүр. Мұндай аяқталулар көбінесе өте ұзаққа созылады. Патша мен пілдің аяқталуының мысалы ретінде Каспаров пен Әлем арасындағы ойынды қараңыз. Каспаров жеңіске жетті, бірақ оның пілдері аз болды, өйткені оның пілі көбірек жылған. Патша мен пілге қарсы аяқталу үшін, Патша мен пілге қарсы ойынның аяқталуын қараңыз.
Королева мен пешке қарсы королева
Королева мен піл қарсы королева ойын аяғы – "бір фигура мен пілге қарсы" ойын аяқтарының екінші ең көп кездесетін түрі, рух пен пілге қарсы ойын аяғынан кейін. Бұл өте күрделі және ойнау қиын. Адамдар ойын аяқтау кестелері пайда болғанға дейін толыққанды талдау жүргізе алмады. Бұл комбинация рухпен аяқталатын ұқсас жағдайға қарағанда сирек жеңіс әкеледі.
Екі кіші фигура бір мұнараға қарсы
Ойын соңында екі фигура шамамен бір ладьяға қосылған бір пішке тең. Пішкілердің құрылымы маңызды. Екі фигураның басымдығы қарсыластың пішкілері нашар болғанда болады. Бұл ойын соңында бастамашылықтың маңызы басқа ойын соңынан да жоғары. Жалпы нәтиже пішкілер санына қарай анықталады. Екі фигураның бір немесе бірнеше артық пішкісі болса: фигуралар үшін әрқашан жеңіс. Пішкілер саны тең болса: көбінесе тең болады, бірақ екі фигура ладьядан көбірек жеңіске жетеді. Ладьяның бір артық пішкісі болса: көбінесе тең болады, бірақ позициялық факторларға байланысты екі тараптың да жеңіске жету мүмкіндігі болуы мүмкін. Ладьяның екі артық пішкісі болса: әдетте ладья жеңеді.
Қыз екі күркеге қарсы
Егер пешкалар болмаса, бұл әдетте тең болады, бірақ кейбір жағдайларда екі тараптың да жеңіске жету мүмкіндігі бар. Королева мен пешка әдетте екі ладьяға тең, егер екі тарапта да қосымша пешкалардың саны бірдей болса, онда бұл әдетте тең болады. Екі ладья және бір пешкаға қарсы королева да тең болады. Әйтпесе, егер екі тараптың бірінде қосымша пешка болса, онда сол тарап жеңіске жетеді. Теңдік үшін ойнағанда, қорғаушы (пешкалары аз жақ) королева мен ладьяларды жеңіліске ұшыраған патша мен пешка соңына мәжбүрлеп айырбастау жағдайларын болдырмауға тырысуы керек.
Королева мен тур және кішігірім фигуралар
Егер пешкалар болмаса, позиция көбінесе тең болады, бірақ екі тараптың да жеңіске жеткізе алатын позициялар бар. Ферзь – мұнара мен піл және бір пешкаға тең. Егер ферзьде қосымша пешка болса, ол жеңіске жетеді, бірақ қиындықпен. Мұнара мен піл және екі пешка ферзьді жеңеді.
Қыз балуанға қарсы
Балуандарсыз патшайым көбінесе жеңіске жетеді, бірақ бұл қиын болуы мүмкін және кейбір тең орындар бар (қараңыз). Егер мұнарада бір балуан болса, балуанның орнына және мұнара мен патшаның жақындығына байланысты тең орындар болуы мүмкін. Әйтпесе, патшайым жеңіп шығады. Егер мұнарада екі байланысқан балуан болса, позиция көбінесе тең болады. Басқа екі балуан болған жағдайда, патшайым жеңеді, бірақ бір балуанмен бекініс құруға болатын позицияларды қоспағанда. Егер мұнарада үш немесе одан көп балуан болса, позиция көбінесе тең болады, бірақ патшайым жеңіп, кейбір жағдайларда мұнара жеңіп шығуы мүмкін. Егер патшайымның да балуандары болса, ол жеңіске жетеді, бірақ ерекше жағдайларды қоспағанда.
Бөлшектер мен пештер
Жалғыз фигура мен пілдердің арасында көптеген жағдайлар бар. Пілдердің орны өте маңызды. Кіші фигуралар пілдерге қарсы: Кіші фигуралар бір немесе екі пілге қарсы, егер пілдер алға жылжымаса, әдетте тең болады. Үш піл жеңеді немесе тең түседі, олардың қаншалықты алға жылжығанына байланысты. Үш байланысқан піл, егер барлығы төртінші қатардан өтсе, епископқа қарсы жеңеді. Егер ешқайсысы төртінші қатардан аспаса, бір жылқы үш байланысқан пілге қарсы тең түсе алады. Мұнара пілдерге қарсы: Егер мұнараның патшасы жақын болмаса, бір піл тең түседі, ал екі піл жеңіске жетеді. Егер мұнараның патшасы жақын болса, мұнара бір немесе екі пілді жеңіп, үшке қарсы тең түседі. Әдетте төрт піл жеңіске жетеді, бірақ олардың орнына байланысты мұнара тең түсуі мүмкін. Төрттен астам піл мұнараға қарсы жеңіске жетеді. Ферзь пілдерге қарсы: Ферзь кез келген пілдерге қарсы жеңе алады, олардың қаншалықты алға жылжығанына байланысты. Ферзь екінші қатардағы сегіз пілге қарсы жеңіске жетеді, бірақ жетінші қатардағы бір піл тең түсуі мүмкін (ферзь мен пілдің соңғы ойынына қараңыз) және екі алға жылжыған піл жеңіске жетуі мүмкін.
Кестенің түпнұсқасының ойынның соңы теориясына әсері
Ойын аяғындағы кестелер тарихи ойын аяғындағы талдауларға шағын түзетулер енгізді, бірақ ойын аяғындағы теорияға да маңызды өзгерістер әкелді. (Бұл зерттеулерде елу қадамдық ереже ескерілмейді.) Кестелік базалардың нәтижесінде ойын аяғы теориясына келесі өзгерістер енгізілді:
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Патшайым мен мұнара (қараңыз). Мұнда екі өзгеріс бар, олар мұнараға жақсырақ қорғануға мүмкіндік береді, бірақ патшайым бәрібір жеңеді. (а) Көптеген ойыншылар мұнараны екінші қатарда, ал патшаны оның артында (немесе тақтаның басқа шеттерінде симметриялық түрде) орналастырып, екінші қатарда қорғануды таңдайды. Кестелер көрсеткендей, үшінші қатардағы қорғануды бұзу үшін көп уақыт керек, бұл адам үшін қиын. (b) Мұнараның патшаға мүмкіндігінше жақын болуы керек деп есептелген, бірақ кестелер мұнараны патшадан ертерек жылжытудың тиімдірек екенін көрсетеді.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Патшайым мен піл қарсы патшайым. Кестелік базалар бұл позицияда күткеннен гөрі көптеген жағдайларда жеңіске жетуге болатынын көрсетті, бірақ қимылдардың логикасы қазіргі уақытта адам санасынан тыс.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Патшайым екі пілге қарсы. Бұрын пілдердің жеңіліске ұшырамайтын позициясы бар болғандықтан тең деп есептелген, бірақ патшайым көбінесе пілдердің жеңіліске ұшырамайтын позицияға жетуіне кедергі келтіре отырып жеңіске жетеді. Дегенмен, жеңіске жету үшін 71 қадамға дейін созылуы мүмкін.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Патшайым екі жылқыға қарсы. Бұл тең деп есептелген, және көбінесе солай болады, бірақ патшайымның бұрынғыдан гөрі көп жеңіске жету мүмкіндігі бар. Сондай-ақ, көптеген сарапшылар тең деп есептеген, бірақ шындығында патшайымның жеңісін көрсететін позицияны (диаграмманы қараңыз) ұсынды. Диаграммада ақ 43 қадамнан кейін 1. Qc7-мен (жеңіске жетудің жалғыз жолы) шахматты жеңеді. Нанн: «Жалпы нәтиже, әрине, тең, бірақ көптеген жеңіліске ұшыраған позициялар бар, олардың кейбіреулері өте ұзақ». Екінші жағынан, 73,44% позицияларды патшайым жеңеді, ал қалғандарының көп бөлігі екі жылқысы бар тараптың патшайымды дереу алуға болатын позициялары болып табылады – патшайымның басып жүруіне мүмкіндік берілген позициялардың 97,59% сол тарап жеңеді. Дегенмен, бұл көрсеткіштер шатастырушы болуы мүмкін, ал көптеген «жалпы нәтижелер» кестелік деректерді пайдалана отырып, гроссмейстерлердің талдауына негізделген. Мысалы, осы позициялардың шамамен 90 пайызында патшайым жеңіп шығады, бірақ патша мен жылқылар бір-бірінен бөлінбесе және олардың орналасқан жері дұрыс болса, теңдік болуы мүмкін.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Екі піл бір жылқыға қарсы. Бұрын тең деп есептелген, бірақ пілдер көбінесе жеңіске жетеді. Дегенмен, бұл 66 қадамға дейін созылуы мүмкін. Диаграммадағы позиция жүз жылдан астам уақыт бойы тең деп есептелген, бірақ кестелер ақтың 57 қадамда жеңіске жететінін көрсетеді. Ұзақ жеңістердің барлығы осы типтегі жартылай жеңіліске ұшырамайтын позициядан өтеді. Қараны бұрыштағы уақытша жеңіліске ұшырамайтын позициядан шығаруға бірнеше қадам керек; содан кейін пілдермен жасалған нақты ойын Қараның басқа бұрышта уақытша жеңіліске ұшырамайтын позиция құруына кедергі келтіреді. Компьютерлік талдаудан бұрын Спильман бұл позицияны шешілмеген деп санады, бірақ «вероятно, теңдік» деді.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Патшайым мен піл екі мұнараға қарсы. Бұрын тең деп есептелген, бірақ патшайым мен піл көбінесе жеңіске жетеді. Бұл 84 қадамға дейін созылуы мүмкін.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Мұнара мен піл мұнара мен жылқыға қарсы, пілдер қарама-қарсы түстерде. Бұрын тең деп есептелген, бірақ мұнара мен піл көбінесе жеңіске жетеді. Бұл 98 қадамға дейін созылуы мүмкін. Магнус Карлсен 2019 жылы Франсиско Вальехо Понсқа қарсы осы конфигурацияны 50 қадамдық шекте сәтті түрлендірді. Тіпті RB v BN позициясынан ең жақсы ойын ойнаса да, күшті тарап 50 қадамның ішінде бір фигураны жеңіп алатын еді.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Мұнара мен піл мұнараға қарсы. Екінші қатардағы қорғаныс кестелік базаларды пайдалану арқылы ашылды.
Queen versus rook (see ). There are two changes here enabling the rook to put up a better defense, but the queen still wins. (a) People usually opt for a second rank defense with the rook on the second rank and the king behind it (or symmetrical positions on the other edges of the board). Tablebases show that a third rank defense takes a while to breach, which is difficult for a human to do. (b) People had assumed that the rook needs to stay as close to the king for as long as possible, but tablebases show that it is best to move the rook away from the king at some earlier point. Queen and pawn versus queen. Tablebases have shown that this can be won in many more positions than was thought, but the logic of the moves is presently beyond human understanding. Queen versus two bishops. This was thought to be a draw due to the existence of a drawing fortress position, but the queen can win most of the time by preventing the bishops from getting to the fortress. However, it can take up to 71 moves to force a win. Queen versus two knights. This was thought to be a draw, and indeed it generally is, but the queen has more winning positions than was previously thought. Also, many analysts gave a position (see diagram) that they thought was a draw but it is actually a win for the queen. In the diagram, White checkmates in 43 moves, starting with 1. Qc7 (the only winning move). Nunn says "The general result is undoubtedly a draw, but there are many losing positions, some of them very lengthy." On the other hand, 73.44% of positions are won by the queen, almost all of the remainder being positions where the side with two knights can immediately capture the queen – 97.59% of positions with the side with the queen to move are won by that side. However, these percentages can be misleading, and most "general results" are based on the analysis of grandmasters using the tablebase data. For instance, although nearly 90 percent of all of these positions are wins for the queen, it is generally a draw if the king is not separated from the knights and they are on reasonable squares. Two bishops versus a knight. This was thought to be a draw but the bishops generally win. However, it takes up to 66 moves. The position in the diagram was thought to be a draw for over one hundred years, but tablebases show that White wins in 57 moves. All of the long wins go through this type of semi fortress position. It takes several moves to force Black out of the temporary fortress in the corner; then precise play with the bishops prevents Black from forming the temporary fortress in another corner. Before computer analysis, Speelman listed this position as unresolved, but "probably a draw". Queen and bishop versus two rooks. This was thought to be a draw but the queen and bishop usually win. It takes up to 84 moves. Rook and bishop versus bishop and knight, bishops on opposite colors. This was thought to be a draw but the rook and bishop generally win. It takes up to 98 moves. Magnus Carlsen successfully converted this configuration within the 50 move limit against Francisco Vallejo Pons in 2019. Even with best play from the starting RB v BN position, the stronger side would have won a piece well within 50 moves. Rook and bishop versus rook. The second rank defense was discovered using tablebases.
Ең ұзақ күшпен жеңу
2006 жылдың мамыр айында рекордтық 517 жүрістік соңғы ойын жарияланды (бірінші диаграмманы қараңыз). Марк Бурзуцкий оны Яков Коновал жазған бағдарлама арқылы тапты. Қаралардың бірінші жүрісі 1 Rd7+ және ақтар 517 жүрісте тоқты жеңіп алады. Бұл, ең оңай есептелетін тереңдік-өзгерту әдісі арқылы анықталды, бұл әдіс екі тараптың да ойынды жеңіске жеткізетін қарапайым соңғы ойынға дейін азайтуға немесе осы өзгертуді кейінге қалдыруға тырысатынын болжайды. Мұндай соңғы ойындар екі тараптан да қатаң түрде оңтайлы ойынды білдірмейді, себебі қаралар ертерек өзгертуге рұқсат беру арқылы шахматты кешіктіре алады, ал ақтар оны кешіктіру арқылы (немесе мүлдем жасамай) жеделдете алады. 2009 жылдың қыркүйегінде осы позициядағы шахматқа дейінгі қашықтық (өзгерту емес) 545 екені анықталды (бірінші диаграмманы қараңыз). Кейін сол зерттеушілер бұл (оның түрлерімен бірге) ең ұзақ 7 фигуралық пешкасыз соңғы ойын екенін және пешкалармен ең ұзақ 7 фигуралық соңғы ойын екінші диаграммада көрсетілгенін растады. Ақтар пешканы атқа айналдыруға 6 жүріс жасайды (бірінші диаграммаға ұқсас позицияға жеткізеді), содан кейін ойынды жеңу үшін тағы 543 жүріс қажет. Бұл нәтижелерді және ұзақтықты есептеу кезінде елу жүріс ережесі ескерілмеді, ал 2014 жылдан бастап, жетпіс бес жүріс ережесіне байланысты мұндай ойындар орын алмайды.
Жиілік кестесі
Төмендегі кестеде нақты ойындардағы ең көп кездесетін аяқталулар пайыздық көрсеткішпен тізімделген (ойындардың пайыздық көрсеткіші, аяқталудың пайыздық көрсеткіші емес; әдетте пешкалар фигуралармен бірге келеді). +Ойын аяқталу жиілік кестесі % Фигуралар Фигуралар8.45қонырауқонырау6.76қонырау және пілқонырау және ат3.45екі қонырауекі қонырау3.37қонырау және пілқонырау және піл (бір түсті)3.29піл ат3.09қонырау және пілқонырау және ат2.87патша және пешкапатша (және пешкалар)1.92қонырау және пілқонырау және піл (қарсы түсті)1.87ханымханым1.77қонырау және пілқонырау1.65пілпіл (бір түсті)1.56ат ат1.51қоныраупіл1.42қонырау және атқонырау1.11пілпіл (қарсы түсті)1.01пілпешкалар0.97қонырауат0.92атпешкалар0.90ханым және кіші фигураханым0.81қонырауекі кіші фигура0.75қоныраупешкалар0.69ханымқонырау және кіші фигура0.67қонырау және пешкақонырау (& пешкасыз)0.56қонырау және екі пешкақонырау (& пешкасыз)0.42ханымпешкалар0.40ханымқонырау0.31ханымекі қонырау0.23патша және бір пешкапатша0.17ханымкіші фигура0.09ханым және бір пешкаханым0.08ханымекі кіші фигура0.02піл және атпатша0.01ханымүш кіші фигура
Цитаталар
Ойынды жақсарту үшін сіз ең алдымен ойынның соңына ден қоюыңыз керек, себебі ойынның соңын жеке-жеке зерттеп, меңгеруге болады, ал ойынның ортасы мен басталуын ойынның соңымен байланыстырып зерттеу қажет. (Түпнұсқа мәтіндегі баса көрсету сақталды) "Ойынның соңы, басталу мен орта ойын сияқты маңызды. 1951 жылы Ботвинникпен тең түскен матчында Бронштейннің алған бес жеңілісінің үшеуі нашар ойын соңынан туды." "Ашылуды зерттеу – әрекеттерді жаттау және тұзақтарға үмітттену ғана, ал ойын соңын зерттеу – шахматтың өзі." – Джошуа Уэйтскин. "Егер шахматта жеңгіңіз келсе, ойын соңынан бастаңыз." – Ирвинг Чернев. "Ойын соңындағы әрекеттерді қайталау өте пайдалы болуы мүмкін. Уақытты үнемдеуден басқа, артықшылыққа ие болған тараптың психологиялық үстемдікке ие болатыны байқалады." – Сергей Белавенетс. "Пада ойынының соңында патшаның ең маңызды рөл атқаратынын баса айтуға болады." – Зигберт Тарраш. "Жаман ашылудан кейін орта ойынға үміт бар, жаман орта ойыннан кейін ойын соңына үміт бар. Бірақ ойын соңына жеткенде, шындықты айту уақыты келді." – Эдмар Меднис. "Сабыр – ойын соңында ойнайтын ойыншының ең бағалы қасиеті." – Пал Бенко.
"If you want to win at chess, begin with the ending." – Irving Chernev
"Repeating moves in an ending can be very useful. Apart from the obvious gain of time on the clock one notices that the side with the advantage gains psychological benefit." – Sergey Belavenets
"It cannot be too greatly emphasized that the most important role in pawn endings is played by the king." – Siegbert Tarrasch
"After a bad opening, there is hope for the middle game. After a bad middle game, there is hope for the endgame. But once you are in the endgame, the moment of truth has arrived." – Edmar Mednis
"Patience is the most valuable trait of the endgame player." – Pal Benko