Кіріспе
Сауданы шектеу туралы жалпы құқық ілімі - бұл бизнесті жүргізу бостандығына шарттық шектеулердің орындалуы туралы жалпы құқық ілімі. Бұл - қазіргі заманғы бәсекелестік құқығының бастауы. Митчел бен Рейнольдстың (1711) ескі ісі бойынша Лорд Смит ЛК былай деді: "Бір еркін елде саудагердің заңға қайшы келмейтін барлық мәселелерде өз еркіндігі мен таңдауына сәйкес өз ісін жүргізу тәсілін реттеу мәртебесі бар". Егер заң бұны істеуге тыйым салса, онда ол заңға сәйкес орындалуы тиіс. Бірақ жалпы заңнан басқа ешқандай билік оның еркін қалауын шектеуге тиіс емес. Сауда жасамау туралы келісім-шарттық міндеттеме сауда-саттықты дамытудың мемлекеттік тәртібіне қайшы келетіндіктен, сауда-саттықты шектеу бизнесті сатып алушының мүддесін қорғау үшін орынды болмаса, уәде берушіге қарсы жарамсыз және күшін жоюға жарамсыз. Сауда-саттық шектеулері еңбек шарттарының қысқартылғаннан кейінгі шектеу шарттарында да көрінеді.
Restraints of trade is a common law doctrine relating to the enforceability of contractual restrictions on freedom to conduct business. It is a precursor of modern competition law. In an old leading case of Mitchel v Reynolds (1711) Lord Smith LC said,
it is the privilege of a trader in a free country, in all matters not contrary to law, to regulate his own mode of carrying it on according to his own discretion and choice. If the law has regulated or restrained his mode of doing this, the law must be obeyed. But no power short of the general law ought to restrain his free discretion. A contractual undertaking not to trade is void and unenforceable against the promisor as contrary to the public policy of promoting trade, unless the restraint of trade is reasonable to protect the interest of the purchaser of a business. Restraints of trade can also appear in post termination restrictive covenants in employment contracts.
Англия мен Ұлыбритания
Англия мен Ұлыбританияда сауданы шектеу - бұл сауда-саттық келісім-шарты, бұл сауда-саттық келісім-шарты - сауда-саттық келісім-шарты, бұл сауда-саттық келісім-шарты - сауда-саттық келісім-шарты. Ол коммерциялық құпияларды немесе меншік құқығымен қорғалған ақпаратты қорғауға арналған, бірақ егер ол жасалған тарапқа қатысты орынды болса және егер ол мемлекеттік тәртіпке қайшы келмесе ғана орындалуы мүмкін. Сауданы шектеу туралы ілім мемлекеттік тәртіпке қайшы келетін келісімдерге тыйым салудың екі тұжырымдамасына негізделген, егер келісімнің ақылға қонымды екендігі көрсетілмесе. Сауданы шектеу - бұл басқа біреудің саудасын шектеу үшін жасалған келісілген ереже. Мысалы, Nordenfelt v Maxim, Nordenfelt Guns and Ammunition Co. ісінде бояушы өзінің кәсіпін талапкермен бір қалада алты ай бойы жүзеге асырмауға кепілдік берді, бірақ талапкер оған ештеңе уәде бермеді. Айыпкердің бұл шектеуді жүзеге асыру әрекеті туралы естігенде, Хэлл Дж. "Егер бұл жерде айыппұл төлегенше, ол түрмеге түсуі керек" деп айқайлады. Жалпы құқық бизнес жағдайларының өзгеруіне байланысты дамыды. Осылайша, 17 ғасырдың басында Роджерс пен Пэрридің ісі бойынша, жыгачшының 21 жыл бойы өз үйінен сауда жасамауға берген уәдесі оған қарсы орындалуы мүмкін, өйткені уақыт пен орын белгілі болды. Сондай-ақ (бас судья Коук) адам өзін жалпы кәсіппен айналыспауға міндетті деп айта алмайды. Бұған байланысты Broad v Jolyffe және Mitchel v Reynolds деген істерді қарастырып, лорд Макклсфилд: "Лондондағы бір саудагердің Ньюкаслдағы басқа бір саудагерге не істегені маңызды ма?" деп сұрады. Мұндай баяу байланыс пен сауда кезеңінде жалпы шектеудің бизнеске ешқандай заңды мақсатқа қызмет етпеуі және жарамсыз болуы керек екендігі түсінікті болды. Бірақ 1880 жылы Россильонның Россильонға қарсы іс-қимылында Лорд Фрай сот уәдесі бойынша кеңістікте шектелмеген шектеудің күші жойылды деп танылуы қажет емес, өйткені шынайы мәселе уәде берушінің қорғанысы үшін қажеттіден артық болды ма деген мәселе болды. Сонымен, Норденфелт ісі бойынша
Қазіргі қолданылуы
Сауданы шектеу туралы ілім әлі де күшінде болса да, қазіргі уақытта оны пайдалану көптеген елдерде бәсекелестік құқығының заманауи және экономикалық бағыттағы заңдарымен шектелген. Бұл АҚШ-та Митчел мен Рейнольдс ісі сияқты маңызды болып қала береді.