Кіріспе

Жизелин Данкертс (шамамен 1510 жылы - қыркүйек айының аяғы 1567) - голландиялық композитор, әнші және музыка теоретигі. Ол негізінен Римде Папалық часовняда қызмет етті және 1551 жылы Никола Висентино мен Висенте Лузитано арасындағы әйгілі пікірталаста судьялардың бірі болды.

Өмір

Ол Зеландияның Толен қаласында дүниеге келген, бірақ оның ерте өмірінен ештеңе белгісіз. Өзінің Нидерландтағы көптеген замандастары сияқты, ол ерте білімін туған елінде алған болуы мүмкін, жас кезінде Италияға барған. Өзінің Sopra una differentia musicale sententiata атты қолжазба трактатында ол Неаполдегі аристократиялық отбасының мүшесі Пьерлуиджи Карафаның қызметкері болғанын айтады. 1538 жылы 21 наурызда Папалық капеллада әнші болып қабылданды, ол 1565 жылға дейін үзіліссіз ұсталды. 1565 жылы тамызда ол папалық шіркеуден зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды. Бұл Трент кеңесі реформаларынан кейін қайта ұйымдастырылып, көлемін азайтудың бір бөлігі болды. Оның жұмыстан шығарылуы туралы шіркеу жазбасына мынадай ескерту енгізілген: "Ол үнсіз, әйелдерге берілген, өте бай және аурудың салдарынан пайдасыз". Ол ай сайын алты дукатпен зейнетақы алды және 1565 жылдың қазан айынан 1567 жылдың қарашасына дейін "екінші сыныпты" әншілер тізімінде қалды.

Музыка, жазулар және ықпал

Данкерттің бірнеше шығармалары сақталған, бірақ толық басылымдары жоқ. Қолжазбада сақталған бір мотет - Лаетаминидің доминодағы сегіз дауысты орнауы; алты және бес дауысқа арналған Suscipe verbum және Tu es vas electionis деген екі мотет екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылы 7 сәуірде Тревизоны бомбалау кезінде жойылған. Басқа сақталған шығармаларға бірнеше мадригалдар мен жұмбақ канондар кіреді, олардың екеуі Пьетро Серонедің "Эль Мелопео и маэстро" (Неаполь, 1613) шығармасына кіреді. Жақында "Salve Regina", "Magnificat", "Missa de Beata Virgine" сияқты қасиетті музыканы, кейбір әндер мен мотеттерді, мүмкін Дэнкерт жазған, қамтитын қолжазба дереккөздер ашылды. Данкерт музыкасының салыстырмалы түрде аз бөлігі сақталған болса да, оның композитор және теоретик ретінде қазіргі заманғы беделі оған әйгілі Висентино Лузитано дебатының судьяларының бірі ретінде таңдалуға жеткілікті болды. Ол осыған қатысуы үшін және одан кейінгі жазбалары және осыған байланысты тақырыптар үшін танымал. Дэнкертс сияқты төрешілер Лузитаноны жеңімпаз деп тапты. Пікірталастың нәтижесінде Висентино өзінің әйгілі трактатын жариялады L'antica musica ridotta alla moderna prattica (1555), ал Данкертс Sopra una differentia musica sententiata трактатымен жауап берді, бірақ ол жарияланбаған болып қалды. Данкерттің трактаты үш нұсқада бар. Біріншісі 1551 жылы жазылған, ал Данкерт оны екі рет қайта қараған көрінеді: бір рет 1555 жылы және бір рет 1559 немесе 1560 жылдары. Музыка тарихындағы оның маңызы - кейбір салаларда қазіргі заманғы практиканы құжаттаған, мысалы, кездейсоқ жағдайларды түсіндіруде, онда құжаттама салыстырмалы түрде аз. Оның трактатының бір тарауында папаның хорындағы екі әншінің арасында, полифониялық бөліктерге кездейсоқ қолдану туралы дау-дамай туралы әңгіме бар, ол кезде әдеттегідей, оларда жоқ еді. Данкертс сонымен қатар хроматизмді пайдалану туралы жазды, әдетте, мазақтап, қазіргі сегіз режимдік жүйеге режимдерді қосуға тырысқанға қарсы болды, мысалы, 1547 жылы Гларэанның "Додекачордон" басылымында сипатталғандай, он екі режимді ұсынды, соның ішінде қазіргі кезде танымал үлкен және кіші масштабтар. Артузи Данкертс трактатының бөліктерін өзінің реакциялық 1600 жылғы Imperfettioni della musica moderna басылымында қолданды, оны Монтевердиге шабуыл ретінде жазды.

Анықтамалар және қосымша оқу

Льюис Локвуд: "Гизелин Данкертс", "Гров Музыка Онлайн", баспа. L. Macy (Қосылу 2006 жылдың 6 мамыры), (қосылымға қол жеткізу) Густав Риз, Ренессанстағы музыка. Нью-Йорк, У. У. Нортон және компаниясы, 1954. Арнальдо Морелли, "Гизелино Данкертс музыкасының жаңа көзі" ("Musico e cantore cappellano della cappella del papa"), Recercare, xxi (2009), pp. 75 110 (ағылшынша нұсқасы: "Гизелин Данкерц музыкасының жаңа көзі, musico e cantore cappellano della cappella del papa", Tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis, lxvi/1 2 (2014), 47-бет75. Эрик Джас, Эд. : Жизелин Данкертс: Вокальдық шығармалар (Exempla Musica Zelandica, vol. V) қараңыз . Мидделбург 2001 жылы.