Кіріспе

Касуга класының жетекші кемесі Касуга (春日) - ХХ ғасырдың бірінші онжылдығында ГИО компаниясы салған Жапон Императорлық Әскери-теңіз күшінің бронекерлерінің кемесі. Ansaldo & C., Sestri Ponente, Италия, онда типті ретінде белгілі болды Кемеге бастапқыда 1901 жылы Италия Корольдік Әскери-теңіз флоты Митра деп тапсырыс берді және 1902 жылы Аргентина Әскери-теңіз флотына сатылды, ол Аргентинаның әскери-теңіз қарулануы кезінде оның Bernardino Rivadavia деп атады, бірақ Чилимен шиеленістің төмендеуі және қаржылық қысымдар Аргентинаның оны жеткізуден бұрын сатуына әкелді. Сол кезде Жапон империясы мен Ресей империясы арасындағы шиеленістер көбейіп, кеме жапондықтар сатып алғанға дейін екі жаққа да ұсынылды. 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде Касуга Сары теңіз шайқасына қатысып, одан кейінгі Цусима шайқасында жеңіл зақымдалды. Сонымен қатар, ол Порт-Артурдың қорғанысына жиі шабуыл жасады. Кеме Бірінші дүниежүзілік соғыста шектеулі рөл атқарды және одақтас конвойларды алып жүру және Үнді мұхиты мен Австралияда неміс сауда шабуылшыларын іздеу үшін пайдаланылды. Касуга 1920 жылдардың соңында оқу кемесі болып, 1942 жылы қарусыздалып, казарма кемесінде пайдалануға берілді. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында кеме қайнаған, үш жылдан кейін құтқарылып, қоқыс бөлшектеріне бөлінген.

Өмірбаян

Касуга - 10 "Гузеппе Гарибальди" класының броньды крейсерлерінің екіншісі. Бірінші кеме 1895 жылы жасалып бітті. Ол экспортта үлкен жетістікке қол жеткізді және жылдар бойы біртіндеп жетілдірілді. Осы кластың соңғы екі кемесін 1901 жылы 23 желтоқсанда Италия Корольдік Әскери-теңіз флоты тапсырды. Келесі жылы олар Чилидің британдық кеме жасаушы компаниясына екінші класты екі линкорға тапсырыс бергеніне жауап ретінде Аргентина Әскери-теңіз флотына сатылды. Алайда Аргентина мен Чили арасындағы соғыс ықтималдығы кеме аяқталғанға дейін төмендеді. Қаржылық проблемалар мен британдық қысымның үйлесімі Аргентинаны Бернардино Ривадавия мен оның бауырласы Мариано Моренодан арылуға мәжбүр етті. Аргентина үкіметі кемелерді Ресейге сатуға тырысты, бірақ аргентиналықтардың талап еткен бағасы бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталды. Жапон үкіметі тез араласып, оларды сатып алды. Бұл екі әйел бауырластың жоғары бағасына қарамастан, Ресеймен арадағы шиеленістердің артуына байланысты болды. Ресейге шабуыл жасауды жоспарлаған үкімет порт-Артурға шабуыл жасауды кейінге қалдырды, бұл Ресей-Жапон соғысын бастады, өйткені кемелер Сингапурдан кетіп, оларды шет елдердің ешқайсысы кешіктіре алмады.

Дизайн және сипаттама

Касуганың жалпы ұзындығы , арқалығы , қалыңдығы және тереңдігі (кеме) Кеме екі тік үш есе кеңейтілген бу қозғалтқыштарымен, әрқайсысы бір валмен, 8 көмірмен жұмыс істейтін шотландтық теңіз қазандықтарынан бумен жұмыс істеді. Касуганың ең жоғары қуаты және жылдамдығы 190 м/с болатын, бірақ ол осы жылдамдықтан асып түспей, 1903 жылы 20 қыркүйекте теңіздегі сынақ кезінде қозғалтқыштарымен шығарылған жылдамдыққа жеткен. Оның құрамында 560 офицер мен қарапайым сарбаз бар еді. Оның негізгі қару-жарағы 40 калибрлі Армстронг Уитворт 41 типті бір мұнарадан және екі 45 калибрлі 41 типті екі мұнарадан тұратын. Оның қосалқы қару-жарағы болып табылатын 40 калибрлі жылдам атылатын (QF) 41 типті пулялардың он бөлігі негізгі палубадағы казематтарда орналастырылды; қалған төрт пуля жоғарғы палубада орнатылды. Касуга сонымен қатар 10 QF 41 типті және 6 QF 3 фунтты Hotchkiss гаундарын торпедалық қайықтардан қорғауға ие болды. Ол төрт торпеда түтігімен жабдықталған, екі-екіден екі жағына. 1933 жылдың тамызына қарай оның 6 дюймдік 10 пулеметін және тағы 4 3 дюймдік пулеметін алып тастады. Кемедегі су желісі бронь белбеуінің қалыңдығы кеме ортасына дейін жетеді және кеме ұштарына қарай таязды болады. Ол кемеге қарсы орналасқан негізгі қақпақтарды алып, кеме жоғарғы палубасына дейін жауып тұрды. Орталық брондалған цитадельдің ұштары қалың көлденең қалқалармен қоршалған. Алдыңғы барбетта, басқару мұнарасы мен оқ-дәрілер мұнаралары 150 миллиметрлік броньмен қорғалған, ал артқы барбетта тек бронь болған. Оның палубадағы бронь қалыңнан бастап, жоғарғы палубадағы 6 дюймдік пулялар қалқанмен қорғалған.

Құрылыс және мансап

Кеменің кемені 1902 жылы 10 наурызда Сан-Митра деп аталып, 1902 жылы 22 қазанда суға түсірілді. Кеме 1903 жылы 30 желтоқсанда Жапонияға сатылып, 1904 жылы 1 қаңтарда Нара префектурасындағы Касуга ғибадатханасынан кейін Касуга деп аталды. Касуга мен оның жаңадан аталып кеткен қарындасы Нишин ресми түрде Жапонияға тапсырылды және 7 қаңтарда іске қосылды.

Ресей-жапон соғысы

Касуга мен Нишин 16 ақпанда Йокосукаға жетті, дәл сол кезде Жапония Порт-Артурға шабуыл жасап, жапондық экипаждармен жұмыс істей бастады. 11 сәуірде әмірші Того Хейхачироның қолбасшылығындағы 1-ші флоттың 1-ші дивизиясының линкерлерін нығайту үшін апаттар тағайындалды. Порт-Артурдағы ресейлік кемелерді бөгеп тастау үшін Того 12 сәуірде порттың аузына мина өрісін қоюды бұйырды және Касуга мен Нишинге "біздің күшімізді көрсету" міндеті жүктелді. Того Ресейдің Тынық мұхит эскадрильясының бір бөлігін, оның ішінде вице-адмирал Степан Макаровтың флагманы, ресейлік Петропавловск атты жауынгерлік кемесін сәтті тартып алды. Макаров бес жапондық соғыс кемесін, Касуга мен Нишинді байқаған кезде Порт-Артурға қарай бұрылды. Оның флагманы жапондықтар қойған мина өрісіне ұшты. Кеме жүзушілердің бірінің жарылғанынан кейін екі минуттан аз уақыт ішінде суға батып, Макаров 677 адамның қаза тапқандарының бірі болды. Осыдан басқа, ресейлік "Победа" атты жауынгерлік кеме минадан зақымдалған. Того өзінің табысынан жігерленіп, ұзақ қашықтыққа соққылау миссиясын қайтадан бастады, Касуга мен Нишинс қаруларының ұзақ қашықтыққа соққылау мүмкіндіктерін пайдаланып, 15 сәуірде Ляодун түбегінің оңтүстік-батысындағы Пингвин шығанағынан Порт-Артурды соқырлықпен бомбалады. 15 мамырда жапондық "Ясима" және "Хацусе" атты жауынгерлік кемелерді ресейлік миналар батты. Сол күні Порт-Артур маңында "Касуга" қорғалған крейсері "Йошино"мен тұманда соқтығысты, ол 318 офицер мен жауынгердің қаза табуымен бұрылып, суға батып кетті. Жапонияның үштен бірін жоғалтқан Того Касуга мен Нишинді қалған төрт линкерімен бірге соғыс желісінде пайдалануға шешім қабылдады. Бұл шешімнің алғашқы сынағы 23 маусымда Тынық мұхиты эскадрильясы Владивостокқа жету үшін сәтсіз әрекетте болды, бірақ жаңа эскадрильяның командирі контр-адмирал Вильгельм Витгефт эскадрильяға Порт-Артурға оралуға бұйрық берді. 27 шілдеде екі әйел бауырлас бір жауынгерлік кеме мен бірнеше крейсерлер мен канонерлік қайықтарды құрайтын ресейлік күшті ресей армиясына отпен қолдау көрсету үшін шыққаннан кейін алыс қашықтықтан оқ атудан портқа оралуға мәжбүр етті. Касуга мен Нишин 10 тамыздағы Сары теңіз шайқасына қатысты, бірақ жапондық майданның артқы жағында болғандықтан, олар кішігірім рөл атқарды. Соғыс кезінде кеменің атқарушы офицері Кантаро Судзуки, кейін Жапонияның премьер-министрі болды. Касугаға айтарлықтай зақым келмеді, бірақ ол үш рет соққыға ұшырап, 11 экипаж мүшесі жарақат алды. Қасұға шайқаста 33 он дюймдік снарядты және белгісіз санда сегіз дюймдік снарядты атқан. Ұрыс аяқталғаннан кейін әйел бауырлар Пейджон шығанағына оралды, онда олар орыс бекіністерін шабуылдады. 1905 жылы 26 мамырда Цусима шайқасында Касуга бесінші орында тұрды. Сағат 14.10 шамасында Касуга ресейлік флоттың екінші колоннасының басты кемесі - ресейлік "Ослябя" атты кемеге оқ ашты. Ұрыс кезінде көріну мүмкіндігі шектеулі және қатты түтін болғандықтан, оның қалған күнгі іс-әрекеті туралы егжей-тегжейлі мәліметтер жоқ. Жапондықтар аман қалған ресейлік кемелер келесі күні таңертең Лианкорт тастары маңында орналасты және Того оларға сағат 10:00-де жетті. Ресейліктердің санынан әлдеқайда көп болғандықтан, ол кез-келген шығынды азайту үшін ұзақ қашықтықтан шабуыл жасауды таңдады. Касуга ескірген орыс линкоры Император Николай І-ге от ашты. Кеме үшінші сальвада нысананың түтікшігіне тиді, ал ресейліктер көп ұзамай берілді. Ұрыс барысында Касуга 50 он дюймдік және 103 сегіз дюймдік снарядтарды атқан. Көптеген ресейлік кемелердің көріну қабілеті нашар болғандықтан, кеменің тек екі рет ресейлік Орел соғыс кемесін он дюймдік снарядтармен соққыға ұшырағаны расталды, олардың бірі артқы мұнараның броньына ұшырады. Оның орнына 12 дюймдік, 6 дюймдік және бір белгісіз снарядтар соқты. Цусима шайқасынан кейін көп ұзамай Касуга 3-ші флотқа тағайындалды) шілде-тамыз айларында Сахалинге шабуыл жасау және оны басып алу үшін. 1911 жылы 2 қыркүйекте кеме бұрынғы ресейлік торпеда қоймасы "Анегава" кемесін ресейліктерге қайтару үшін Владивостокқа алып барды. 1914 жылдың басында Касуганың қазандықтары 12 Кампон 1-типті су құбыры қазандықтарымен алмастырылды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Касуга 1915 жылдың 13 желтоқсанынан 1916 жылдың 13 мамырына дейін және 1916 жылдың 12 қыркүйегінен 1917 жылдың 13 сәуіріне дейін 3-ші эсминец эскадрильясының (Суайраисентай) флагманы болды. 1917 жылы наурыз айында неміс сауда рейдерінің Үнді мұхитына кіргенінен кейін британдық Адмиралтейство Жапон үкіметінен сол жерде және Австралия суларында бар кемелерін күшейтуді сұрады. Кеме оңтүстікке жіберіліп, сәуір мен мамыр айларында Коломбо, Цейлон және Фримантель, Австралия арасында одақтас кемелерді алып жүреді. Ол қараша айына дейін Сингапурда болды. 1918 жылы 13 қаңтарда Касуга Банка бұғазындағы құм жағасына барып, онда маусымға дейін қалады.

Соғыс аралығы мен Екінші дүниежүзілік соғыс

Касуга 1920 жылы 3 шілдеде Мэн штатының 100 жылдығын мерекелеу үшін Портлендке келді, содан кейін Нью-Йорк пен Мэриленд штатының Аннаполисіне портқа барды. 1920 жылдың тамызында Касуга Панама каналы арқылы өткеннен кейін Панама Республикасындағы Кристобал қаласына 1920 жылдың 22-25 тамызы аралығында барды. 1922 жылы Жапонияның Сибирге араласуы кезінде ол жапондық сарбаздар мен заттарды Сибирге тасымалдау үшін пайдаланылды. Сол кезде Касугаға Жапонияның болашақ премьер-министрі Мицумаса Йонаи басшылық етті. 1926 жылы 15 маусымда кеме Жапония жағалауында жартасқа соғылып, ыдырап кеткен жүк кемесі экипажын құтқаруға көмектесті. Кейіннен екі экипаж мүшесі құтқару кезінде Георг V патшаның ерлігі үшін күміс медальдармен марапатталды. 1927 жылдан 1942 жылға дейін Касуга навигаторлар мен инженерлерді оқыту кемесі ретінде пайдаланылды. 1934 жылдың қаңтар-ақпанында Касуга 40 ғалымды 14 ақпанда Күннің толық тұтылуын бақылау үшін Трукка жеткізді. 1942 жылы шілдеде кемеден алынып, қарусызданады. Касуга 1945 жылы 18 шілдеде АҚШ-тың ТФ 38 әскери-теңіз флотының әуе шабуылы кезінде Йокосукадағы кемесіне тоқтаған кезде батып кетті. 1948 жылы тамыз айында кеме апатынан құтқарылып, "Урага док компаниясы" компаниясы оны қоқыс бөлшегіне бөлді.